ਵੇਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ — Word-by-Word Meaning
वेंकटेश्वर सुप्रभातम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वासंध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकं ॥ 1 ॥
Kausalya Supraja Rama Purvasandhya Pravartate |
Uttishtha Narashardula Kartavyam Daivamahnikam || 1 ||
ਹੇ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਸੁਪੁੱਤਰ ਰਾਮ — ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੰਧਿਆ (ਉਸ਼ਾ) ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ; ਉੱਠੋ, ਹੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ (ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ), ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿੱਤ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। (ਜਾਗਰਣ-ਸਲੋਕ, ਰਾਮਾਇਣ ਤੋਂ।)
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गोविंद उत्तिष्ठ गरुडध्वज ।
उत्तिष्ठ कमलाकांत त्रैलोक्यं मंगळं कुरु ॥ 2 ॥
Uttishthottishtha Govinda Uttishtha Garudadhvaja |
Uttishtha Kamalakanta Trailokyam Mangal̤am Kuru || 2 ||
ਉੱਠੋ, ਉੱਠੋ ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ; ਉੱਠੋ, ਹੇ ਗਰੁੜਧਵਜ; ਉੱਠੋ, ਹੇ ਕਮਲਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਪਿਆਰੇ — ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਗਲ ਕਰੋ।
मातस्समस्त जगतां मधुकैटभारेः
वक्षोविहारिणि मनोहर दिव्यमूर्ते ।
श्रीस्वामिनि श्रितजनप्रिय दानशीले
श्री वेंकटेश दयिते तव सुप्रभातं ॥ 3 ॥
Matassamasta Jagatam Madhukaitabhareh
Vakshoviharini Manohara Divyamurte |
Shrisvamini Shritajanapriya Danashile
Shri Venkatesha Dayite Tava Suprabhatam || 3 ||
ਹੇ ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਮਧੁ-ਕੈਟਭ ਦੇ ਵੈਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਦੇ ਵਕਸ਼ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਮਨੋਹਰ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀ; ਹੇ ਸੁਆਮਿਨੀ ਸ਼੍ਰੀ, ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਜਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਦਾਨਸ਼ੀਲ — ਹੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਤੇਰਾ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤ ਹੋਵੇ।
तव सुप्रभातमरविंद लोचने
भवतु प्रसन्नमुख चंद्रमंडले ।
विधि शंकरेंद्र वनिताभिरर्चिते
वृश शैलनाथ दयिते दयानिधे ॥ 4 ॥
Tava Suprabhatamaravinda Locane
Bhavatu Prasannamukha Candramamdale |
Vidhi Shankarendra Vanitabhirarcite
Vrisha Shailanatha Dayite Dayanidhe || 4 ||
ਤੇਰਾ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਕਮਲਨੈਣੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਉੱਜਲ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸ਼ੰਕਰ-ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ — ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਪਰਬਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਦਯਾਨਿਧੀ।
अत्र्यादि सप्त ऋषयस्समुपास्य संध्यां
आकाश सिंधु कमलानि मनोहराणि ।
आदाय पादयुग मर्चयितुं प्रपन्नाः
शेषाद्रि शेखर विभो तव सुप्रभातं ॥ 5 ॥
Atryadi Sapta Rishayassamupasya Sandhyam
Akasha Sindhu Kamalani Manoharani |
Adaya Padayuga Marcayitum Prapannah
Sheshadri Shekhara Vibho Tava Suprabhatam || 5 ||
ਅਤ੍ਰਿ ਆਦਿ ਸਪਤ-ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਕਮਲ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨ-ਜੁਗਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੇੜੇ ਆਏ ਹਨ — ਹੇ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦ੍ਰਿ ਸ਼ਿਖਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਭੋ, ਤੇਰਾ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤ ਹੋਵੇ।
Complete Translation
ਵੇਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ਤਿਰੁਮਲਾ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ਵਰ (ਬਾਲਾਜੀ) ਦਾ ਸਵੇਰ ਦਾ “ਜਾਗਰਣ” ਸਤੋਤਰ ਹੈ — ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਹੁ-ਫੁਟਾਲੇ ਤਿਰੁਮਲਾ ਤਿਰੁਪਤੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਲੋਕ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ — “ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਸੁਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਪਹੁ ਫੁੱਟ ਰਹੀ ਹੈ; ਉੱਠੋ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ” — ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਲੋਕ-ਦਰ-ਸਲੋਕ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਮਲ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਪੰਛੀ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗ ਪਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਤਿਵਾਦਿ ਭਯੰਕਰ ਅੰਨੰਗਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਇਹ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਭਗਤੀ-ਪ੍ਰਭਾਤਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ; ਅਣਗਿਣਤ ਭਗਤ ਆਪਣਾ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Origin & History
Source: Sri Venkatesha Suprabhatam — sung daily at the Tirumala Tirupati temple
Author: Prativadi Bhayankara Annangaracharya (15th century)
Period: Medieval (c. 15th century)
ਵੇਂਕਟੇਸ਼੍ਵਰ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮਹਾਨ ਵੈਸ਼੍ਣਵ ਆਚਾਰਯ ਪ੍ਰਤਿਵਾਦਿ ਭਯੰਕਰ ਅਣ੍ਣੰਗਰਾਚਾਰਯ ਨੇ ਤਿਰੁਮਲਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵੇਂਕਟੇਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਉਸੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੇਵਾ ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਹਰ ਤਿਰੁਪਤੀ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਿਆ ਸਵੇਰ ਦਾ ਗੀਤ।
Frequently Asked Questions
ਵੇਂਕਟੇਸ਼੍ਵਰ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਤਿਰੁਮਲਾ ਦੇ ਵੇਂਕਟੇਸ਼੍ਵਰ (ਤਿਰੁਪਤੀ ਬਾਲਾਜੀ) ਦਾ ਸਵੇਰ ਦਾ "ਜਾਗਰਣ" (ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍) ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ "ਕੌਸਲਯਾ ਸੁਪ੍ਰਜਾ ਰਾਮ" ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਵਾਦਿ ਭਯੰਕਰ ਅਣ੍ਣੰਗਰਾਚਾਰਯ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਹੈ।
ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ਕਦੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵੇਰੇ (ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ), ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਲਾਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਸਾਹਮਣੇ — ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, ਵੇਂਕਟੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਦਿਨ। ਇਹ ਤਿਰੁਮਲਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੇਵਾ ਵਜੋਂ ਨਿੱਤ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
"ਕੌਸਲਯਾ ਸੁਪ੍ਰਜਾ ਰਾਮ" ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਉਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਰਾਮ, ਕੌਸਲਯਾ ਦੇ ਸੁਪੁੱਤਰ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਉੱਠੋ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਤੱਵ ਹੁਣ ਕਰਨੇ ਹਨ।" ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਂਕਟੇਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →