Mantra.Tips

శ్రీమద్భగవద్గీత 13.2 — ఇదం శరీరం కౌన్తేయ (క్షేత్ర-క్షేత్రజ్ఞ) — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता १३.२ — इदं शरीरं कौन्तेय

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

श्रीभगवानुवाच
śhrī-bhagavān uvācha
శ్రీభగవానుడు పలికెను
इदम्
idam
शरीरम्
śharīram
శరీరం
कौन्तेय
kaunteya
ఓ కుంతీపుత్రా (అర్జునా)
क्षेत्रम्
kṣhetram
క్షేత్రం (కర్మల పొలం)
इति
iti
ఇట్లు
अभिधीयते
abhidhīyate
అని పిలువబడుతుంది
एतत्
etat
దీనిని
यः
yaḥ
ఎవరు
वेत्ति
vetti
తెలుసుకొందురో
तम्
tam
ఆ వ్యక్తిని
प्राहुः
prāhuḥ
అంటారు
क्षेत्रज्ञः
kṣhetra-jñaḥ
క్షేత్రాన్ని ఎరిగినవాడు
इति
iti
ఇట్లు
तद्विदः
tat-vidaḥ
తత్త్వాన్ని ఎరిగినవారు, జ్ఞానులు

Complete Translation

శ్రీభగవానుడు పలికెను — ఓ అర్జునా! ఈ శరీరం 'క్షేత్రం' అని పిలువబడుతుంది; దీనిని తెలిసినవానిని తత్త్వజ్ఞులు 'క్షేత్రజ్ఞుడు' (క్షేత్రాన్ని ఎరిగినవాడు) అని అంటారు.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 13, Verse 2

Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)

Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

పదమూడవ అధ్యాయం, క్షేత్ర-క్షేత్రజ్ఞ విభాగ యోగం, కర్మ, భక్తి నుండి మళ్ళి శుద్ధ జ్ఞానం వైపు సాగుతుంది. తన ప్రారంభ ఉపదేశంలో, శ్రీకృష్ణుడు శరీరాన్ని 'క్షేత్రం', చైతన్య ఆత్మను దాని 'జ్ఞాత' అని నిర్వచించి, ఆత్మ శరీరం నుండి భిన్నంగా తెలిసే ఆ వివేక జ్ఞానానికి పునాది వేస్తాడు.

Frequently Asked Questions

భగవద్గీత 13.2 యొక్క ప్రధాన సందేశం ఏమిటి?
శ్రీకృష్ణుడు పదమూడవ అధ్యాయపు ప్రధాన వివేకాన్ని ప్రవేశపెడతాడు — శరీరం 'క్షేత్రం', శరీరాన్ని తెలిసే చైతన్య ఆత్మ 'క్షేత్రజ్ఞుడు'. ఈ శ్లోకం అనుభవించబడేదాన్ని (దృశ్యం) అనుభవించేవానితో (ద్రష్ట) వేరుచేసి ఆత్మజ్ఞాన ఉపదేశాన్ని ప్రారంభిస్తుంది.
'క్షేత్రం', 'క్షేత్రజ్ఞుడు' అంటే ఏమిటి?
క్షేత్రం అంటే శరీరం, మనస్సు, ఇంద్రియాలు, అనుభవించబడే సమస్తంతో సహా — అనుభవ రంగస్థలం. క్షేత్రజ్ఞుడు ఆ చైతన్య ఆత్మ, క్షేత్రాన్ని ఎరిగే సాక్షి. ఈ రెండింటి మధ్య వివేకమే ఈ అధ్యాయపు హృదయం.
ఈ వివేకం ఆధ్యాత్మిక జీవితానికి ఎందుకు ముఖ్యం?
ఎందుకంటే మనం నశ్వర శరీరంతో తాదాత్మ్యాన్ని విడిచి, మనను అమర జ్ఞాతగా గుర్తించినప్పుడే ముక్తి ప్రారంభమవుతుంది. ఈ వివేకం భయం, శోకం, ఆసక్తిని కరిగించి, ధ్యానం, ఆత్మ-అన్వేషణ, స్వేచ్ఛకు దారితీసే జ్ఞానానికి ఆధారం అవుతుంది.
ఈ శ్లోకాన్ని రోజువారీ జీవితంలో ఎలా ఉపయోగించగలను?
రోజంతా, మీరు అనుభవించేదాన్ని (అనుభూతులు, ఆలోచనలు, శరీరం — క్షేత్రం), వాటిని తెలిసే చైతన్యాన్ని (జ్ఞాత) — ఈ రెండింటి తేడాను మెల్లగా గమనించండి. ఈ శ్లోక పఠనం ఆ వివేకాన్ని దృఢపరచి, వైరాగ్యం, స్థిరత్వం, అంతరంగ శాంతిని తెస్తుంది.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →