Mantra.Tips
ramadhyanasita-ramaraghuvamsha

ધ્યાયેદાજાનુબાહું (શ્રીરામ ધ્યાન)

த்யாயேதாஜானுபாஹும் (ஸ்ரீராம த்யானம்) in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 3× જપ·🕐 રામરક્ષા સ્તોત્ર કે રામ-ભજન વાંચતા પૂર્વે, સવારની પૂજામાં, અને રામ નવમી પર·📜 Traditional dhyana shloka of Sri Rama, recited as the meditation verse preceding the Ramaraksha Stotra and Rama worship
Share:

અર્થ

આ શ્રીરામની પૂજા અને રામરક્ષા સ્તોત્ર પૂર્વે વાંચવામાં આવતું શાસ્ત્રીય ધ્યાન-શ્લોક છે, જે ભગવાન રામનું પૂર્ણ ધ્યાનાત્મક ચિત્ર પ્રસ્તુત કરે છે. તે તેમને આજાનુબાહુ અને કમલનયન, ધનુષ-બાણધારી, પદ્માસનમાં ડાબી ગોદમાં સીતા સહિત બિરાજમાન, મેઘશ્યામ અને જટામુકુટધારી રૂપે ચિત્રિત કરે છે. આ છબીનું ધ્યાન પ્રાર્થના પૂર્વે રામના શાંત, રાજસી રૂપને હૃદયમાં સ્થિર કરી દે છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Traditional dhyana shloka of Sri Rama, recited as the meditation verse preceding the Ramaraksha Stotra and Rama worship · Traditional (associated with the Ramaraksha Stotra tradition of Budha Kaushika) · Classical / medieval devotional period

ધ્યાન-શ્લોકો પૂજા પૂર્વે દેવતાના રૂપને મનમાં સ્થાપિત કરે છે, અને આ શ્લોક રામ માટે એ જ ભૂમિકા ભજવે છે. પ્રસિદ્ધ રામરક્ષા સ્તોત્ર પૂર્વે મૂકાયેલો આ શ્લોક રામના શુભ ચિહ્નોને એકત્ર કરે છે — આજાનુ ભુજાઓ, કમળ-નેત્રો, ધનુષ-બાણ, પદ્માસન, પીતાંબર, મેઘશ્યામ વર્ણ અને જટા-મુકુટ — સાથે જ તેમની ગોદમાં સીતાને, જેથી ભક્તને ધ્યાન કરવા માટે સીતા-રામની એક પૂર્ણ છબી પ્રાપ્ત થાય છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

રામરક્ષા પરંપરાના ભક્તો માને છે કે સ્તોત્ર વાંચતા પૂર્વે રામના આ રૂપનું ધ્યાન કરવાથી ઉપાસક ભગવાનના સંરક્ષણથી ઘેરાઈ જાય છે, કારણ કે પરંપરા કહે છે કે આવા પ્રેમમય ચિંતનથી પ્રસન્ન થઈને રામ સ્વયં પોતાના ભક્તને દરેક ભયથી એ જ રીતે બચાવે છે જેમ તેમના નામ અને રૂપે સ્વપ્નમાં રામરક્ષા પ્રાપ્ત કરનાર ઋષિની રક્ષા કરી હતી.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

ધ્યાયેદાજાનુબાહું ધૃતશરધનુષં બદ્ધપદ્માસનસ્થં પીતં વાસો વસાનં નવકમલદલસ્પર્ધિનેત્રં પ્રસન્નમ્। વામાઙ્કારૂઢસીતામુખકમલમિલલ્લોચનં નીરદાભં નાનાલઙ્કારદીપ્તં દધતમુરુજટામણ્ડલં રામચન્દ્રમ્॥

Dhyayed ajanu-bahum dhrita-shara-dhanusham baddha-padmasanastham, Pitam vaso vasanam nava-kamala-dala-spardhi-netram prasannam, Vamankarudha-sita-mukha-kamala-milal-lochanam niradabham, Nanalankara-diptam dadhatam uru-jata-mandalam ramachandram.

અર્થ:શ્રીરામચંદ્રનું આ પ્રકારે ધ્યાન કરવું જોઈએ — જેમની ભુજાઓ ઘૂંટણ સુધી લાંબી છે, જે ધનુષ-બાણ ધારણ કરેલ છે, પદ્માસનમાં દૃઢ બેઠેલ છે, પીતાંબર પહેરેલ છે, જેમનાં પ્રસન્ન નેત્રો નવીન કમળદળ સાથે સ્પર્ધા કરે છે; જેમની દૃષ્ટિ ડાબી ગોદમાં બેઠેલી સીતાના મુખકમળ સાથે મળી રહી છે; જે મેઘ સમાન શ્યામ-કાંતિમાન છે, અનેક આભૂષણોથી દીપ્ત છે, અને વિશાળ જટામંડલ ધારણ કરેલ છે, એવા શ્રીરામચંદ્રનું.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

ધ્યાયેત્🔊dhyayetધ્યાન કરવું જોઈએ
આજાનુબાહું🔊ajanu-bahumજેમની ભુજાઓ ઘૂંટણ સુધી લાંબી છે (મહાપુરુષનું લક્ષણ)
ધૃતશરધનુષં🔊dhrita-shara-dhanushamધનુષ અને બાણ ધારણ કરેલ
બદ્ધપદ્માસનસ્થં🔊baddha-padmasanasthamપદ્માસનમાં દૃઢતાથી બિરાજમાન
પીતં વાસો વસાનં🔊pitam vaso vasanamપીતાંબર (પીળાં વસ્ત્ર) ધારણ કરેલ
નવકમલદલસ્પર્ધિનેત્રં🔊nava-kamala-dala-spardhi-netramજેમનાં નેત્રો નવીન કમળદળ સાથે સ્પર્ધા કરે છે
પ્રસન્નમ્🔊prasannamપ્રસન્ન, સૌમ્ય, મનોહર મુખમુદ્રાવાળા
વામાઙ્કારૂઢ🔊vamankarudhaડાબી ગોદમાં બિરાજમાન
સીતામુખકમલ🔊sita-mukha-kamalaસીતાનું મુખકમળ
મિલલ્લોચનં🔊milal-lochanamજેમની દૃષ્ટિ (સીતાના મુખકમળ સાથે) મળી રહી છે
નીરદાભં🔊niradabhamમેઘ સમાન શ્યામ અને કાંતિમાન
નાનાલઙ્કારદીપ્તં🔊nanalankara-diptamઅનેક આભૂષણોથી સુશોભિત
ઉરુજટામણ્ડલં🔊uru-jata-mandalamવિશાળ જટામંડલ ધારણ કરેલ (મુકુટ રૂપે)
દધતમ્🔊dadhatamધારણ કરતા, પહેરેલ
રામચન્દ્રમ્🔊ramachandramશ્રીરામચંદ્ર, ભગવાન રામ

த்யாயேதாஜானுபாஹும் (ஸ்ரீராம த்யானம்) પાઠના લાભ

ધ્યાન માટે સીતા સહિત શ્રીરામનું પૂર્ણ, રાજસી રૂપ મનમાં સ્થિર કરે છે

રામરક્ષા સ્તોત્ર અને રામ-પૂજા પૂર્વે વાંચવામાં આવતું માનક ધ્યાન-શ્લોક

રામની શાંત, કૃપામય ઉપસ્થિતિનું આવાહન કરી શાંતિ અને રક્ષા પ્રદાન કરે છે

સીતા-રામ બંને પ્રત્યેની ભક્તિને ગાઢ કરે છે, જે દિવ્ય સામંજસ્યનો આદર્શ છે

દરેક વિગત ધ્યાનનું કેન્દ્ર બનીને પ્રાર્થના અને જપ માટે મનને સ્થિર કરે છે

કમલનયન, મેઘશ્યામ રામનું ધ્યાન શાંતિ અને મંગળ પ્રદાન કરનારું મનાય છે

த்யாயேதாஜானுபாஹும் (ஸ்ரீராம த்யானம்) જપ વિધિ

જપ સંખ્યા3વાર
ઉત્તમ સમયરામરક્ષા સ્તોત્ર કે રામ-ભજન વાંચતા પૂર્વે, સવારની પૂજામાં, અને રામ નવમી પર

શાંત થઈને બેસો અને જપ કરતાં છબીને અંગ-પ્રત્યંગ બનાવો — ધનુષ-બાણ સહિત લાંબી ભુજાઓ, પદ્માસન, પીતાંબર, કમળદળ-સમાન પ્રસન્ન નેત્રો, ડાબી ગોદમાં સીતા, મેઘશ્યામ રૂપ, આભૂષણો અને જટા-મુકુટ. રામરક્ષા સ્તોત્ર, અન્ય રામ-સ્તોત્રો અથવા ધ્યાન શરૂ કરતાં પૂર્વે રામના રૂપને મનમાં સ્થિર કરવા આ ધ્યાન-શ્લોકને એક કે ત્રણ વાર વાંચો.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ த்யாயேதாஜானுபாஹும் (ஸ்ரீராம த்யானம்) ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
આ ભગવાન રામનું સુપ્રસિદ્ધ ધ્યાન-શ્લોક છે, જે પરંપરાગત રૂપે રામરક્ષા સ્તોત્ર અને રામ-પૂજા પૂર્વે વાંચવામાં આવે છે. તે રામના રૂપનું વિગતવાર વર્ણન કરે છે — આજાનુબાહુ, કમલનયન, ધનુષ-બાણધારી, પદ્માસનમાં ડાબી ગોદમાં સીતા સહિત બિરાજમાન.
'આજાનુબાહુ' (ઘૂંટણ સુધી પહોંચતી ભુજાઓ) ભારતીય મૂર્તિશાસ્ત્રમાં મહાપુરુષનું પરંપરાગત લક્ષણ છે, જે બળ, ઉદારતા અને દિવ્ય મહિમાનું સૂચક છે. તે રામના અંગોના શુભ ચિહ્નોમાંનું એક છે.
તેને રામરક્ષા સ્તોત્ર, અન્ય રામ-સ્તોત્રો અને ભજનો પૂર્વે પ્રારંભિક ધ્યાન-શ્લોક રૂપે વાંચવામાં આવે છે, અને દૈનિક રામ-પૂજામાં, ખાસ કરીને રામ નવમી પર, ભગવાનનું સ્મરણ કરવા માટે ગાવામાં આવે છે.
સીતાને 'વામાંક-આરૂઢ' (ડાબી ગોદમાં બિરાજમાન) અને તેમની દૃષ્ટિ મળતી દર્શાવવી દિવ્ય દંપતીના પ્રેમમય મિલન અને રામ એકલા નહીં પણ સીતા-રામ બંનેની સંયુક્ત ઉપાસનાની પૂર્ણતા વ્યક્ત કરે છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ த்யாயேதாஜானுபாஹும் (ஸ்ரீராம த்யானம்) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ