Mantra.Tips

శ్రీమద్భగవద్గీత 18.61 — ఈశ్వరః సర్వభూతానామ్ — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता १८.६१ — ईश्वरः सर्वभूतानाम्

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

ईश्वरः
īśhvaraḥ
పరమేశ్వరుడు
सर्वभूतानाम्
sarva-bhūtānām
సమస్త ప్రాణుల యొక్క
हृद्देशे
hṛid-deśhe
హృదయ ప్రదేశంలో
अर्जुन
arjuna
ఓ అర్జునా
तिष्ठति
tiṣhṭhati
నెలకొని ఉన్నాడు, కూర్చుని ఉన్నాడు
भ्रामयन्
bhrāmayan
త్రిప్పుతూ, భ్రమణం చేయిస్తూ
सर्वभूतानि
sarva-bhūtāni
సమస్త ప్రాణులు
यन्त्रारूढानि
yantra-ārūḍhāni
యంత్రంపై ఎక్కించబడిన
मायया
māyayā
తన మాయచే (మాయా శక్తిచే)

Complete Translation

ఓ అర్జునా! ఈశ్వరుడు సమస్త ప్రాణుల హృదయ ప్రదేశంలో నెలకొని ఉన్నాడు, మరియు తన మాయచే సమస్త ప్రాణులను (మానో) యంత్రంపై ఎక్కించబడినవారిలా త్రిప్పుతూ ఉంటాడు.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 61

Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)

Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

పద్దెనిమిదవ మరియు చివరి అధ్యాయం, మోక్ష సన్యాస యోగంలో, శ్రీకృష్ణుడు శరణాగతి యొక్క పరాకాష్ఠ ఆదేశానికి ముందు తన ఉపదేశ సారాన్ని సమకూరుస్తాడు. ఇక్కడ ఆయన వెల్లడిస్తాడు, భగవానుడు ప్రతి ప్రాణి హృదయంలో నివసిస్తాడని మరియు తన మాయచే సమస్త జీవులను యంత్రంపై ఎక్కించబడినట్లుగా త్రిప్పుతాడని — ఇది నేరుగా అర్జునుని పూర్ణ భావంతో ఆయన శరణు పొందమనే సలహా వైపు తీసుకువెళుతుంది.

Frequently Asked Questions

భగవద్గీత 18.61 ఏమి బోధిస్తుంది?
పరమేశ్వరుడు సమస్త ప్రాణుల హృదయంలో నివసిస్తాడని మరియు తన మాయచే సమస్త జీవులను ఒక యంత్రంపై ఎక్కించబడినట్లుగా త్రిప్పుతాడని ఇది బోధిస్తుంది. భగవానుడు ఒకవైపు అత్యంత సమీప అంతర్యామి ఉనికి, మరోవైపు ప్రపంచం త్రిరగడం వెనుక ఉన్న శక్తి కూడా.
ఈ శ్లోకంలో 'యంత్రం' అంటే ఏమిటి?
'యంత్రం' అనేది ప్రాణులు కూర్చుని ఉన్న శరీరం మరియు ప్రకృతి యంత్రాంగానికి ఒక రూపకం. ఒక త్రిరిగే పరికరంపై కూర్చున్న ఆకృతి దానిచే త్రిప్పబడినట్లే, సమస్త జీవులు శరీర-మనస్సు యంత్రాంగం ద్వారా భగవానుని మాయచే త్రిప్పబడతారు.
భగవానుడు ప్రాణులను 'మాయచే త్రిప్పితే', మనకు స్వేచ్ఛ ఉందా?
మోహగ్రస్తులైన జీవులు మాయచే ఎలా కొట్టుకుపోతారో ఈ శ్లోకం వర్ణిస్తుంది. కానీ మరుసటి శ్లోకాలే అర్జునుని భగవానుని శరణు పొందమని కోరుతాయి, ఆయన అనుగ్రహముచే మాయను దాటి శాంతి లభిస్తుంది — అంతర్యామి భగవానుని శరణాగతి మనలను కేవలం యాంత్రిక భ్రమణం కంటే పైకి ఎత్తుతుందని చూపుతూ.
ఈ శ్లోకం ఆధ్యాత్మిక సాధనలో ఎలా సహాయపడుతుంది?
ఇది సాధకుని హృదయంలో కూర్చున్న భగవానుని వైపు లోపలికి తీసుకువెళుతుంది, అంతర్యామి దివ్యునిపై ధ్యానం మరియు ఆయన సంకల్పానికి సమర్పణను ప్రోత్సహిస్తుంది. లోపల భగవానుని గుర్తించడం నిస్సహాయ తోలుబొమ్మ అనే భావనను కరిగించి, ఆయన ముక్తిదాయక అనుగ్రహ మార్గాన్ని తెరుస్తుంది.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →