ચામુણ્ડે વિસ્તીર્ણં વદનં કુરુ (રક્તબીજ-વધ)
சாமுண்டே விஸ்தீர்ணம் வதனம் குரு (ரக்தபீஜ வதம்) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
દુર્ગા સપ્તશતીના આઠમા અધ્યાયના આ શ્લોકો રક્તબીજના વધનું વર્ણન કરે છે — એ દૈત્ય જેના લોહીના પ્રત્યેક પડતા ટીપાંમાંથી તેના જેવો બળશાળી નવો દૈત્ય ઉત્પન્ન થઈ જતો. વધતા અસુરોને જોઈ દેવતા નિરાશ થયા, ત્યારે ચંડિકાએ હસીને ચામુણ્ડા (કાળી)ને આજ્ઞા આપી કે તેઓ પોતાનું મુખ ફેલાવીને દરેક લોહી-ટીપાંને પી જાય, જ્યારે દેવી તેના પર પ્રહાર કરતી રહી. પૃથ્વી પર પડતાં પહેલાં જ લોહી સુકાઈ જવાથી અજેય દેખાતો રક્તબીજ આખરે નાશ પામ્યો.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Durga Saptashati Chapter 8 · Sage Markandeya (Markandeya Purana) · c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
શુમ્ભ અને નિશુમ્ભ વિરુદ્ધના યુદ્ધમાં માતૃ-દેવીઓ (માતૃકાઓ)ના સમૂહે દૈત્ય સેનાઓને પરાસ્ત કરી, ત્યાં સુધી કે રક્તબીજ આગળ વધ્યો. કેમ કે તેના લોહીના પ્રત્યેક ટીપાંમાંથી તેના જેવો બળશાળી નવો દૈત્ય ઉત્પન્ન થઈ જતો, રણભૂમિ અસંખ્ય અસુરોથી ભરાઈ ગઈ અને દેવતા નિરાશ થયા. ત્યારે ચંડિકાએ ચામુણ્ડાને આજ્ઞા આપી કે તેઓ તેનું લોહી પી જાય જ્યારે તેઓ તેના પર પ્રહાર કરતી રહી, અને રક્તહીન રક્તબીજ નાશ પામ્યો.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભક્તો જણાવે છે કે આ શ્લોકનો પાઠ ત્યારે કરવામાં આવે છે જ્યારે સમસ્યાઓ તેમના ઉકેલ કરતાં પણ ઝડપથી વધતી દેખાય છે; જેમ રક્તબીજના પ્રતિરૂપો તેના લોહીને સ્રોત પર જ ગ્રહણ કરી લેવાથી લુપ્ત થઈ ગયા, તેમ શ્રદ્ધાપૂર્વક પાઠ એ મૂળને જ સુકાવી દે છે જેમાંથી વારંવાર આવતી મુશ્કેલીઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
રક્તબિન્દુર્યદા ભૂમૌ પતત્યસ્ય શરીરતઃ । સમુત્પતતિ મેદિન્યાં તત્પ્રમાણો મહાસુરઃ ॥
raktabinduryadā bhūmau patatyasya śarīrataḥ samutpatati medinyāṃ tatpramāṇo mahāsuraḥ
અર્થ:જ્યારે-જ્યારે તેના શરીરમાંથી લોહીનું એક ટીપું ભૂમિ પર પડતું, ત્યારે-ત્યારે પૃથ્વીમાંથી તેના જ બરાબરનો એક મહાન અસુર ઉત્પન્ન થઈ જતો. દેવતાઓને વિષણ્ણ જોઈ ચંડિકાએ હસીને તરત જ કાળીને કહ્યું: 'હે ચામુણ્ડે! તારું મુખ વિસ્તૃત કર! મારા શસ્ત્ર-પ્રહારથી ઉત્પન્ન લોહીનાં ટીપાંને, અને લોહીનાં ટીપાંમાંથી ઉત્પન્ન મહાન અસુરોને, આ તારા વેગવાન મુખથી ગ્રહણ કર. તેનાથી ઉત્પન્ન મહાન અસુરોને ખાતી રણભૂમિમાં વિચર; આ રીતે આ દૈત્ય રક્તહીન થઈને નાશને પ્રાપ્ત થશે.'
તાન્ વિષણ્ણાન્ સુરાન્ દૃષ્ટ્વા ચણ્ડિકા પ્રાહસત્વરમ્ । ઉવાચ કાલીં ચામુણ્ડે વિસ્તીર્ણં વદનં કુરુ ॥
tān viṣaṇṇān surān dṛṣṭvā caṇḍikā prāhasatvaram uvāca kālīṃ cāmuṇḍe vistīrṇaṃ vadanaṃ kuru
મચ્છસ્ત્રપાતસમ્ભૂતાન્ રક્તબિન્દૂન્ મહાસુરાન્ । રક્તબિન્દોઃ પ્રતીચ્છ ત્વં વક્ત્રેણાનેન વેગિના ॥
macchastrapātasambhūtān raktabindūn mahāsurān raktabindoḥ pratīccha tvaṃ vaktreṇānena veginā
ભક્ષયન્તી ચરન્ રણે તદુત્પન્નાન્મહાસુરાન્ । એવમેષ ક્ષયં દૈત્યઃ ક્ષેણરક્તો ગમિષ્યતિ ॥
bhakṣayantī caran raṇe tadutpannānmahāsurān evameṣa kṣayaṃ daityaḥ kṣeṇarakto gamiṣyati
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
சாமுண்டே விஸ்தீர்ணம் வதனம் குரு (ரக்தபீஜ வதம்) પાઠના લાભ
અનંત રીતે વધતા દેખાતા શત્રુઓના નાશ માટે ચામુણ્ડા અને ચંડિકા બંનેને એકસાથે આહ્વાન કરે છે
વારંવાર પુનઃ ઉત્પન્ન થતી સમસ્યાઓ, ઋણ કે વ્યસનો પર વિજય માટે વાંચવામાં આવે છે
મનના વધતા નકારાત્મક વિચારો અને વાસનાઓના વિજયનું પ્રતીક છે
આ વિશ્વાસને દૃઢ કરે છે કે સૌથી અજેય બાધામાં પણ કોઈ છૂપી દુર્બળતા હોય છે
નવરાત્રિમાં, વિશેષતઃ મધ્યમ અને ઉત્તમ ચરિતના પાઠમાં અત્યંત શક્તિશાળી
અસહાય દેખાતી નિરંતર વધતી મુશ્કેલીઓ સામે સાહસ અને રણનીતિ આપે છે
சாமுண்டே விஸ்தீர்ணம் வதனம் குரு (ரக்தபீஜ வதம்) જપ વિધિ
સપ્તશતીના બીજ મંત્ર 'ૐ ઐં હ્રીં ક્લીં ચામુણ્ડાયૈ વિચ્ચે'થી આરંભ કરો. આ શ્લોકોને ભક્તિથી વાંચો, એ ચિંતન કરતાં કે કેવી રીતે ચંડિકા અને ચામુણ્ડા એકસાથે કાર્ય કરે છે — એક પ્રહાર કરે છે, બીજી લોહીને ગ્રહણ કરે છે — રક્તબીજનો અંત કરવા માટે. નિરંતર, સ્વયં-ગુણિત થતી મુશ્કેલીઓ સામે, તથા દુર્ગા સપ્તશતીના આઠમા અધ્યાયના પાઠના ભાગ રૂપે તેનો પાઠ કરવામાં આવે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ சாமுண்டே விஸ்தீர்ணம் வதனம் குரு (ரக்தபீஜ வதம்) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ