అణోరణీయాన్మహతో మహీయాన్ (సూక్ష్మం కంటే సూక్ష్మం, మహత్తు కంటే మహత్తు) — Word-by-Word Meaning
अणोरणीयान्महतो महीयान्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अणोः अणीयान्
aṇoḥ aṇīyān
సూక్ష్మం కంటే సూక్ష్మం, అణువు కంటే చిన్నది
महतः महीयान्
mahato mahīyān
మహత్తు కంటే మహత్తరం, విశాలం కంటే విశాలం
आत्मा
ātmā
ఆత్మ, అంతర్యామి చైతన్యం
अस्य जन्तोः
asya jantoḥ
ఈ ప్రాణి యొక్క, ప్రతి జీవి యొక్క
निहितः गुहायाम्
nihito guhāyām
నెలకొని ఉంది, దాగి ఉంది, (హృదయ) గుహలో
तम्
tam
ఆ (ఆత్మను)
अक्रतुः
akratuḥ
నిష్కాముడు, కోరిక మరియు తృష్ణ లేనివాడు, శాంత సంకల్పం కలవాడు
पश्यति
paśyati
చూస్తాడు, దర్శిస్తాడు
वीतशोकः
vītaśokaḥ
శోకరహితుడు, దుఃఖానికి అతీతుడు
धातुप्रसादात्
dhātuprasādāt
ఇంద్రియాలు మరియు మనస్సు యొక్క ప్రసన్నత (నిర్మలత) వల్ల, అంతఃకరణపు శాంతి ద్వారా
महिमानम् आत्मनः
mahimānam ātmanaḥ
ఆత్మ మహిమ, మహత్తు
Complete Translation
అణువు కంటే సూక్ష్మమైన మరియు మహత్తు కంటే మహత్తరమైన ఈ ఆత్మ ప్రతి ప్రాణి హృదయ-గుహలో నెలకొని ఉంది. ఎవరు నిష్కాముడో, ఎవరి ఇంద్రియాలు మరియు మనస్సు శాంతించాయో, వాడు ఆ ఆత్మ మహిమను దర్శించి శోకరహితుడవుతాడు.
Origin & History
Source: Katha Upanishad, Verse 1.2.20
Author: Traditional (Upanishadic); taught by Yama to Nachiketa
Period: Vedic / Upanishadic
కఠ ఉపనిషత్తులో యముడు, మృత్యు దేవత, దృఢ బాలుడైన నచికేతునికి అమర ఆత్మ జ్ఞానాన్ని ఉపదేశిస్తాడు. ధనం మరియు భోగాల కంటే జ్ఞానాన్ని ఎంచుకున్నందుకు నచికేతుని ప్రశంసించి, యముడు సమస్త ప్రాణుల లోపల నివసించే ఆ ఆత్మను వర్ణిస్తాడు: అణువు కంటే సూక్ష్మం అయినా మహత్తు కంటే మహత్తరం, హృదయ గుహలో దాగి ఉన్నది. కోరికను శాంతింపజేసి మనస్సును నిర్మలం చేసుకున్నవాడు ఈ మహిమామయ ఆత్మను దర్శించి సమస్త శోకానికి అతీతుడవుతాడని ప్రకటిస్తాడు — నచికేతుడు కోరిన ఆ అమరత్వమే.
Frequently Asked Questions
అణోరణీయాన్మహతో మహీయాన్ అర్థం ఏమిటి?▼
దాని అర్థం ఆత్మ 'సూక్ష్మతమం కంటే సూక్ష్మం మరియు మహత్తు కంటే మహత్తరం'. ఇది సమస్త పరిమాణానికి అతీతమైనా, ఈ ఆత్మ ప్రతి ప్రాణి హృదయంలో నివసిస్తుంది, మరియు నిష్కామ, శాంతచిత్త సాధకుడు దీని మహిమను దర్శించి శోకం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
ఈ శ్లోకం ఎక్కడి నుండి వచ్చింది?▼
ఇది కఠ ఉపనిషత్తు (1.2.20) నుండి వచ్చింది, ఇది యజుర్వేదానికి చెందినది. దాదాపు దీనితో సరిపోలే ఒక శ్లోకం శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు (3.20) లోనూ వస్తుంది. కఠ ఉపనిషత్తులో ఇది యముడు సాధకుడైన నచికేతునికి ఇచ్చిన ఉపదేశంలో భాగం.
'హృదయ గుహ' అంటే ఏమిటి?▼
హృదయ 'గుహ' (గుహ్య స్థానం) ఒకరి ఉనికి యొక్క అంతరతమ లోతుకు సంప్రదాయ ప్రతీక, ఆత్మ దాగి ఉన్న గుప్త స్థానం. ఇది అంతర్ముఖ ధ్యానం వైపు సూచిస్తుంది, ఇక్కడ సాధకుడు అంతర్యామి ఆత్మను బయట వెతకడానికి బదులు లోపల కనుగొంటాడు.
ఆత్మను చూడటానికి కోరిక నుండి విముక్తుడవ్వాలి ఎందుకు?▼
కోరిక మనస్సును బయటకు మళ్ళించి ఉద్వేగపరుస్తుంది, కానీ ఆత్మ సూక్ష్మ ఆంతరిక సాక్షి. తృష్ణ శాంతించి, ఇంద్రియాలు మరియు మనస్సు నిర్మలమైనప్పుడే (ధాతు-ప్రసాద), మనస్సు లోపల ఆత్మ మహిమను దర్శించేంత స్థిరమవుతుంది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →