દેવિ પ્રપન્નાર્તિહરે પ્રસીદ
தேவி ப்ரபன்னார்த்திஹரே ப்ரஸீத in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
આ શ્લોકો દુર્ગા સપ્તશતી (દેવી માહાત્મ્ય)ના અગિયારમા અધ્યાયની પ્રસિદ્ધ નારાયણી સ્તુતિના આરંભના શ્લોકો છે, જે શુંભ-વધ પછી ઇન્દ્ર અને દેવતાઓએ ગાયા. 'દેવિ પ્રપન્નાર્તિહરે પ્રસીદ' દેવીની સૌથી પ્રિય પ્રાર્થનાઓમાંની એક છે, જેમાં શરણાગતોની પીડા હરનારી માતાને પ્રસન્ન થઈને વિશ્વનું રક્ષણ કરવાની વિનંતી કરાય છે. તે તેમને પૃથ્વી અને જળનો આધાર, અનંત વૈષ્ણવી શક્તિ, વિશ્વનું બીજ અને મુક્તિનું હેતુ ગણાવે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Durga Saptashati (Devi Mahatmyam) Chapter 11 — Narayani Stuti, verses 2-4; from the Markandeya Purana · Sage Markandeya (traditional) · Ancient (the Devi Mahatmyam is dated to c. 5th-6th century CE)
દેવી માહાત્મ્ય વર્ણવે છે કે અસુર ભાઈઓ શુંભ અને નિશુંભે ત્રણ લોક જીતીને દેવતાઓને કાઢી મૂક્યા. દેવતાઓની સંયુક્ત ઊર્જામાંથી પ્રગટ થઈને દેવીએ નિશુંભ, રક્તબીજ અને અંતે સ્વયં શુંભનો વધ કર્યો. મહાન અસુર પડ્યો ત્યારે ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ — હર્ષથી કમળ સમાં ખીલેલા મુખવાળા — કૃતજ્ઞતાપૂર્વક નારાયણી સ્તુતિ ગાવા લાગ્યા, જે 'શરણાગતોની પીડા હરનારી' પ્રત્યે આ વિનંતીથી શરૂ થાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પરંપરા માને છે કે દેવી માહાત્મ્યમાં દેવીનું પોતાનું વચન — કે તેઓ સ્મરણ થતાં જ ગંભીરમાં ગંભીર વિપત્તિઓનો નાશ કરે છે — તેમના માટે સાચું ઠરે છે જે તેમને 'પ્રપન્નાર્તિહરે' કહીને બોલાવે છે. ભક્તો કહે છે કે સંકટ કે શોકના સમયે શ્રદ્ધાપૂર્વક પાઠ કરવાથી ભારનું ઝડપી, લગભગ પ્રત્યક્ષ શમન થાય છે, કેમ કે માતા શરણાગત પર પોતાની કૃપા વાળે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
દેવિ પ્રપન્નાર્તિહરે પ્રસીદ પ્રસીદ માતર્જગતોઽખિલસ્ય । પ્રસીદ વિશ્વેશ્વરિ પાહિ વિશ્વં ત્વમીશ્વરી દેવિ ચરાચરસ્ય ॥
devi prapannārtihare prasīda prasīda mātarjagato'khilasya prasīda viśveśvari pāhi viśvaṃ tvamīśvarī devi carācarasya
અર્થ:હે શરણાગતોની પીડા હરનારી દેવી! પ્રસન્ન થાઓ; હે સમસ્ત જગતની માતા! પ્રસન્ન થાઓ; હે વિશ્વેશ્વરી! પ્રસન્ન થઈને વિશ્વનું રક્ષણ કરો — હે દેવી! ચરાચરની ઈશ્વરી તમે જ છો.
આધારભૂતા જગતસ્ત્વમેકા મહીસ્વરૂપેણ યતઃ સ્થિતાસિ । અપાં સ્વરૂપસ્થિતયા ત્વયૈત- દાપ્યાયતે કૃત્સ્નમલઙ્ઘ્યવીર્યે ॥
ādhārabhūtā jagatastvamekā mahīsvarūpeṇa yataḥ sthitāsi apāṃ svarūpasthitayā tvayaita- dāpyāyate kṛtsnamalaṅghyavīrye
અર્થ:તમે જ એકલાં જગતનો આધાર છો, કેમ કે તમે પૃથ્વીના રૂપમાં સ્થિત છો; અને જળના રૂપમાં સ્થિત તમારાથી જ આ બધું પોષાય છે, હે અલંઘ્ય વીર્યવાળી!
ત્વં વૈષ્ણવીશક્તિરનન્તવીર્યા વિશ્વસ્ય બીજં પરમાસિ માયા । સમ્મોહિતં દેવિ સમસ્તમેતત્ ત્વં વૈ પ્રસન્ના ભુવિ મુક્તિહેતુઃ ॥
tvaṃ vaiṣṇavīśaktiranantavīryā viśvasya bījaṃ paramāsi māyā sammohitaṃ devi samastametat tvaṃ vai prasannā bhuvi muktihetuḥ
અર્થ:તમે અનંત વીર્યવાળી વૈષ્ણવી શક્તિ છો; તમે વિશ્વનું બીજ અને પરમ માયા છો. હે દેવી! તમારાથી જ આ સમસ્ત જગત મોહિત છે; અને તમે જ પ્રસન્ન થતાં પૃથ્વી પર મુક્તિનું હેતુ બનો છો.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
தேவி ப்ரபன்னார்த்திஹரே ப்ரஸீத પાઠના લાભ
જે શરણમાં આવે છે તેમના માટે માતાની કૃપા અને તાત્કાલિક રક્ષાનું આવાહન કરે છે.
શરણાગત ભક્તોની પીડા અને કષ્ટ (આર્તિ) દૂર કરનારી મનાય છે.
ભયને શાંત કરે છે અને એ વિશ્વાસ જગાવે છે કે દેવી સમસ્ત સૃષ્ટિને ધારણ કરી તેમાં વ્યાપ્ત છે.
માતાનાં ચરણોમાં શરણાગતિ (પ્રેમપૂર્વક સમર્પણ)નો ભાવ વિકસાવે છે.
નવરાત્રિ અને દુર્ગા સપ્તશતી પાઠમાં નારાયણી સ્તુતિના અંગ રૂપે કલ્યાણ માટે વંચાય છે.
દેવીના પ્રસાદને સાધક તરફ વાળીને મુક્તિનું હેતુ બને છે, એમ કહેવાય છે.
தேவி ப்ரபன்னார்த்திஹரே ப்ரஸீத જપ વિધિ
પ્રજ્વલિત દીપ સાથે દુર્ગાના ચિત્ર કે યંત્રની સામે બેસો. 'ૐ' અને 'પ્રસીદ' શબ્દથી શરૂ કરીને, પૂર્ણ સમર્પણના ભાવથી નારાયણી સ્તુતિના આ શ્લોકોનો પાઠ કરો. એ પ્રાયઃ સંપૂર્ણ દુર્ગા સપ્તશતી પાઠના અંતે, અથવા માતાની રક્ષા માટે હૃદયથી ઊઠેલી વિનંતી રૂપે સ્વતંત્ર રીતે પણ વંચાય છે. 'પ્રપન્નાર્તિહરે' — જે શરણમાં આવનારા સૌની પીડા હરે છે — ના અર્થમાં ડૂબીને ધીમે ધીમે પાઠ કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ தேவி ப்ரபன்னார்த்திஹரே ப்ரஸீத શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ