శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౧౫ — పశ్యామి దేవాంస్తవ దేవ దేహే — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१५ — पश्यामि देवांस्तव देव देहे
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अर्जुनः उवाच
arjunaḥ uvācha
అర్జునుడు పలికెను
पश्यामि
paśhyāmi
నేను చూస్తున్నాను
देवान्
devān
దేవతలను; దివ్య ప్రాణులను
तव देव देहे
tava deva dehe
నీ శరీరంలో, ఓ దేవా
सर्वान्
sarvān
సమస్తమైన
तथा
tathā
అట్లే
भूतविशेषसङ्घान्
bhūta-viśheṣha-saṅghān
నానా విధ ప్రాణి సముదాయాలను
ब्रह्माणम्
brahmāṇam
బ్రహ్మను (సృష్టికర్తను)
ईशम्
īśham
ఈశుని (శివుని)
कमलासनस्थम्
kamala-āsana-stham
కమలాసనంపై ఆసీనుడైన
ऋषीन्
ṛiṣhīn
ఋషులను
च सर्वान्
cha sarvān
మరియు సమస్తమైన
उरगान्
uragān
సర్పములను
च दिव्यान्
cha divyān
మరియు దివ్యులను
Complete Translation
అర్జునుడు పలికెను: ఓ దేవా! నీ శరీరంలో సమస్త దేవతలను, నానా విధ ప్రాణి సముదాయాలను నేను చూస్తున్నాను; కమలాసనంపై ఆసీనుడైన బ్రహ్మను, శివుని, సమస్త ఋషులను, దివ్య సర్పములను కూడా చూస్తున్నాను.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 15
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
పదకొండవ అధ్యాయం విశ్వరూప దర్శన యోగంలో, శ్రీకృష్ణుడు దివ్యదృష్టిని ప్రసాదించగా అర్జునుడు విశ్వరూపాన్ని చూడటం, వర్ణించడం ఆరంభిస్తాడు. ఈ శ్లోకం ఆయన వర్ణనకు ఆరంభం, దానిలో ఆయన భగవానుని శరీరంలో సమస్త దేవతలను, ప్రాణులను, బ్రహ్మను, శివుని, ఋషులను, దివ్య సర్పములను విద్యమానంగా చూస్తాడు.
Frequently Asked Questions
భగవద్గీత ౧౧.౧౫లో అర్జునుడు ఏమి చూస్తాడు?▼
దివ్యదృష్టి లభించగా అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుని శరీరంలో సమస్త దేవతలను, అన్ని రకాల ప్రాణి సముదాయాలను, కమలంపై ఆసీనుడైన బ్రహ్మను, శివుని, సమస్త ఋషులను, దివ్య సర్పములను చూస్తాడు. ఇది ఆయన విశ్వరూప వర్ణనకు ఆరంభం.
విశ్వరూపం అంటే ఏమిటి?▼
విశ్వరూపం భగవానుని ఆ విరాట్, సర్వవ్యాపక రూపం, దానిలో సమస్త విశ్వము, దాని ప్రాణులు, దేవతలందరూ ఇమిడి ఉన్నారు. శ్రీకృష్ణుడు పదకొండవ అధ్యాయంలో అర్జునునికి దీన్ని చూపి తన అనంత, పరమ స్వరూపాన్ని వెల్లడిస్తాడు.
శ్రీకృష్ణుని రూపంలో బ్రహ్మ, శివులు ఎందుకు కనిపిస్తారు?▼
భగవానుని శరీరంలో బ్రహ్మను, శివుని చూడటం మహా దేవతలు సైతం ఒకే పరమ పురుషునిలో ఉద్భవించి ఆయనపై ఆధారపడతారని తెలియజేస్తుంది. ఈ దర్శనం శ్రీకృష్ణుని సమస్త దేవతలకు, సృష్టికి మూలంగా, ఆధారంగా వెల్లడిస్తుంది.
ఈ శ్లోకం భక్తిని ఎలా లోతుగా చేస్తుంది?▼
సమస్త దేవతలు, ఋషులు, ప్రాణులు భగవానునిలోనే నివసిస్తారని ధ్యానించడం ద్వారా సాధకుడు పరమాత్మను అనంత, సర్వవ్యాపకునిగా చూడటం ఆరంభిస్తాడు. దీనితో భక్తి భగవానుని పరిమిత రూపం దాటి, సమస్త విశ్వాన్ని ధరించే పరమ తత్త్వం పట్ల శ్రద్ధగా మారుతుంది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →