જગન્નાથ સ્તોત્રમ્ (નીલાચલનિવાસાય)
ஜகந்நாத ஸ்தோத்திரம் (நீலாசல நிவாஸாய) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
આ ભગવાન જગન્નાથની — ઓડિશાના પુરી મહામંદિરમાં બલભદ્ર અને સુભદ્રા સહિત બિરાજમાન વિષ્ણુ (કૃષ્ણ) સ્વરૂપ — સૌથી પ્રિય સંસ્કૃત પ્રાર્થનાઓમાંની એક છે. શરણાગતિ (પ્રપત્તિ)ના આ શ્લોકો પ્રભુને યાદ કરાવે છે કે તેમણે દ્રૌપદી અને ગજેન્દ્રની કેટલી શીઘ્ર રક્ષા કરી હતી, અને ભક્તને સંપૂર્ણ રીતે તેમની શરણમાં મૂકે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Jagannatha stotra · Traditional · Classical
ભગવાન જગન્નાથ — 'જગતના સ્વામી', કૃષ્ણ/વિષ્ણુનું સ્વરૂપ, જેમની પૂજા તેમના મોટા ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રા સહિત થાય છે — ઓડિશાના પુરીના બારમી સદીના મહામંદિરમાં બિરાજમાન છે, જે નીલાચલ અથવા નીલગિરિ, એટલે કે નીલ પર્વત કહેવાય છે. શરણાગતિનું આ સ્તોત્ર ઓડિશા અને તેથી પણ આગળ પઠાય છે; તેના શ્લોકો પ્રભુને દ્રૌપદી અને ગજેન્દ્ર પર તેમની શીઘ્ર કૃપાનું પ્રેમપૂર્વક સ્મરણ કરાવે છે અને એ જ કરુણા માગે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભક્તો માને છે કે જે આ પ્રાર્થનાથી ભગવાન જગન્નાથની શરણ લે છે તેને ક્યારેય દુઃખનો ભય રહેતો નથી — કેમ કે, શ્લોક કહે છે તેમ, જેના સ્વામી સ્વયં જગતના સ્વામી હોય તેને શોક કેવી રીતે સ્પર્શી શકે?
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
નીલાચલનિવાસાય નિત્યાય પરમાત્મને । બલભદ્રસુભદ્રાભ્યાં જગન્નાથાય તે નમઃ ॥ ૧॥ જગદાનન્દકન્દાય પ્રણતાર્તિહરાય ચ । નીલાચલનિવાસાય જગન્નાથાય તે નમઃ ॥ ૨॥ અનાથસ્ય જગન્નાથ નાથસ્ત્વં મે ન સંશયઃ । યસ્ય નાથો જગન્નાથસ્તસ્ય દુઃખં કથં પ્રભો ॥ ૩॥ યા ત્વરા દ્રૌપદીત્રાણે યા ત્વરા ગજમોક્ષણે । મય્યાર્તે કરુણામૂર્તે સા ત્વરા ક્વ ગતા હરે ॥ ૪॥ મત્સમો પાતકી નાસ્તિ ત્વત્સમો નાસ્તિ પાપહા । ઇતિ વિજ્ઞાય દેવેશ યથાયોગ્યં તથા કુરુ ॥ ૫॥
nīlācalanivāsāya nityāya paramātmane | balabhadrasubhadrābhyāṃ jagannāthāya te namaḥ || 1|| jagadānandakandāya praṇatārtiharāya ca | nīlācalanivāsāya jagannāthāya te namaḥ || 2|| anāthasya jagannātha nāthastvaṃ me na saṃśayaḥ | yasya nātho jagannāthastasya duḥkhaṃ kathaṃ prabho || 3|| yā tvarā draupadītrāṇe yā tvarā gajamokṣaṇe | mayyārte karuṇāmūrte sā tvarā kva gatā hare || 4|| matsamo pātakī nāsti tvatsamo nāsti pāpahā | iti vijñāya deveśa yathāyogyaṃ tathā kuru || 5||
અર્થ:પુરીના ભગવાન જગન્નાથ — નીલાચલ (નીલ પર્વત) નિવાસી — અને તેમના ભાઈ-બહેન બલભદ્ર તથા સુભદ્રા પ્રત્યે સમર્પણની એક પ્રિય પ્રાર્થના. "હે શાશ્વત પરમાત્મા, નીલાચલ નિવાસી, આપને નમસ્કાર. આપ અનાથોના નાથ છો; જેના સ્વામી જગન્નાથ હોય, તેને દુઃખ કેવી રીતે સ્પર્શી શકે? જે ત્વરાથી આપે દ્રૌપદીની રક્ષા કરી અને ગજેન્દ્રને મુક્ત કર્યો — હે કરુણામય, તે હવે ક્યાં ગઈ?"
ஜகந்நாத ஸ்தோத்திரம் (நீலாசல நிவாஸாய) પાઠના લાભ
શરણાગતિ (પૂર્ણ સમર્પણ)ની પ્રાર્થના — પોતાને સંપૂર્ણ રીતે ભગવાન જગન્નાથની રક્ષામાં મૂકવા માટે પઠાય છે.
દ્રૌપદી અને ગજેન્દ્રની પ્રભુ દ્વારા થયેલી શીઘ્ર રક્ષાનું સ્મરણ કરાવતાં દુઃખ, ભય અને અસહાયતા દૂર કરનારી કહેવાય છે.
રથયાત્રા અને એકાદશીએ તથા પુરી ધામના યાત્રિકોને વિશેષ પ્રિય.
નાની અને સરળતાથી કંઠસ્થ થનારી, ભક્તિ સહિત નિત્ય પાઠ માટે યોગ્ય.
ஜகந்நாத ஸ்தோத்திரம் (நீலாசல நிவாஸாய) જપ વિધિ
સ્નાન કરીને ભગવાન જગન્નાથની છબી સમક્ષ પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ મુખ કરીને બેસો. દીપ પ્રગટાવો અને સમર્પિત હૃદયથી શ્લોકોનો ધીમે ધીમે પાઠ કરો. તેનો પાઠ નિત્ય કરી શકાય, અને એકાદશી, ગુરુવાર તથા પુરી રથયાત્રા સમયે વિશેષ શુભ છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ஜகந்நாத ஸ்தோத்திரம் (நீலாசல நிவாஸாய) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ