అద్వైత పంచరత్నం (ఆత్మపంచకం) Meaning — Line by Line
अद्वैत पञ्चरत्नम् (आत्मपञ्चकम्)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of అద్వైత పంచరత్నం (ఆత్మపంచకం) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
nāhaṃ deho nendriyāṇy antaraṅgo
नाहं देहो नेन्द्रियाण्यन्तरङ्गो नाहङ्कारः प्राणवर्गो न बुद्धिः। दारापत्यक्षेत्रवित्तादिदूरः साक्षी नित्यः प्रत्यगात्मा शिवोऽहम्॥१॥
nāhaṃ deho nendriyāṇy antaraṅgo nāhaṅkāraḥ prāṇavargo na buddhiḥ | dārāpatya-kṣetra-vittādi-dūraḥ sākṣī nityaḥ pratyagātmā śivo'ham ||1||
Meaningనేను దేహాన్ని కాను, ఇంద్రియాలను కాను, అంతఃకరణాన్ని (మనస్సును) కాను; అహంకారాన్ని కాను, ప్రాణసమూహాన్ని కాను, బుద్ధిని కాను. భార్య, పిల్లలు, భూమి, ధనం మొదలైన వాటికి పూర్తిగా అతీతుడను — నేను నిత్య సాక్షిని, అంతరాత్మను — నేను శివుడను.
rajjv-ajñānād bhāti rajjau yathāhiḥ
रज्ज्वज्ञानाद्भाति रज्जौ यथाहिः स्वात्माज्ञानादात्मनो जीवभावः। आप्तोक्त्याहिभ्रान्तिनाशे स रज्जुर् जीवो नाहं देशिकोक्त्या शिवोऽहम्॥२॥
rajjv-ajñānād bhāti rajjau yathāhiḥ svātmājñānād ātmano jīvabhāvaḥ | āptoktyā-hi-bhrānti-nāśe sa rajjur jīvo nāhaṃ deśikoktyā śivo'ham ||2||
Meaningతాడు తెలియక తాడులో పాము కనిపించినట్లే, తన ఆత్మను తెలియక ఆత్మలో జీవభావం (పరిమిత జీవి అను భావన) కనిపిస్తుంది. విశ్వసనీయుని మాటతో 'ఇది తాడే' అన్నప్పుడు పాము భ్రాంతి నశించినట్లే, గురువు ఉపదేశంతో నేను జీవిని కాను — నేను శివుడను.
ābhātīdaṃ viśvam ātmany asatyaṃ
आभातीदं विश्वमात्मन्यसत्यं सत्यज्ञानानन्दरूपे विमोहात्। निद्रामोहात्स्वप्नवत्तन्न सत्यं शुद्धः पूर्णो नित्य एकः शिवोऽहम्॥३॥
ābhātīdaṃ viśvam ātmany asatyaṃ satya-jñānānanda-rūpe vimohāt | nidrā-mohāt svapnavat tan na satyaṃ śuddhaḥ pūrṇo nitya ekaḥ śivo'ham ||3||
Meaningసత్య-జ్ఞాన-ఆనంద స్వరూపమైన నాలో ఈ అసత్య విశ్వం మోహం వలన కనిపిస్తుంది; కానీ నిద్రామోహం వలన పుట్టిన స్వప్నం వలె అది సత్యం కాదు. శుద్ధుడను, పూర్ణుడను, నిత్యుడను, ఒక్కడను — నేను శివుడను.
nāhaṃ jāto na pravṛddho na naṣṭo
नाहं जातो न प्रवृद्धो न नष्टो देहस्योक्ताः प्राकृताः सर्वधर्माः। कर्तृत्वादिश्चिन्मयस्यास्ति नाहं- कारस्यैव ह्यात्मनो मे शिवोऽहम्॥४॥
nāhaṃ jāto na pravṛddho na naṣṭo dehasyoktāḥ prākṛtāḥ sarva-dharmāḥ | kartṛtvādiś cinmayasyāsti nāhaṃ- kārasyaiva hy ātmano me śivo'ham ||4||
Meaningనేను పుట్టను, పెరుగను, నశించను; ఇవన్నీ దేహ సహజ ధర్మాలని చెప్పబడ్డాయి. కర్తృత్వాది అహంకారానివే, చిన్మయ ఆత్మకు కాదు — నేను శివుడను.
matto nānyat kiñcid atrāsti viśvaṃ
मत्तो नान्यत्किञ्चिदत्रास्ति विश्वं सत्यं बाह्यं वस्तु मायोपकॢप्तम्। आदर्शान्तर्भासमानस्य तुल्यं मय्यद्वैते भाति तस्माच्छिवोऽहम्॥५॥
matto nānyat kiñcid atrāsti viśvaṃ satyaṃ bāhyaṃ vastu māyopaklṛptam | ādarśāntar-bhāsamānasya tulyaṃ mayy advaite bhāti tasmāc chivo'ham ||5||
Meaningనా కంటే వేరుగా ఇక్కడ ఏదీ లేదు; బాహ్య వస్తువును సత్యమని భావించడం మాయ కల్పన మాత్రమే. అద్దంలో ప్రతిబింబం కనిపించినట్లే, అది అద్వైతుడనైన నాలో కనిపిస్తుంది — కావున నేను శివుడను.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Prakarana (independent Advaita hymn) ascribed to Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: Classical (traditionally 8th century CE)
అద్వైత పంచరత్నం, ఆత్మపంచకం అని కూడా పిలువబడేది, అద్వైత వేదాంత ఉపదేశాన్ని కొన్ని శ్లోకాలలో కుదించే ఆది శంకరాచార్యుల సంక్షిప్త ప్రకరణ స్తోత్రాల సమూహానికి చెందినది. నిర్వాణ షట్కం, దశశ్లోకి వలె ఇది సాధకుని దేహం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, కనిపించే జగత్తుతో తాదాత్మ్యాన్ని నిరాకరించి, ఆత్మను 'శివుడు' — ఒకే, శుద్ధ, సాక్షి చైతన్యం — గా స్థాపిస్తుంది. దీని పుష్పిక దీనిని గోవింద భగవత్పాదుల శిష్యుడైన శ్రీ శంకర భగవత్పాదులకు ఆపాదిస్తుంది.
Frequently Asked Questions
అద్వైత పంచరత్నం అంటే ఏమిటి?▼
ప్రతి శ్లోకం 'శివోఽహం'తో ఎందుకు ముగుస్తుంది?▼
రెండవ శ్లోకంలో తాడు-పాము దృష్టాంతం ఏమిటి?▼
ఇది నిర్వాణ షట్కంతో సమానమా?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →