అరుణాం కరుణాతరంగితాక్షీం (లలితా ధ్యానం) — Word-by-Word Meaning
अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं (ललिता ध्यान)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अरुणाम्
arunam
అరుణ వర్ణం, ఉషా రంగు
करुणा
karuna
కరుణ, దయ
तरङ्गित
tarangita
తరంగితం, అలలువారుతున్న
अक्षीम्
akshim
(కన్నులు) — కరుణతో అలలువారే కన్నులు గలది
धृत
dhrita
ధరించి, దాల్చి
पाश
pasha
పాశం
अङ्कुश
ankusha
అంకుశం
पुष्पबाण
pushpa-bana
పుష్పబాణాలు (పూల బాణాలు)
चापाम्
chapam
ధనుస్సు
अणिमादिभिः
animadibhih
అణిమ మొదలైన సిద్ధులతో (అష్ట యోగ సిద్ధులు)
आवृताम्
avritam
చుట్టబడి, ఆవరించబడి
मयूखैः
mayukhaih
కాంతి కిరణాలతో
अहम् इति एव
aham iti eva
నా స్వస్వరూపంగానే ('నేనే అన్న భావంతో')
विभावये
vibhavaye
నేను ధ్యానిస్తాను / చింతిస్తాను
भवानीम्
bhavanim
భవాని, దివ్య మాత, భవుని (శివుని) పత్ని
Complete Translation
నేను భవానిని ధ్యానిస్తాను — అరుణ వర్ణంతో, కరుణా తరంగాలతో అలలువారే కన్నులతో, పాశం, అంకుశం, పుష్పబాణాలు, ధనుస్సును ధరించి, అణిమ మొదలైన అష్ట సిద్ధుల ప్రకాశ కిరణాలతో చుట్టబడిన ఆమెను — నా స్వస్వరూపంగానే, 'నేనే ఆమె' అనే భావంతో ధ్యానిస్తాను.
Origin & History
Source: Dhyana verse of the Lalita Sahasranama, Brahmanda Purana (Lalitopakhyana)
Author: Traditional (Lalitopakhyana of the Brahmanda Purana)
Period: Ancient (Puranic)
లలితా సహస్రనామానికి ముందు వచ్చే ధ్యాన శ్లోకాలలో ఈ 'అహం' ధ్యానం ప్రత్యేక స్థానం కలిగి ఉంది. ఇతర ధ్యానాలు దేవి రూపాన్ని బాహ్య పూజ కోసం వర్ణిస్తే, ఈ శ్లోకం ఉపాసకుడిని అంతర్ముఖంగా నడిపి, 'నేనే ఆమె' అనే సాక్షాత్కారంలో పరిసమాప్తమవుతుంది — ఇది బ్రహ్మాండ పురాణంలోని లలితోపాఖ్యానంలో వెల్లడైన శ్రీవిద్య మార్గపు అత్యున్నత లక్ష్యం.
Frequently Asked Questions
ఈ ధ్యాన శ్లోకాన్ని ప్రత్యేకంగా చేసేది ఏమిటి?▼
దీని చివరి మాటలు 'అహమిత్యేవ విభావయే భవానీం' — 'నేను భవానిని నా స్వరూపంగానే ధ్యానిస్తాను' — శ్రీవిద్య అద్వైత హృదయాన్ని వ్యక్తం చేస్తాయి, ఇక్కడ ఉపాసకుడు దేవిని వేరుగా పూజించే బదులు ఆమెతో తన అభిన్నతను సాక్షాత్కరించుకుంటాడు.
దేవి ధరించే నాలుగు ఆయుధాలు ఏవి?▼
ఆమె పాశం (ఉచ్చు), అంకుశం (అంకుశం), పుష్పబాణాలు (పూల బాణాలు), చాపం (ధనుస్సు) ధరిస్తుంది. ఇవి సమస్త జీవుల మనస్సు, ఇంద్రియాలను దేవి శాసించే శక్తులకు ప్రతీకలు.
భవాని ఎవరు?▼
భవాని దివ్య మాత పేరు, ఆమె భవుని (శివుని) పత్ని. ఇక్కడ ఆమె శ్రీవిద్య సంప్రదాయపు పరమ దేవి అయిన లలితా త్రిపుర సుందరితో అభిన్నం.
శ్లోకంలో పేర్కొన్న 'అణిమాది' శక్తులు ఏవి?▼
ఇవి ఎనిమిది సిద్ధులు లేదా మాయా శక్తులు — అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యం, ఈశిత్వం, వశిత్వం — వీటిని దేవిని చుట్టుముట్టే కాంతి కిరణాలుగా చిత్రిస్తారు.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →