Mantra.Tips

ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨਾਸ਼ਟਕ Meaning — Line by Line

संकट मोचन हनुमानाष्टक

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨਾਸ਼ਟਕ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Baalpana Son Hanumant Ati Khelen.
  2. Verse 2. Baalpana Mein Khelat Tahan Dekhe Phalan Ki Baari.
  3. Verse 3. Anjani Putra Balwant Shankar Suvan.
  4. Verse 4. Danav Dalan Rankarm Ati Bhayankara.
  5. Verse 5. Sarnaagat Ki Raksha Sankat Ko Harain.
  6. Verse 6. Jai Jai Jai Hanuman Gosain.
  7. Verse 7. Pavan Putra Balwant Bajrangi.
  8. Verse 8. Jai Jai Jai Hanumant Agadha.
Verse 1#

Baalpana Son Hanumant Ati Khelen.

बालपना सों हनुमंत अति खेलें। दुर्गम काज सवारत सहज में मेलें॥ कीन्हों एक पारन तों सों रबि मग में धायो। जब भागवत बखानत ताहि ग्रसन को धायो॥१॥

Baalpana Son Hanumant Ati Khelen. Durgam Kaaj Savarat Sahaj Mein Melen. Keenho Ek Paaran To Son Rabi Mag Mein Dhayo. Jab Bhagavat Bakhanat Tahi Grasan Ko Dhayo.

Meaningਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਬੜੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਨ; ਦੁਰਗਮ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਹਿਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਉੱਡੇ; ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਦੌੜੇ।

Verse 2#

Baalpana Mein Khelat Tahan Dekhe Phalan Ki Baari.

बालपना में खेलत तहँ देखे फलन की बारी। मन में भई उमंग ताहि खावत ग्रसन को धारी॥ पाँव तर दाबत धरनी को धरत गिरि भारी। मारुत नंदन महाबली बल अतुल अति भारी॥२॥

Baalpana Mein Khelat Tahan Dekhe Phalan Ki Baari. Man Mein Bhayi Umang Tahi Khavat Grasan Ko Dhari. Panv Tar Dabat Dharni Ko Dharat Giri Bhari. Marut Nandan Mahabali Bal Atul Ati Bhari.

Meaningਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਵੇਖਿਆ; ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਣ ਦੌੜੇ। ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪਰਬਤ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਅਤੁਲਨੀਯ ਤੇ ਅਪਰਿਮਿਤ ਬਲ ਵਾਲੇ ਹਨ।

Verse 3#

Anjani Putra Balwant Shankar Suvan.

अंजनि पुत्र बलवंत शंकर सुवन। केसरी नंदन रामदूत प्रिय भगवन॥ लंक विदेश को सुन करत बजरंग। हे प्रभु बीर हनूमान स्वामी चरन मंग॥३॥

Anjani Putra Balwant Shankar Suvan. Kesari Nandan Ramdoot Priya Bhagwan. Lank Videsh Ko Sun Karat Bajrang. He Prabhu Beer Hanuman Swami Charan Mang.

Meaningਅੰਜਨੀਪੁੱਤਰ, ਬਲਵਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਵਤਾਰ; ਕੇਸਰੀਨੰਦਨ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੂਤ। ਵਿਦੇਸ਼ ਲੰਕਾ ਦਾ ਸਮਾਚਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਬਜਰੰਗ ਉੱਥੇ ਦੌੜ ਪਏ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।

Verse 4#

Danav Dalan Rankarm Ati Bhayankara.

दानवदलन रणकर्म अति भयंकर। जिनके भय से काँपत सदा रजनीचर॥ नित्य बिराजत सिय राम के दरबार में। कीरति बिमल विराजत त्रिभुवन संसार में॥४॥

Danav Dalan Rankarm Ati Bhayankara. Jinke Bhay Se Kanpat Sada Rajnichar. Nitya Birajat Siya Ram Ke Darbar Mein. Keerti Bimal Birajat Tribhuvan Sansar Mein.

Meaningਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਦਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਣਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੈਅ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਸਦਾ ਕੰਬਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਿਤ ਸੀਤਾ-ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਕੀਰਤੀ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ।

Verse 5#

Sarnaagat Ki Raksha Sankat Ko Harain.

सरनागत की रक्षा संकट को हरैं। जो सुमिरत हिय हरषत मोद मंगल भरैं॥ ऐसे प्रभु हनुमान सदा जन के हितकारी। मोरे दोष बिचारि केहि नाथ टारी॥५॥

Sarnaagat Ki Raksha Sankat Ko Harain. Jo Sumirat Hiy Harshat Mod Mangal Bharain. Aise Prabhu Hanuman Sada Jan Ke Hitkari. More Dosh Bichari Kehi Nath Na Tari.

Meaningਉਹ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਕੇ ਸੰਕਟ ਹਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹਰਖ ਤੇ ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨੁਮਾਨ ਸਦਾ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਥ, ਮੇਰੇ ਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਠੁਕਰਾਓ।

Verse 6#

Jai Jai Jai Hanuman Gosain.

जय जय जय हनुमान गोसाईं। तुम बिन और कोऊ सहाई॥ राम दूत अतुलित बल धामा। बड़े भाग मोहि मिले श्रीरामा॥६॥

Jai Jai Jai Hanuman Gosain. Tum Bin Aur Na Kou Sahai. Ram Doot Atulit Bal Dhama. Bade Bhag Mohi Mile Shrirama.

Meaningਜੈ ਜੈ ਜੈ ਹਨੁਮਾਨ ਗੋਸਾਈਂ! ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਹਾਈ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਅਤੁਲਿਤ ਬਲ ਦੇ ਧਾਮ। ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਮਿਲੇ।

Verse 7#

Pavan Putra Balwant Bajrangi.

पवन पुत्र बलवंत बजरंगी। महाबीर कुमति निवार सुमति के संगी॥ संकट मोचन हनुमान बिरद तुम्हारो। संकट से मोहि आन उबारो॥७॥

Pavan Putra Balwant Bajrangi. Mahabir Kumati Nivar Sumati Ke Sangi. Sankat Mochan Hanuman Birad Tumharo. Sankat Se Mohi Aan Ubaro.

Meaningਪਵਨਪੁੱਤਰ, ਬਲਵਾਨ ਬਜਰੰਗੀ; ਮਹਾਵੀਰ, ਕੁਮਤਿ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਸੁਮਤਿ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। 'ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ' ਤੁਹਾਡਾ ਬਿਰਦ (ਯਸ਼) ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਉਬਾਰੋ।

Verse 8#

Jai Jai Jai Hanumant Agadha.

जय जय जय हनुमंत अगाधा। करहु कृपा गुरुदेव समाना॥ जो सत बार पाठ कर कोई। संकट मिटे सदा सुख होई॥८॥

Jai Jai Jai Hanumant Agadha. Karahu Kripa Gurudev Samana. Jo Sat Bar Path Kar Koi. Sankat Mite Sada Sukh Hoi.

Meaningਜੈ ਜੈ ਜੈ ਅਗਾਧ ਹਨੁਮੰਤ! ਗੁਰੂਦੇਵ ਸਮਾਨ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਦਾ ਸੌ ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸੰਕਟ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਦਾ ਸੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Word-by-Word Breakdown

बालपना
Baalpana
ਬਚਪਨ
दुर्गम काज
Durgam Kaaj
ਦੁਰਗਮ (ਔਖਾ) ਕੰਮ
सवारत
Savarat
ਸੰਵਾਰਦੇ, ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ
रबि
Rabi
ਸੂਰਜ
ग्रसन
Grasan
ਨਿਗਲਣਾ, ਗ੍ਰਸਣਾ
फलन की बारी
Phalan Ki Baari
ਫਲਾਂ ਦਾ ਬਾਗ਼
उमंग
Umang
ਉਮੰਗ, ਉਤਸ਼ਾਹ
धरनी
Dharni
ਧਰਤੀ
गिरि
Giri
ਪਰਬਤ
मारुत नंदन
Marut Nandan
ਪਵਨਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਮਾਰੁਤੀ)
अतुल
Atul
ਅਤੁਲ, ਅਪਰਿਮਿਤ
अंजनि पुत्र
Anjani Putra
ਅੰਜਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ
शंकर सुवन
Shankar Suvan
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਵਤਾਰ
केसरी नंदन
Kesari Nandan
ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ
रामदूत
Ramdoot
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਦੂਤ
बजरंग
Bajrang
ਵਜਰ ਸਮਾਨ ਦੇਹ ਵਾਲੇ
दानवदलन
Danav Dalan
ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਦਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
रणकर्म
Rankarm
ਰਣਕਰਮ, ਜੰਗ-ਕਰਮ
रजनीचर
Rajnichar
ਨਿਸ਼ਾਚਰ (ਰਾਖਸ਼)
दरबार
Darbar
ਦਰਬਾਰ, ਰਾਜਸਭਾ
कीरति बिमल
Keerti Bimal
ਨਿਰਮਲ ਕੀਰਤੀ/ਯਸ਼
त्रिभुवन
Tribhuvan
ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ
सरनागत
Sarnaagat
ਸ਼ਰਨਾਗਤ
संकट मोचन
Sankat Mochan
ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
बिरद
Birad
ਬਿਰਦ, ਯਸ਼, ਉਪਾਧੀ
उबारो
Ubaro
ਉਬਾਰਨਾ, ਬਚਾਉਣਾ
अगाधा
Agadha
ਅਗਾਧ, ਅਥਾਹ, ਗੰਭੀਰ
कृपा
Kripa
ਕਿਰਪਾ, ਦਯਾ
गुरुदेव
Gurudev
ਗੁਰੂਦੇਵ, ਦਿਵ੍ਯ ਗੁਰੂ
सुख
Sukh
ਸੁਖ, ਆਨੰਦ

Origin & History

Source: Composed by Tulsidas, associated with Sankat Mochan Temple, Varanasi

Author: Goswami Tulsidas

Period: 16th century CE

ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੇ ਇਹ ਅਸ਼ਟਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਅਨੁਭੂਤੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਨਿਵਾਰਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣ ਗਿਆ।

Frequently Asked Questions

ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨਾਸ਼ਟਕ ਕੀ ਹੈ?
ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨਾਸ਼ਟਕ ਭਗਵਾਨ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅੱਠ ਚੌਪਾਈਆਂ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ' (ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ) ਕਹਿ ਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਬਾਲ-ਲੀਲਾ, ਅਪਾਰ ਬਲ, ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।
ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨਾਸ਼ਟਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?
ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨਾਸ਼ਟਕ ਗੋਸੁਆਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਤੇ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨਾਸ਼ਟਕ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਮ ਫਲ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ 8 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ 8 ਚੌਪਾਈਆਂ ਹਨ (ਅਸ਼ਟਕ ਅਰਥਾਤ ਅੱਠ)। ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ 108 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ। ਪੂਰੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ 40 ਦਿਨ ਰੋਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਨਾਗਾ ਪੜ੍ਹੋ।
ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਤੜਕੇ (ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ) ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਸੰਕਟ ਜਾਂ ਬਿਪਤਾ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਹਨੁਮਾਨਾਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਕਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਰੋਗਹਰਤਾ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਭਗਤ ਨਿਯਮਿਤ ਭਗਤੀਪੂਰਨ ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →