ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੩ — ਨਾਹਂ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਤਪਸਾ
శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౫౩ — నాహం వేదైర్న తపసా in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਆਪਣੇ ਅਤਿ ਵਿਸਮੈਕਾਰੀ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮੇਟਣ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿੰਨਾ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਅਮੁੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨ, ਤਪ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਯੱਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ -- ਇਹ ਪ੍ਰੇਮਮਯੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 53 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਸਮੇਟਣ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨ, ਤਪ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਯੱਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ — ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਸੰਜੋਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰੇਮਮਯੀ ਭਗਤੀ ਸਮੂਹ ਹੋਰ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਕਾਂਡ ਜਾਂ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਾਹਂ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਤਪਸਾ ਨ ਦਾਨੇਨ ਨ ਚੇਜ੍ਯਯਾ। ਸ਼ਕ੍ਯ ਏਵਂਵਿਧੋ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਂ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟਵਾਨਸਿ ਮਾਂ ਯਥਾ॥
nāhaṁ vedair na tapasā na dānena na chejyayā śhakya evaṁ-vidho draṣhṭuṁ dṛiṣhṭavān asi māṁ yathā
ਅਰਥ:ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ (ਵਿਸ਼੍ਵ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਨਾ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਤਪ ਨਾਲ, ਨਾ ਦਾਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾ ਯੱਗ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౫౩ — నాహం వేదైర్న తపసా ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਈਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਕਰਮਕਾਂਡ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਤਪ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰੇਮਮਯੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਰਵੋੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਉਪਹਾਰ ਹੈ
ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਬਾਰੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਸਰਵੋੱਚ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿੰਨਾ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਅਮੁੱਲ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਆਡੰਬਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰੇਮ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౫౩ — నాహం వేదైర్న తపసా ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭਤਾ 'ਤੇ ਮਨਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਰੋ। ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਹਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਡੰਬਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਨਮ੍ਰ ਹੋਣ ਦਿਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਈਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੇ ਸੱਚੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੇਮਮਯੀ ਭਗਤੀ ਵੱਲ ਮੋੜੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ (੧੧.੫੪) ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౫౩ — నాహం వేదైర్న తపసా ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ