అతి సర్వత్ర వర్జయేత్ — Word-by-Word Meaning
अति सर्वत्र वर्जयेत्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अति
ati
అతి, అత్యధికం, మరీ ఎక్కువ
रूपेण
rūpeṇa
(తన) రూపం (సౌందర్యం) వలన
वै
vai
నిశ్చయంగా, వాస్తవంగా
सीता
sītā
సీత (ఎవరి అతి సౌందర్యం ఆమె అపహరణకు దారితీసిందో)
अतिगर्वेण
ati-garveṇa
అతి గర్వం/అహంకారం వలన
रावणः
rāvaṇaḥ
రావణుడు (తన అతి గర్వం వలన నశించాడు)
अतिदानात्
ati-dānāt
అతి దానం/ఉదారత వలన
बलिः
baliḥ
బలి చక్రవర్తి (తన అపరిమిత ఉదారత వలన బంధించబడ్డాడు)
बद्धः
baddhaḥ
బంధించబడ్డాడు, బంధనంలో పడ్డాడు
अति सर्वत्र
ati sarvatra
అతి సర్వత్ర, ప్రతి విషయంలో అతి
वर्जयेत्
varjayet
వర్జించాలి, విడిచిపెట్టాలి
Complete Translation
అతి రూపం (సౌందర్యం) వలన సీతకు కష్టం కలిగింది, అతి గర్వం వలన రావణుడు నశించాడు, అతి దానం వలన బలి చక్రవర్తి బంధించబడ్డాడు; కాబట్టి మనిషి ప్రతి విషయంలో అతిని (అతిశయాన్ని) వర్జించాలి. మూడు ప్రసిద్ధ ఉదాహరణల ద్వారా ఈ సుభాషితం మధ్యమ మార్గం (సంయమం) యొక్క కాలాతీత జ్ఞానాన్ని బోధిస్తుంది — మంచి గుణాలు కూడా అతికి చేరితే పతనానికి కారణం కావచ్చని.
Origin & History
Source: Subhashita (Sanskrit niti tradition)
Author: Anonymous (traditional Subhashita)
Period: Classical Sanskrit literature
ఈ శ్లోకం సంస్కృతం యొక్క సమృద్ధ సుభాషిత సంప్రదాయానికి సంబంధించినది, ఇది జ్ఞానం, ప్రవర్తనపై వేలాది మరువలేని శ్లోకాలను భద్రపరుస్తుంది. సంయమ విలువను బోధించడానికి ఇది మహాకావ్యాలు, పురాణాల నుండి ముగ్గురు వ్యక్తులను ప్రస్తావిస్తుంది, వారి అతి — సౌందర్యం, గర్వం, ఉదారతల — దుఃఖానికి కారణమైంది, ప్రతి విషయంలో అతిని వర్జించాలనే కాలాతీత నియమంతో ముగుస్తుంది.
Frequently Asked Questions
అతి సర్వత్ర వర్జయేత్ అంటే ఏమిటి?▼
దీని అర్థం 'మనిషి ప్రతి విషయంలో అతిని వర్జించాలి.' ఈ శ్లోకం మూడు ఉదాహరణలను ఇస్తుంది — సీత అతి సౌందర్యం, రావణుని అతి గర్వం, బలి అతి దానం, వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి కష్టానికి కారణమైంది — సంయమం అన్నిచోట్లా పాటించాలని బోధించడానికి.
సీత, రావణుడు, బలి ఎందుకు ప్రస్తావించబడ్డారు?▼
ప్రతి ఒక్కటి, మరోవిధంగా మంచిదైన దాని యొక్క అతి కూడా పతనానికి కారణం కావచ్చని చూపిస్తుంది: సీత అనుపమ సౌందర్యం ఆమె అపహరణకు దారితీసింది, రావణుని గర్వం అతన్ని నశింపజేసింది, బలి చక్రవర్తి అపరిమిత ఉదారత అతన్ని వామనుని చేత బంధించబడేలా చేసింది. కలిసి అవి సంయమ పక్షాన్ని ప్రతిపాదిస్తాయి.
ఈ సుభాషితం యొక్క కేంద్ర బోధన ఏమిటి?▼
సంయమం. ఈ శ్లోకం బోధిస్తుంది, జీవితంలోని అన్ని రంగాలలో సమతుల్యత, సంయమం వివేకం అని, ఎందుకంటే ఏదైనా అతికి చేరితే — సౌందర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం లేదా ఉదారత వంటి గుణం కూడా — హాని కలిగించవచ్చు.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →