Mantra.Tips

బాలాత్రిపురసుందరి ధ్యాన స్తోత్రం — Word-by-Word Meaning

बालात्रिपुरसुन्दरी ध्यान स्तोत्रम्

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

अरुणकिरणजालैः
aruṇa-kiraṇa-jālaiḥ
తన అరుణ (ఎర్రని) కిరణాల జాలంతో
रञ्जिताशावकाशा
rañjitāśāvakāśā
సమస్త దిశలను, అవకాశాన్ని రంజింపజేసే (ఎర్రబరిచే)
विधृतजपवटीका
vidhṛta-japa-vaṭīkā
ఒక చేతిలో జపం కోసం జపమాల ధరించి
पुस्तकाभीतिहस्ता
pustaka-abhīti-hastā
ఒక చేతిలో పుస్తకం, మరొక చేతిలో అభయ (నిర్భయత్వ) ముద్ర ధరించి
इतरकरवराढ्या
itara-kara-varāḍhyā
తన మిగిలిన చేతిలో వర (వరదాన) ముద్రతో అలంకృతమై
फुल्लकह्लारसंस्था
phulla-kahlāra-saṃsthā
పూర్తిగా వికసించిన శ్వేత కహ్లార (కలువ) పుష్పంపై ఆసీనురాలు
निवसतु हृदि
nivasatu hṛdi
ఆమె నా హృదయంలో సదా నివసించుగాక
बाला
bālā
బాల (యౌవన దేవి, త్రిపురసుందరి బాల-రూపం)
नित्यकल्याणशीला
nitya-kalyāṇa-śīlā
ఎవరి స్వభావమే నిత్య కల్యాణం, మంగళమో
ध्यान
dhyāna
బాల పూజకు ముందు పఠించే ధ్యాన శ్లోకం
त्रिपुरसुन्दरी
tripurasundarī
ముల్లోకాల సుందరి — ఎవరి బాల-రూపం బాలో
जपवटी / जपमाला
japa-vaṭī / japa-mālā
జపమాల, నిరంతర స్మరణ, మంత్ర-జపానికి సంకేతం
पुस्तक
pustaka
పుస్తకం — జ్ఞానం, వేద/శాస్త్రాలకు సంకేతం
अभीति / अभय
abhīti / abhaya
భయాన్ని తొలగించే ముద్ర, భక్తునికి రక్షణ హామీ ఇస్తుంది
वर
vara
వర-ప్రదాన ముద్ర, భక్తుని కోరికలను, కృపను ప్రసాదిస్తుంది

Complete Translation

బాల — ఆ యౌవన దేవి, ఎవరి స్వభావమే నిత్య కల్యాణమో — నా హృదయంలో సదా నివసించుగాక: ఆమె తన అరుణ కిరణాల జాలంతో సమస్త దిశలను, అవకాశాన్ని రంజింపజేస్తుంది, తన చేతులలో జపమాల, పుస్తకం, అభయ, వర ముద్రలు ధరిస్తుంది, పూర్తిగా వికసించిన శ్వేత కహ్లార (కలువ) పుష్పంపై ఆసీనురాలు.

Origin & History

Source: Traditional Sri Vidya / Shakta dhyana verse (used in Bala upasana and Tantric manuals)

Author: Traditional (anonymous, within the Sri Vidya tradition)

Period: Classical / Medieval

శ్రీవిద్యా సంప్రదాయంలో ప్రతి దేవత పూజ ఒక ధ్యాన శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది — దేవత రూపాన్ని చిత్రించే శ్లోకం, తద్వారా ఉపాసకుడు దానిని హృదయంలో ధరించగలడు. ఈ శ్లోకం, 'అరుణ-కిరణ-జాలైః', లలిత నవయౌవన రూపమైన బాలాత్రిపురసుందరి ప్రసిద్ధ ధ్యానం. బాల తరచుగా శ్రీవిద్యా దీక్షితునికి ఇవ్వబడే మొదటి మంత్రం, రూపం; సౌమ్య, త్వరగా కృపించే ఆమె జపమాల, జ్ఞాన పుస్తకాన్ని ధరించి అభయ, వర ముద్రలను చూపుతుంది. ఈ శ్లోకం తాంత్రిక పూజా-విధానాలలో భద్రపరచబడి, సమస్త సంప్రదాయంలో బాల జపం, పూజ ఆరంభంలో పఠించబడుతుంది.

Frequently Asked Questions

బాలాత్రిపురసుందరి ఎవరు?
బాల ('బాలిక'), బాలాంబిక అని కూడా పిలువబడే ఆమె, పరమ దేవి లలితా త్రిపురసుందరి నవయౌవన బాల-రూపం. శ్రీవిద్యా సంప్రదాయంలో ఆమె తరచుగా దీక్షితులకు ఇవ్వబడే మొదటి దేవత, సౌమ్య, కృపామయి, త్వరగా అనుగ్రహించేదిగా భావిస్తారు. ఆమెను అరుణ వర్ణ, చేతులలో జపమాల, పుస్తకం, రక్షణ, వరదాన ముద్రలతో ధ్యానిస్తారు.
ఈ శ్లోకం ఏమిటి?
ఇది బాలాత్రిపురసుందరి ధ్యాన శ్లోకం — ధ్యానం, దృశ్యీకరణ శ్లోకం — 'అరుణ-కిరణ-జాలైః' తో ప్రారంభమవుతుంది. ఇది బాల జపం, పూజకు ముందు దేవి రూపాన్ని హృదయంలో చిత్రించడానికి పఠించే ప్రామాణిక శ్లోకం, అత్యధికంగా ఉపయోగించబడే బాల శ్లోకాలలో ఒకటి.
దీనిని ఎప్పుడు జపించాలి?
దీనిని బాల పూజ లేదా జపం ఆరంభంలో ఆమె రూపాన్ని మనస్సులో స్థిరపరచడానికి జపిస్తారు. భక్తులు దీనిని ప్రతిదినం ఉదయం, శుక్రవారం, మంగళవారం, ముఖ్యంగా దేవి పండుగ నవరాత్రిలో పఠిస్తారు.
జపమాల, పుస్తకం, ముద్రల అర్థం ఏమిటి?
జపమాల మంత్రం, నిరంతర స్మరణకు సూచిక; పుస్తకం జ్ఞానం, శాస్త్రాలకు సూచిక; అభయ ముద్ర నిర్భయత్వం, రక్షణ ఇస్తుంది; వర ముద్ర వరదానం ఇస్తుంది. కలిసి ఇవి బాలను జ్ఞానం, నిర్భయత్వం, ప్రతి ఆశీర్వాదాన్ని ప్రసాదించేదిగా చూపుతాయి.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →