ਸਰਸਵਤੀ ਚਾਲੀਸਾ — Complete Lyrics
सरस्वती चालीसा
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
जनक जननि पद कमल रज, निज मस्तक पर धारि।
बन्दौं मातु सरस्वती, बुद्धि बल दे दातारि॥
Janaka janani pada kamala raja, nija mastaka para dhari
Bandaum matu sarasvati, buddhi bala de datari
ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਹੇ ਦਾਤਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ।
Verse 2
पूर्ण जगत में व्याप्त तव, महिमा अमित अनंतु।
रामसागर के पाप को, मातु तुही अब हन्तु॥
Purna jagata mem vyapta tava, mahima amita anamtu
Ramasagara ke papa ko, matu tuhi aba hantu
ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸਮੁੱਚੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹੈ, ਅਸੀਮ ਅਤੇ ਅਨੰਤ; ਹੇ ਮਾਤਾ, ਹੁਣ (ਕਵੀ) ਰਾਮਸਾਗਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੋ।
Verse 3
जय श्री सकल बुद्धि बलरासी।
जय सर्वज्ञ अमर अविनासी॥
Jaya shri sakala buddhi balarasi
Jaya sarvajna amara avinasi
ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ, ਸਮੁੱਚੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬਲ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ; ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸਰਵਗਿਆ, ਅਮਰ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ।
Verse 4
जय जय जय वीणाकर धारी।
करती सदा सुहंस सवारी॥
Jaya jaya jaya vinakara dhari
Karati sada suhamsa savari
ਜੈ, ਜੈ, ਜੈ, ਹੇ ਵੀਣਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਜੋ ਸਦਾ ਸੁੰਦਰ ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Verse 5
रूप चतुर्भुजधारी माता।
सकल विश्व अन्दर विख्याता॥
Rupa chaturbhujadhari mata
Sakala vishva andara vikhyata
ਹੇ ਚਤੁਰਭੁਜਧਾਰੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਖਿਆਤ ਹੋ।
Verse 6
जग में पाप बुद्धि जब होती।
जबहि धर्म की फीकी ज्योती॥
Jaga mem papa buddhi jaba hoti
Jabahi dharma ki phiki jyoti
ਜਦੋਂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪਾਪਮਯ ਬੁੱਧੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜੋਤ ਮੱਧਮ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ —
Verse 7
तबहि मातु ले निज अवतारा।
पाप हीन करती महि तारा॥
Tabahi matu le nija avatara
Papa hina karati mahi tara
— ਤਦ ਮਾਤਾ ਆਪਣਾ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਪਰਹਿਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Verse 8
बाल्मीकि जी थे हत्यारा।
तव प्रसाद जानै संसारा॥
Balmiki ji the hatyara
Tava prasada janai samsara
ਵਾਲਮੀਕਿ ਹੱਤਿਆਰਾ ਸੀ; ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ —
Verse 9
रामायण जो रचे बनाई।
आदि कवी की पदवी पाई॥
Ramayana jo rache banai
Adi kavi ki padavi pai
— ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਦਿ ਕਵੀ ਦੀ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
Verse 10
कालिदास जो भये विख्याता।
तेरी कृपा दृष्टि से माता॥
Kalidasa jo bhaye vikhyata
Teri kripa drishti se mata
ਕਾਲੀਦਾਸ ਵਿਖਿਆਤ ਹੋਏ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ।
Verse 11
तुलसी सूर आदि विद्धाना।
भये और जो ज्ञानी नाना॥
Tulasi sura adi viddhana
Bhaye aura jo jnani nana
ਤੁਲਸੀਦਾਸ, ਸੂਰਦਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀ ਹੋਏ —
Verse 12
तिन्हहिं न और रहेउ अवलम्बा।
केवल कृपा आपकी अम्बा॥
Tinhahim na aura raheu avalamba
Kevala kripa apaki amba
— ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਬਾ, ਕੇਵਲ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਸੀ।
Verse 13
करहु कृपा सोइ मातु भवानी।
दुखित दीन निज दासहि जानी॥
Karahu kripa soi matu bhavani
Dukhita dina nija dasahi jani
ਅਜਿਹੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਾਤਾ ਭਵਾਨੀ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਦੀਨ ਜਾਣ ਕੇ।
Verse 14
पुत्र करै अपराध बहूता।
तेहि न धरइ चित सुन्दर माता॥
Putra karai aparadha bahuta
Tehi na dharai chita sundara mata
ਭਾਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਅਨੇਕ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਰਪਾਲੂ ਮਾਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੀ।
Verse 15
राखु लाज जननी अब मेरी।
विनय करूं बहु भांति घनेरी॥
Rakhu laja janani aba meri
Vinaya karum bahu bhamti ghaneri
ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਲਾਜ ਰੱਖੋ, ਹੇ ਜਨਨੀ; ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Verse 16
मैं अनाथ तेरी अवलंबा।
कृपा करउ जय जय जगदंबा॥
Maim anatha teri avalamba
Kripa karau jaya jaya jagadamba
ਮੈਂ ਅਨਾਥ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੋ; ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ — ਜੈ, ਜੈ, ਹੇ ਜਗਦੰਬਾ।
Verse 17
मधु कैटभ जो अति बलवाना।
बाहुयुद्ध विष्णू ते ठाना॥
Madhu kaitabha jo ati balavana
Bahuyuddha vishnu te thana
ਮਧੁ ਅਤੇ ਕੈਟਭ, ਅੱਤ ਬਲਵਾਨ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਬਾਹੂ-ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
Verse 18
समर हजार पांच में घोरा।
फिर भी मुख उनसे नहिं मोरा॥
Samara hajara pamcha mem ghora
Phira bhi mukha unase nahim mora
ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਘੋਰ ਯੁੱਧ ਚੱਲਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜਿਆ।
Verse 19
मातु सहाय भई तेहि काला।
बुद्धि विपरीत करी खलहाला॥
Matu sahaya bhai tehi kala
Buddhi viparita kari khalahala
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵਿਪਰੀਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
Verse 20
तेहि ते मृत्यु भई खल केरी।
पुरवहु मातु मनोरथ मेरी॥
Tehi te mrityu bhai khala keri
Puravahu matu manoratha meri
ਉਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ; ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੇਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰੋ।
Verse 21
चंड मुण्ड जो थे विख्याता।
छण महुं संहारेउ तेहि माता॥
Chamda munda jo the vikhyata
Chhana mahum samhareu tehi mata
ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ, ਜੋ ਵਿਖਿਆਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨੇ ਛਿਣ ਵਿੱਚ ਸੰਹਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Verse 22
रक्तबीज से समरथ पापी।
सुर-मुनि हृदय धरा सब कांपी॥
Raktabija se samaratha papi
Sura-muni hridaya dhara saba kampi
ਰਕਤਬੀਜ, ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਪਾਪੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਸਭ ਕੰਬ ਉੱਠੇ —
Verse 23
काटेउ सिर जिम कदली खम्बा।
बार बार बिनवउं जगदंबा॥
Kateu sira jima kadali khamba
Bara bara binavaum jagadamba
— ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਇੰਜ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕੇਲੇ ਦਾ ਤਣਾ ਕੱਟਦਾ ਹੈ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਜਗਦੰਬਾ।
Verse 24
जग प्रसिद्ध जो शुंभ निशुंभा।
छिन में बधे ताहि तू अम्बा॥
Jaga prasiddha jo shumbha nishumbha
Chhina mem badhe tahi tu amba
ਜਗਤ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ — ਛਿਣ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਅੰਬਾ।
Verse 25
भरत-मातु बुधि फेरेउ जाई।
रामचंद्र बनवास कराई॥
Bharata-matu budhi phereu jai
Ramachamdra banavasa karai
ਤੁਸੀਂ ਭਰਤ ਦੀ ਮਾਤਾ (ਕੈਕੇਈ) ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਫੇਰ ਕੇ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਕਰਵਾਇਆ।
Verse 26
एहि विधि रावन वध तुम कीन्हा।
सुर नर मुनि सब कहुं सुख दीन्हा॥
Ehi vidhi ravana vadha tuma kinha
Sura nara muni saba kahum sukha dinha
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੱਤਾ।
Verse 27
को समरथ तव यश गुन गाना।
निगम अनादि अनंत बखाना॥
Ko samaratha tava yasha guna gana
Nigama anadi anamta bakhana
ਕੌਣ ਸਮਰੱਥ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਰ ਸਕੇ? ਵੇਦ ਤੈਨੂੰ ਅਨਾਦਿ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Verse 28
विष्णु रूद्र अज सकहिं न मारी।
जिनकी हो तुम रक्षाकारी॥
Vishnu rudra aja sakahim na mari
Jinaki ho tuma rakshakari
ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਅਜ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵੀ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ।
Verse 29
रक्त दन्तिका और शताक्षी।
नाम अपार है दानव भक्षी॥
Rakta dantika aura shatakshi
Nama apara hai danava bhakshi
ਰਕਤਦੰਤਿਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਕਸ਼ੀ — ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਅਪਾਰ ਹਨ, ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਭਕਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
Verse 30
दुर्गम काज धरा पर कीन्हा।
दुर्गा नाम सकल जग लीन्हा॥
Durgama kaja dhara para kinha
Durga nama sakala jaga linha
ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉੱਤੇ ਦੁਰਗਮ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ; ਸਮੁੱਚੇ ਜਗਤ ਨੇ 'ਦੁਰਗਾ' ਨਾਮ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ।
Verse 31
दुर्ग आदि हरनी तू माता।
कृपा करहु जब जब सुखदाता॥
Durga adi harani tu mata
Kripa karahu jaba jaba sukhadata
ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਮਾਤਾ ਹੋ ਜੋ ਹਰ ਦੁਰਗਮ (ਔਖਿਆਈ) ਨੂੰ ਹਰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਸੁਖਦਾਤਰੀ।
Verse 32
नृप कोपित जो मारन चाहै।
कानन में घेरे मृग नाहै॥
Nripa kopita jo marana chahai
Kanana mem ghere mriga nahai
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਜਾ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਵੇ —
Verse 33
सागर मध्य पोत के भंगे।
अति तूफान नहिं कोऊ संगे॥
Sagara madhya pota ke bhamge
Ati tuphana nahim kou samge
— ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਾਲੇ ਮਹਾਂ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਬੇੜੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਾ ਹੋਵੇ —
Verse 34
भूत प्रेत बाधा या दुःख में।
हो दरिद्र अथवा संकट में॥
Bhuta preta badha ya duhkha mem
Ho daridra athava samkata mem
— ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਬਾਧਾ ਵਿੱਚ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ —
Verse 35
नाम जपे मंगल सब होई।
संशय इसमें करइ न कोई॥
Nama jape mamgala saba hoi
Samshaya isamem karai na koi
— ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ ਸਭ ਮੰਗਲਮਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਸ਼ਯ ਨਾ ਕਰੇ।
Verse 36
पुत्रहीन जो आतुर भाई।
सबै छांड़ि पूजें एहि माई॥
Putrahina jo atura bhai
Sabai chhamड़i pujem ehi mai
ਪੁੱਤਰਹੀਣ, ਵਿਆਕੁਲ ਜਨ — ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
Verse 37
करै पाठ नित यह चालीसा।
होय पुत्र सुन्दर गुण ईसा॥
Karai patha nita yaha chalisa
Hoya putra sundara guna isa
ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਚਾਲੀਸਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਈਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਸਮਾਨ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 38
धूपादिक नैवेद्य चढावै।
संकट रहित अवश्य हो जावै॥
Dhupadika naivedya chadhavai
Samkata rahita avashya ho javai
ਧੂਪ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਰੂਰ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 39
भक्ति मातु की करै हमेशा।
निकट न आवै ताहि कलेशा॥
Bhakti matu ki karai hamesha
Nikata na avai tahi kalesha
ਜੋ ਸਦਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਕਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
Verse 40
बंदी पाठ करें शत बारा।
बंदी पाश दूर हो सारा॥
Bamdi patha karem shata bara
Bamdi pasha dura ho sara
ਜੋ ਬੰਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Verse 41
करहु कृपा भवमुक्ति भवानी।
मो कहं दास सदा निज जानी॥
Karahu kripa bhavamukti bhavani
Mo kaham dasa sada nija jani
ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਭਵ-ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ, ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣਾ ਦਾਸ ਜਾਣ ਕੇ।
Verse 42
माता सूरज कान्ति तव, अंधकार मम रूप।
डूबन ते रक्षा करहु, परूं न मैं भव-कूप॥
Mata suraja kanti tava, amdhakara mama rupa
Dubana te raksha karahu, parum na maim bhava-kupa
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੇਰੀ ਕਾਂਤੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਅੰਧਕਾਰ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਚਾਓ, ਕਿ ਮੈਂ ਭਵ-ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡਿੱਗਾਂ।
Verse 43
बल बुद्धि विद्या देहुं मोहि, सुनहु सरस्वति मातु।
अधम रामसागरहिं तुम, आश्रय देउ पुनातु॥
Bala buddhi vidya dehum mohi, sunahu sarasvati matu
Adhama ramasagarahim tuma, ashraya deu punatu
ਮੈਨੂੰ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ; ਹੇ ਮਾਤਾ ਸਰਸਵਤੀ, ਮੇਰੀ ਸੁਣੋ; ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦੀਨ ਰਾਮਸਾਗਰ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿਓ।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →