ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕ੍ਤਮ੍
பாக்ய சூக்தம் in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ ਰਿਗਵੇਦ (ਮੰਡਲ ੭, ਸੂਕਤ ੪੧) ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਗ-ਸੂਕਤ ਹੈ — ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਜੋ ਭਗ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਦਿਤਯਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਭਾਗ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਉਚਿਤ ਭਾਗ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ, ਪੂਸ਼ਾ ਆਦਿ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਭਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਗਊ, ਅਸ਼ਵ, ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਿਰਸਥਾਈ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ। ਇਹ ਧਨ, ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾਰੰਭ ਲਈ ਜਪਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤਿ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਵੈਦਿਕ ਸੂਕਤ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Rigveda (Mandala 7, Sukta 41) · Rishi Vasishtha Maitravaruni · Vedic period (c. 1500-1000 BCE)
ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਮੰਡਲ ਦਾ ਭਗ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੀਨ ਸੂਕਤ (ਪ੍ਰਾਤਰਨੁਵਾਕ) ਹੈ: ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਸਮੁੱਚੇ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ — ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ, ਪੂਸ਼ਾ, ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ — ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਸੌਭਾਗ ਦੇ ਆਦਿਤਯ ਭਗ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਗਊ, ਅਸ਼ਵ, ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਿਰਸਥਾਈ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਉਸਦਾ ਉਚਿਤ ਭਾਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਗ ਨਿਯਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਇਹ ਸੂਕਤ ਧਨ, ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾਰੰਭ ਲਈ ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਵੈਦਿਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣ ਗਿਆ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਭਾਗ੍ਯ ਸੂਕਤਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਉਚਿਤ ਭਾਗ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਗ ਉਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ ਜੋ ਸੌਭਾਗ ਦਾ ਵੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਸਹਾਇ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸੱਚੇ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਵਿਮੁਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤਮ੍ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ 'ਤੇ ਇਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਦੁਆਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਦੁਰਭਾਗ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਪ੍ਰਾਤਰਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਾਤਰਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਹਵਾਮਹੇ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਾ ਪ੍ਰਾਤਰਸ਼੍ਵਿਨਾ । ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਭਗਂ ਪੂਸ਼ਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸੋਮਮੁਤ ਰੁਦ੍ਰਂ ਹੁਵੇਮ ॥੧॥
Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā | prātarbhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ huvema ||1||
ਅਰਥ:ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਅਸੀਂ ਅਗਨੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਤਃ ਇੰਦਰ ਦਾ, ਪ੍ਰਾਤਃ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ, ਪ੍ਰਾਤਃ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰਾਂ ਦਾ; ਪ੍ਰਾਤਃ ਅਸੀਂ ਭਗ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਤਃ ਸੋਮ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਜਿਤਂ ਭਗਮੁਗ੍ਰਂ ਹੁਵੇਮ ਵਯਂ ਪੁਤ੍ਰਮਦਿਤੇਰ੍ਯੋ ਵਿਧਰ੍ਤਾ । ਆਧ੍ਰਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁਰਸ਼੍ਚਿਦ੍ਰਾਜਾ ਚਿਦ੍ਯਂ ਭਗਂ ਭਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ਯਾਹ ॥੨॥
Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā | ādhraścidyaṃ manyamānasturaścidrājā cidyaṃ bhagaṃ bhakṣītyāha ||2||
ਅਰਥ:ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਅਸੀਂ ਸਦਾ-ਵਿਜਈ, ਉਗ੍ਰ ਭਗ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ — ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਧਾਰਣਕਰਤਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਸਹਾਇ, ਵੇਗਵਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸਭ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — 'ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਦਿਓ'।
ਭਗ ਪ੍ਰਣੇਤਰ੍ਭਗ ਸਤ੍ਯਰਾਧੋ ਭਗੇਮਾਂ ਧਿਯਮੁਦਵਾ ਦਦਨ੍ਨਃ । ਭਗ ਪ੍ਰ ਣੋ ਜਨਯ ਗੋਭਿਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ਭਗ ਪ੍ਰ ਨ੍ਰਿਭਿਰ੍ਨ੍ਰਿਵਨ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਮ ॥੩॥
Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ | bhaga pra ṇo janaya gobhiraśvairbhaga pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma ||3||
ਅਰਥ:ਹੇ ਭਗ, ਸਾਡੇ ਨੇਤਾ! ਹੇ ਸੱਚੇ-ਧਨ ਵਾਲੇ ਭਗ! ਹੇ ਭਗ, ਸਾਡੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਡਾ ਅੰਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਭਗ, ਸਾਨੂੰ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰੋ; ਹੇ ਭਗ, ਅਸੀਂ ਵੀਰ ਪੁਰਖਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸੰਤਾਨਵਾਨ ਹੋਈਏ।
ਉਤੇਦਾਨੀਂ ਭਗਵਨ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਮੋਤ ਪ੍ਰਪਿਤ੍ਵ ਉਤ ਮਧ੍ਯੇ ਅਹ੍ਨਾਮ੍ । ਉਤੋਦਿਤਾ ਮਘਵਨ੍ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸੁਮਤੌ ਸ੍ਯਾਮ ॥੪॥
Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām | utoditā maghavansūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma ||4||
ਅਰਥ:ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਭਾਗਵਾਨ ਹੋਈਏ, ਪੂਰਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਅਤੇ ਹੇ ਐਸ਼ਵਰਯਵਾਨ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਦੈ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹੀਏ।
ਭਗ ਏਵ ਭਗਵਾਂ ਅਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇਨ ਵਯਂ ਭਗਵਨ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਮ । ਤਂ ਤ੍ਵਾ ਭਗ ਸਰ੍ਵ ਇਜ੍ਜੋਹਵੀਤਿ ਸ ਨੋ ਭਗ ਪੁਰਏਤਾ ਭਵੇਹ ॥੫॥
Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma | taṃ tvā bhaga sarva ijjohavīti sa no bhaga puraetā bhaveha ||5||
ਅਰਥ:ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਭਗ ਹੀ ਐਸ਼ਵਰਯ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਅਸੀਂ ਭਾਗਵਾਨ ਬਣੀਏ। ਹੇ ਭਗ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਭਗ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅਗ੍ਰਣੀ ਬਣੋ।
ਸਮਧ੍ਵਰਾਯੋਸ਼ਸੋ ਨਮਨ੍ਤ ਦਧਿਕ੍ਰਾਵੇਵ ਸ਼ੁਚਯੇ ਪਦਾਯ । ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਂ ਵਸੁਵਿਦਂ ਭਗਂ ਨੋ ਰਥਮਿਵਾਸ਼੍ਵਾ ਵਾਜਿਨ ਆ ਵਹਨ੍ਤੁ ॥੬॥
Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya | arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ no rathamivāśvā vājina ā vahantu ||6||
ਅਰਥ:ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦਧਿਕ੍ਰਾ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਤੇਜ਼ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋ ਰਥ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਗ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲੈ ਆਉਣ।
ਅਸ਼੍ਵਾਵਤੀਰ੍ਗੋਮਤੀਰ੍ਨ ਉਸ਼ਾਸੋ ਵੀਰਵਤੀਃ ਸਦਮੁਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਭਦ੍ਰਾਃ । ਘ੍ਰਿਤਂ ਦੁਹਾਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਪੀਤਾ ਯੂਯਂ ਪਾਤ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਭਿਃ ਸਦਾ ਨਃ ॥੭॥
Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ | ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||7||
ਅਰਥ:ਕਲਿਆਣਮਈ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਉਦੈ ਹੋਣ, ਅਸ਼ਵ, ਗਊ ਅਤੇ ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਘਿਓ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਰਿਪੂਰਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਕਲਿਆਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
பாக்ய சூக்தம் ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਭਗ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੌਭਾਗ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉਚਿਤ ਭਾਗ ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤਾ ਹਨ
ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸਫਲ ਦਿਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਲਈ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਗਊ, ਅਸ਼ਵ, ਬਹੁਤਾਤ ਅਤੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ, ਯੋਗ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੀਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਰਪਾ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਦੁਰਭਾਗ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਦਿਨ ਭਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ 'ਸੁਮਤੀ' (ਸ਼ੁਭ ਕਿਰਪਾ) ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
பாக்ய சூக்தம் ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਸੱਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਵੈਦਿਕ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ, ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ। ਇਸਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੌਭਾਗ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ (ਪ੍ਰਾਤਰਨੁਵਾਕ) ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤਮ੍ ਨਾਲ ਹੋਮਾਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ/ਧਨ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਆਵਾਹਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ੭ ਵਾਰ, ਜਾਂ ਰੋਜ਼ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ பாக்ய சூக்தம் ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ