Mantra.Tips

శ్రీమద్భగవద్గీత 2.14 — మాత్రాస్పర్శాస్తు కౌన్తేయ — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता 2.14 — मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

मात्रास्पर्शाः
mātrā-sparśhāḥ
ఇంద్రియాల విషయాలతో సంయోగం
तु
tu
నిజంగా
कौन्तेय
kaunteya
ఓ కుంతీపుత్రా అర్జునా
शीत
śhīta
శీతం, చలి
उष्ण
uṣhṇa
ఉష్ణం, వేడి
सुख
sukha
సుఖం, ఆనందం
दुःख
duḥkha
దుఃఖం, బాధ
दाः
dāḥ
ఇచ్చేవి
आगम
āgama
రావడం, ప్రకటమవడం
अपायिनः
apāyinaḥ
పోవడం, మాయమవడం
अनित्याः
anityāḥ
అనిత్యమైనవి, క్షణభంగురమైనవి
तान्
tān
వాటిని
तितिक्षस्व
titikṣhasva
సహించు, ఓర్చు
भारत
bhārata
ఓ భరతవంశీయా (అర్జునా)

Complete Translation

ఓ కుంతీపుత్రా! శీతోష్ణాలను, సుఖదుఃఖాలను కలిగించే ఇంద్రియాల, విషయాల సంయోగానికి ఆరంభం, అంతం ఉంటాయి; అవి అనిత్యాలు, కావున ఓ భరతవంశీయా! వాటిని నీవు సహించు.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 14

Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)

Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో పలికిన ఈ శ్లోకం, సాంఖ్యయోగ అధ్యాయంలో శోకాకుల అర్జునునికి శ్రీకృష్ణుడు ఇచ్చిన మొదటి బోధలలో ఒకటి. ఆత్మ యొక్క నిత్యత్వాన్ని వివరించిన తరువాత, శ్రీకృష్ణుడు ఇప్పుడు శరీరపు ద్వంద్వాలను సహించే ఆచరణాత్మక సాధన వైపు మళ్ళుతాడు. తితిక్ష యొక్క ఈ బోధ వేదాంత ఆధ్యాత్మిక సాధనకు ఒక మూలస్తంభమైంది, దీనిని యుగయుగాలుగా సాధువులు, ఆచార్యులు ప్రతిధ్వనించారు.

Frequently Asked Questions

భగవద్గీత 2.14 యొక్క ప్రధాన బోధ ఏమిటి?
శీతం, ఉష్ణం, సుఖం, దుఃఖం ఇంద్రియాల విషయాలతో సంయోగం నుండే ఉత్పన్నమవుతాయని ఇది బోధిస్తుంది. వాటికి ఆరంభం, అంతం ఉన్నందున, అవి అనిత్యాలు, వాటిని మనసును కలవరపెట్టనివ్వకుండా శాంత ఓర్పుతో సహించాలి.
ఇక్కడ తితిక్ష అంటే ఏమిటి?
తితిక్ష అంటే ఓర్పుతో కూడిన సహనం — ద్వంద్వాలను (సుఖదుఃఖ, శీతోష్ణ) ఉప్పొంగకుండా, కుంగిపోకుండా సహించే సామర్థ్యం. శ్రీకృష్ణుడు దీనిని మనస్థైర్యానికి, ఆధ్యాత్మిక పురోగతికి అవసరమైన సాధనగా ప్రతిపాదిస్తాడు.
శ్రీకృష్ణుడు ఇంద్రియ అనుభవాలను అనిత్యాలు అని ఎందుకు అంటాడు?
అవి ఇంద్రియాల, విషయాల మారుతున్న సంయోగం వల్ల ఉత్పన్నమవుతాయి కాబట్టి, అవి నిరంతరం ఉత్పన్నమవుతూ (ఆగమం), నశిస్తూ (అపాయి) ఉంటాయి. వాటి క్షణభంగుర స్వభావాన్ని గుర్తించడం మనిషిని తాత్కాలిక రాగద్వేషాల దాస్యం నుండి విముక్తం చేస్తుంది.
ఈ శ్లోకాన్ని నేను నిత్యజీవితంలో ఎలా అన్వయించాలి?
అసౌకర్యం, విమర్శ, నష్టం లేదా ఏదైనా అప్రియమైన అనుభవం ఎదురైనప్పుడు, అది తాత్కాలికమని గుర్తుంచుకోండి. ఆ భావనను ఒక గడిచిపోయే అలలా చూడండి, దానిని ఓర్పుతో సహించండి, మనసును మార్పులేని ఆత్మలో స్థిరంగా ఉంచండి.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →