Mantra.Tips

ਸ਼ਿਵ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰ ਸਤੋਤਰ Meaning — Line by Line

शिव पञ्चाक्षर स्तोत्र

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਸ਼ਿਵ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰ ਸਤੋਤਰ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Nagendraharaya trilochanaya
  2. Verse 2. Mandakinisalilachandanacharchitaya
  3. Verse 3. Shivaya gaurivadanabjavrinda-
  4. Verse 4. Vasishthakumbhodbhavagautamarya-
  5. Verse 5. Yakshasvarupaya jatadharaya
  6. Verse 6. Panchaksharamidam punyam yah pathechchhivasannidhau
Verse 1#

Nagendraharaya trilochanaya

नागेन्द्रहाराय त्रिलोचनाय भस्माङ्गरागाय महेश्वराय नित्याय शुद्धाय दिगम्बराय तस्मै नकाराय नमः शिवाय १॥

Nagendraharaya trilochanaya Bhasmangaragaya maheshvaraya Nityaya shuddhaya digambaraya Tasmai nakaraya namah shivaya

Meaningਜੋ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਨੇਤਰਧਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ — ਸਨਾਤਨ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਦਿਗੰਬਰ — ਉਸ 'ਨ' ਅੱਖਰ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 2#

Mandakinisalilachandanacharchitaya

मन्दाकिनीसलिलचन्दनचर्चिताय नन्दीश्वरप्रमथनाथमहेश्वराय मन्दारपुष्पबहुपुष्पसुपूजिताय तस्मै मकाराय नमः शिवाय २॥

Mandakinisalilachandanacharchitaya Nandishvarapramathanathamaheshvaraya Mandarapushpabahupushpasupujitaya Tasmai makaraya namah shivaya

Meaningਜੋ ਗੰਗਾਜਲ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹਨ, ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਥਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੰਦਾਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ — ਉਸ 'ਮ' ਅੱਖਰ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 3#

Shivaya gaurivadanabjavrinda-

शिवाय गौरीवदनाब्जवृन्द- सूर्याय दक्षाध्वरनाशकाय श्रीनीलकण्ठाय वृषध्वजाय तस्मै शिकाराय नमः शिवाय ३॥

Shivaya gaurivadanabjavrinda- Suryaya dakshadhvaranashakaya Shrinilakanthaya vrishadhvajaya Tasmai shikaraya namah shivaya

Meaningਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਮੁਖਕਮਲ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਸੂਰਜ, ਦਕਸ਼-ਯੱਗ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕ, ਨੀਲਕੰਠ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ — ਉਸ 'ਸ਼ਿ' ਅੱਖਰ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 4#

Vasishthakumbhodbhavagautamarya-

वसिष्ठकुम्भोद्भवगौतमार्य- मुनीन्द्रदेवार्चितशेखराय चन्द्रार्कवैश्वानरलोचनाय तस्मै वकाराय नमः शिवाय ४॥

Vasishthakumbhodbhavagautamarya- Munindradevarchitashekharaya Chandrarkavaishvanaralochanaya Tasmai vakaraya namah shivaya

Meaningਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਟ ਦੀ ਵਸਿਸ਼ਠ, ਕੁੰਭਜ ਅਗਸਤ੍ਯ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਦੇਵਗਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨੇਤਰ ਚੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਹਨ — ਉਸ 'ਵ' ਅੱਖਰ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 5#

Yakshasvarupaya jatadharaya

यक्षस्वरूपाय जटाधराय पिनाकहस्ताय सनातनाय दिव्याय देवाय दिगम्बराय तस्मै यकाराय नमः शिवाय ५॥

Yakshasvarupaya jatadharaya Pinakahastaya sanatanaya Divyaya devaya digambaraya Tasmai yakaraya namah shivaya

Meaningਜੋ ਯਕਸ਼ ਰੂਪਧਾਰੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਸਨਾਤਨ, ਦਿਵ੍ਯ, ਦਿਗੰਬਰ ਦੇਵ ਹਨ — ਉਸ 'ਯ' ਅੱਖਰ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 6#

Panchaksharamidam punyam yah pathechchhivasannidhau

पञ्चाक्षरमिदं पुण्यं यः पठेच्छिवसन्निधौ शिवलोकमवाप्नोति शिवेन सह मोदते

Panchaksharamidam punyam yah pathechchhivasannidhau Shivalokamavapnoti shivena saha modate

Meaningਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਆਨੰਦਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Word-by-Word Breakdown

नमः शिवाय
Namah Shivaya
ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ (ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਮੰਤਰ)
नागेन्द्रहाराय
Nagendra-haraya
ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ
त्रिलोचनाय
Trilochanaya
ਤ੍ਰਿਨੇਤਰਧਾਰੀ ਨੂੰ
भस्माङ्गरागाय
Bhasmanga-ragaya
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ
दिगम्बराय
Digambaraya
ਦਿਗੰਬਰ ਨੂੰ (ਆਕਾਸ਼ ਰੂਪੀ ਵਸਤਰਧਾਰੀ)
नीलकण्ठाय
Nilakanthaya
ਨੀਲਕੰਠ ਨੂੰ
पिनाकहस्ताय
Pinaka-hastaya
ਜੋ ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ
वृषध्वजाय
Vrishadhvajaya
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ (ਨੰਦੀ) ਧ੍ਵਜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ

Origin & History

Source: Attributed to Adi Shankaracharya

Author: Adi Shankaracharya (traditional)

Period: c. 8th century CE

ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ — 'ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' — ਸ਼ੈਵ ਸੰਪ੍ਰਦਾਯ ਦਾ ਹਿਰਦੇ-ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਰੁਦ੍ਰਮ੍ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਤੋਤਰ, ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਹੈ, ਪੰਜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰੋਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੰਤਰ ਦੇ ਅੱਖਰ ਹੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪੂਰਣ ਧਿਆਨ ਬਣ ਜਾਣ।

Frequently Asked Questions

ਸ਼ਿਵ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਸਤੋਤਰ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ — ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ 'ਨ-ਮ-ਸ਼ਿ-ਵਾ-ਯ' ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਿੰਨ ਰੂਪ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ 'ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਸਤੋਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ-ਸੰਤ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਪਿਆਰੇ ਹਿੰਦੂ ਸਤੋਤਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?
ਨ, ਮ, ਸ਼ਿ, ਵਾ ਅਤੇ ਯ। ਸਤੋਤਰ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — 'ਨ' ਸੱਪ-ਹਾਰ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ, 'ਮ' ਗੰਗਾ-ਚਰਚਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ, 'ਸ਼ਿ' ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਨੀਲਕੰਠ ਲਈ, 'ਵਾ' ਮੁਨੀ-ਪੂਜਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਅਤੇ 'ਯ' ਜਟਾਧਾਰੀ ਸਨਾਤਨ ਦੇਵ ਲਈ।
ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ ਆਨੰਦ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →