శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౫.౧౫ — సర్వస్య చాహం హృది సన్నివిష్టో — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १५.१५ — सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सर्वस्य
sarvasya
సమస్త ప్రాణుల యొక్క
च
cha
మరియు
अहम्
aham
నేను
हृदि
hṛidi
హృదయంలో
सन्निविष्टः
sanniviṣhṭaḥ
నెలకొని, ఆసీనుడై
मत्तः
mattaḥ
నా నుండి
स्मृतिः
smṛitiḥ
స్మృతి
ज्ञानम्
jñānam
జ్ఞానం
अपोहनम्
apohanam
విస్మృతి, అపోహనం
च
cha
అలాగే, కూడా
वेदैः
vedaiḥ
వేదాల ద్వారా
च
cha
మరియు
सर्वैः
sarvaiḥ
సమస్త
अहम्
aham
నేను
एव
eva
మాత్రమే, ఏకైకుడను
वेद्यः
vedyaḥ
తెలుసుకోదగినవాడు
वेदान्तकृत्
vedānta-kṛit
వేదాంత రచయిత
वेदवित्
veda-vit
వేదాల అర్థ జ్ఞాత
एव
eva
మాత్రమే, ఏకైకుడను
च
cha
మరియు
अहम्
aham
నేను
Complete Translation
నేనే సమస్త ప్రాణుల హృదయంలో నెలకొని ఉన్నాను. నా నుండే స్మృతి, జ్ఞానం మరియు అపోహనం (వాటి లోపం) కలుగుతాయి. సమస్త వేదాల ద్వారా తెలుసుకోదగినవాడిని నేనే, వేదాంత రచయితను మరియు వేదాల జ్ఞాతను కూడా నేనే.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 15, Verse 15
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
పురుషోత్తమ యోగపు పరాకాష్ఠ ఉపదేశంలో శ్రీకృష్ణుడు తాను సమస్త అస్తిత్వంలో ఎలా వ్యాపించి దాన్ని ధరిస్తాడో వర్ణిస్తాడు. ఈ శ్లోకంలో ఆయన ప్రతి జీవి హృదయంలో స్మృతి, జ్ఞానాల మూలంగా తన ఉనికిని వెల్లడిస్తాడు, స్వయంగా సమస్త వేదాల, వేదాంతపు విషయంగా, లక్ష్యంగా ప్రకటిస్తాడు.
Frequently Asked Questions
భగవద్గీత ౧౫.౧౫ అర్థం ఏమిటి?▼
శ్రీకృష్ణుడు తాను సమస్త ప్రాణుల హృదయంలో అంతరాత్మగా నెలకొని ఉన్నానని ప్రకటిస్తాడు; తన నుండే స్మృతి, జ్ఞానం, విస్మృతి కలుగుతాయి. ఆయన సమస్త వేదాల ద్వారా తెలుసుకోదగినవాడు, స్వయంగా వేదాంత రచయిత, వేదాల జ్ఞాత. ఇది దేవుని హృదయపు అంతర్యామిగానూ, సమస్త శాస్త్రాల లక్ష్యంగానూ రెండు రూపాలలో స్థాపిస్తుంది.
'అంతర్యామి' అంటే ఏమిటి?▼
అంతర్యామి అంటే 'లోపలి నియామకుడు' లేదా 'అంతర్వాసి' — ప్రతి జీవి హృదయంలో సాక్షిగా, మార్గదర్శిగా ఉన్న పరమేశ్వరుడు. ఈ శ్లోకం వేదాంతంలో కేంద్ర స్థానంలో ఉన్న అంతర్యామి భావనకు ప్రధాన శాస్త్ర ఆధారం.
దేవుడు జ్ఞానం, విస్మృతి రెండింటికీ మూలం ఎలా కాగలడు?▼
సూక్ష్మ ఇంద్రియాలను నియంత్రించే అంతర్యామి భగవంతునిగా, ఆయన వ్యక్తి కర్మ, గ్రహణశక్తి ప్రకారం స్మరణను, అవగాహనను ప్రసాదిస్తాడు, అలాగే విస్మృతిని కూడా కలగనిస్తాడు. కనుక భక్తులు ఆయనను తమ మూలంగా గుర్తించి స్పష్ట స్మృతి, సరైన జ్ఞానం కోసం ఆయనను ప్రార్థిస్తారు.
శాస్త్ర అధ్యయనం చేసేవారికి ఈ శ్లోకం ఎందుకు ముఖ్యం?▼
సమస్త వేదాల అంతిమ లక్ష్యం శ్రీకృష్ణుడేనని ఇది ప్రకటిస్తుంది ('సమస్త వేదాల ద్వారా నేనే తెలుసుకోదగినవాడిని'). సాధకునికి దీని అర్థం, సమస్త అధ్యయనపు లక్ష్యం హృదయంలో నెలకొన్న భగవంతుని సాక్షాత్కారమే, ఇది భక్తిని జ్ఞానంతో సమన్వయం చేస్తుంది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →