ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೧೧.೧೬ — ಅನೇಕಬಾಹೂದರವಕ್ತ್ರನೇತ್ರಮ್
భగవద్గీత 11.16 — అనేకబాహూదరవక్త్రనేత్రమ్ in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಅರ್ಜುನನು ಅದರ ಅಪರಿಮಿತ, ಅನಂತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬಾಹುಗಳು, ಉದರಗಳು, ಮುಖಗಳು, ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ವಿಶ್ವರೂಪ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ಭಗವಂತನ ಆದಿಯನ್ನಾಗಲೀ, ಮಧ್ಯವನ್ನಾಗಲೀ, ಅಂತ್ಯವನ್ನಾಗಲೀ ಕಾಣಲಾರೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಭಗವಂತನ ವಿಶ್ವರೂಪವಾಗಿ ಅಪರಿಮಿತ, ಅನಂತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಜೀವವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 16 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಅನಂತ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬಾಹುಗಳು, ಮುಖಗಳು, ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಅಪರಿಮಿತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಸ್ಮಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಅರ್ಜುನನು ದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಶ್ವರೂಪವು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹರಡಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕೆ ಆದಿಯಾಗಲೀ ಅಂತ್ಯವಾಗಲೀ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ — ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಂತನಾದ ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನ, ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ದೊರೆತ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಅನೇಕಬಾಹೂದರವಕ್ತ್ರನೇತ್ರಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಂ ಸರ್ವತೋಽನನ್ತರೂಪಮ್। ನಾನ್ತಂ ನ ಮಧ್ಯಂ ನ ಪುನಸ್ತವಾದಿಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ವಿಶ್ವರೂಪ॥
aneka-bāhūdara-vaktra-netraṁ paśhyāmi tvāṁ sarvato ’nanta-rūpam nāntaṁ na madhyaṁ na punas tavādiṁ paśhyāmi viśhveśhvara viśhva-rūpa
ಅರ್ಥ:ಅನೇಕ ಬಾಹುಗಳು, ಉದರಗಳು, ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತರೂಪನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಓ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ! ಓ ವಿಶ್ವರೂಪ! ನಿನಗೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನಾಗಲೀ, ಮಧ್ಯವನ್ನಾಗಲೀ, ಆದಿಯನ್ನಾಗಲೀ ನಾನು ಕಾಣಲಾರೆ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
భగవద్గీత 11.16 — అనేకబాహూదరవక్త్రనేత్రమ్ ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಭಗವಂತನ ವಿಶ್ವರೂಪದ ಅನಂತ, ಅಪರಿಮಿತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ
ಭಕ್ತನ ಭಗವದ್ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಮಸ್ತ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ
ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ದೈವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ
ಸರ್ವನಿಯಾಮಕನಾದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ
ಭಗವಂತನ ಅನಂತತೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಪೂರ್ವಕ ಚಿಂತಿಸಲು ಸಜೀವ ಶ್ಲೋಕ
ದೈವದ ಅಪರಿಮಿತ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮುಂದೆ ವಿನಯವನ್ನು ಗಾಢಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ
భగవద్గీత 11.16 — అనేకబాహూదరవక్త్రనేత్రమ్ ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಅಪರಿಮಿತ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಪಠಿಸಿ. ಪಠಿಸುವಾಗ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬಾಹುಗಳು, ಮುಖಗಳು, ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅನಂತದ ಕಡೆಗೆ ಎತ್ತಲಿ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ವಿಶ್ವರೂಪ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ವಿಸ್ಮಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಗಾಢವಾಗಲಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ భగవద్గీత 11.16 — అనేకబాహూదరవక్త్రనేత్రమ్ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ