భగవద్గీత 11.55 — మత్కర్మకృన్మత్పరమో — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.५५ — मत्कर्मकृन्मत्परमो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
मत्कर्मकृत्
mat-karma-kṛit
నా కొరకే అన్ని పనులు చేసేవాడు
मत्परमः
mat-paramaḥ
నన్నే పరమ లక్ష్యంగా భావించేవాడు
मद्भक्तः
mad-bhaktaḥ
నాయందు అనురక్తుడు; నా భక్తుడు
सङ्गवर्जितः
saṅga-varjitaḥ
ఆసక్తి లేనివాడు
निर्वैरः
nirvairaḥ
శత్రుత్వం లేనివాడు; ద్వేషరహితుడు
सर्वभूतेषु
sarva-bhūteṣhu
సమస్త ప్రాణుల పట్ల
यः
yaḥ
ఎవరు
सः
saḥ
అతడు
माम्
mām
నన్ను
एति
eti
వచ్చును; చేరుకొనును
पाण्डव
pāṇḍava
ఓ అర్జునా, పాండుపుత్రా
Complete Translation
ఓ అర్జునా! ఎవరు నా కొరకే కర్మలు చేస్తారో, నన్నే పరమ లక్ష్యంగా భావిస్తారో, నా భక్తుడై ఆసక్తి లేకుండా, ఏ ప్రాణి పట్లా శత్రుత్వం లేకుండా ఉంటారో — అతడు నన్ను చేరుకుంటాడు.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 55
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ఇది పదకొండవ అధ్యాయం, విశ్వరూపదర్శనయోగం, యొక్క ముగింపు శ్లోకం. తన విశ్వరూపాన్ని ప్రకటించి, మరల దానిని ఉపసంహరించి, కలవరపడిన అర్జునుని ఓదార్చిన తరువాత, శ్రీకృష్ణుడు తనను చేరే ఉపాయాన్ని ఒకే శ్లోకంలో సారాంశంగా చెప్తాడు. వ్యాఖ్యాతలు, వారిలో ముఖ్యంగా ఆది శంకరాచార్యులు, దీనిని సమస్త గీత యొక్క సారభూత నిర్యాసంగా భావిస్తారు.
Frequently Asked Questions
భగవద్గీత 11.55 ఎందుకు అంత ముఖ్యమైనదిగా పరిగణింపబడుతుంది?▼
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులు ఈ శ్లోకాన్ని సమస్త భగవద్గీత సారంగా వర్ణించారు. ఒకే శ్లోకంలో ఇది గీత యొక్క మూల ఉపదేశాలను — నిష్కామ కర్మ, భక్తి, అనాసక్తి, విశ్వ సద్భావన — భగవంతుని చేరే సంపూర్ణ మార్గంగా ఇముడ్చుకుంటుంది.
ఈ శ్లోకంలో వర్ణింపబడిన భక్తుని గుణాలు ఏవి?▼
ఈ శ్లోకం ఐదు లక్షణాలను చెప్తుంది: భగవంతుని కొరకే అన్ని కర్మలు చేయడం (మత్కర్మకృత్), ఆయననే పరమ లక్ష్యంగా భావించడం (మత్పరమః), ఆయన భక్తుడవడం (మద్భక్తః), ఆసక్తి లేకుండా ఉండడం (సఙ్గవర్జితః), ఏ ప్రాణి పట్లా శత్రుత్వం లేకుండా ఉండడం (నిర్వైరః సర్వభూతేషు).
'నిర్వైరః సర్వభూతేషు' ఏమి బోధిస్తుంది?▼
ఇది సమస్త ప్రాణుల పట్ల శత్రుత్వ రాహిత్యాన్ని బోధిస్తుంది. నిజమైన భక్తుడు అందరిలోనూ భగవంతుని చూస్తాడు, కనుక ఏ ప్రాణి పట్లా ద్వేషం లేదా శత్రుత్వం కలిగి ఉండడు; భగవంతుని చేరే మార్గంలో భాగంగా విశ్వమైత్రిని పెంపొందించుకుంటాడు.
ఈ శ్లోకం పదకొండవ అధ్యాయాన్ని ఎలా ముగిస్తుంది?▼
విశ్వరూపపు విస్మయకరమైన దర్శనం తరువాత శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుని మృదువుగా తిరిగి సాధన వైపు మళ్ళిస్తూ అధ్యాయాన్ని ముగిస్తాడు. సమస్త లోకాలను తనలో ఇముడ్చుకున్న భగవంతుని చేరే మార్గం సమస్త ప్రాణుల పట్ల జీవించబడిన ప్రేమమయ, అనాసక్త, నిష్కామ భక్తి అని ఈ శ్లోకం చూపుతుంది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →