శ్రీమద్భగవద్గీత 2.55 — ప్రజహాతి యదా కామాన్ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता २.५५ — प्रजहाति यदा कामान्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
श्रीभगवान् उवाच
śhrī bhagavān uvācha
శ్రీ భగవానుడు పలికెను
प्रजहाति
prajahāti
త్యజిస్తాడు, పూర్తిగా విడిచిపెడతాడు
यदा
yadā
ఎప్పుడు
कामान्
kāmān
కోరికలు, స్వార్థపూరిత ఆశలు
सर्वान्
sarvān
అన్ని
पार्थ
pārtha
ఓ పార్థా (అర్జునా, పృథ కుమారా)
मनः-गतान्
manaḥ-gatān
మనసు యొక్క, మనసులో ఉన్న
आत्मनि
ātmani
ఆత్మలో
एव
eva
మాత్రమే, కేవలం
आत्मना
ātmanā
ఆత్మ చేత, శుద్ధమైన మనసు చేత
तुष्टः
tuṣhṭaḥ
సంతృప్తుడు, తృప్తుడు
स्थित-प्रज्ञः
sthita-prajñaḥ
స్థిరబుద్ధి కలవాడు, బుద్ధి దృఢంగా ఉన్నవాడు
तदा
tadā
అప్పుడు, ఆ సమయంలో
उच्यते
uchyate
చెప్పబడతాడు, అనబడతాడు
Complete Translation
శ్రీభగవానుడు పలికెను — ఓ పార్థా! మనిషి మనసులోని అన్ని కోరికలను పూర్తిగా త్యజించి, ఆత్మ చేతనే ఆత్మలో సంతృప్తుడై ఉన్నప్పుడు, అతడు స్థిరబుద్ధి కలవాడు (స్థితప్రజ్ఞుడు) అని చెప్పబడతాడు.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 55
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
సాంఖ్యయోగ అధ్యాయం ముగింపులో అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడిని స్థిరబుద్ధి కల వ్యక్తి ఎలా మాట్లాడతాడు, కూర్చుంటాడు, నడుస్తాడు అని అడుగుతాడు. శ్రీకృష్ణుడు స్థితప్రజ్ఞుడి దీప్తిమంతమైన చిత్రాన్ని ఇక్కడ నుండి ఆరంభిస్తాడు — అటువంటి వాడు మనసులోని అన్ని కోరికలను త్యజించి, కేవలం ఆత్మలోనే పూర్ణ సంతృప్తుడు. ఈ శ్లోకాలు ఆత్మజ్ఞాని అయిన ఋషి యొక్క సాంప్రదాయిక వర్ణనగా మారాయి.
Frequently Asked Questions
భగవద్గీత 2.55 యొక్క ముఖ్య బోధ ఏమిటి?▼
స్థిరబుద్ధి కల వ్యక్తి (స్థితప్రజ్ఞుడు) అంటే మనసులోని అన్ని స్వార్థపూరిత కోరికలను త్యజించి, కేవలం ఆత్మలోనే పూర్ణ సంతృప్తుడై ఉన్నవాడని శ్రీకృష్ణుడు బోధిస్తాడు. నిజమైన, శాశ్వత తృప్తి బాహ్య సంపాదనల నుండి కాదు, తన అంతరంగ స్వరూపంలో నిలవడం నుండి వస్తుంది.
స్థితప్రజ్ఞుడు ఎవరు?▼
స్థితప్రజ్ఞుడు అంటే స్థిరమైన, దృఢమైన బుద్ధి కల జ్ఞాని — సుఖదుఃఖాలచే చలించని వాడు. శ్లోకం 2.55 అటువంటి ఆత్మజ్ఞాని యొక్క గుణాలు, ప్రవర్తన, ప్రశాంతతను శ్రీకృష్ణుడు వర్ణించే అనేక శ్లోకాలలో (2.55–2.72) మొదటిది.
ఈ శ్లోకం అన్ని కోరికలను వదిలిపెట్టమని చెబుతుందా?▼
ఇది అంతరంగ శాంతిని భంగపరిచే మనసు యొక్క స్వార్థపూరిత, బంధించే కోరికల నుండి విముక్తి వైపు సూచిస్తుంది. లక్ష్యం నిర్జీవ అణచివేత కాదు, బదులుగా సహజమైన పూర్ణత్వం, దానిలో మనిషి సుఖం కోసం బాహ్య వస్తువులపై ఆధారపడడు, ఆత్మలోనే పూర్ణ సంతృప్తి పొందినందున.
ఈ శ్లోకాన్ని నిత్య జీవితంలో ఎలా అన్వయించాలి?▼
ఒక కోరిక తర్వాత మరో కోరికను వెంబడించే బదులు సంతృప్తి కోసం లోపలికి మళ్లడం అభ్యసించండి. మనసు ఏదైనా కోరినప్పుడు, శాశ్వత శాంతి లోపలే ఉందని మిమ్మల్ని మీరు మృదువుగా గుర్తుచేసుకోండి. కాలక్రమంలో ఇది స్థితప్రజ్ఞుడి స్థిరమైన, ప్రశాంత మనసును పెంపొందించి, చంచలత్వం నుండి విముక్తి కలిగిస్తుంది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →