శ్రీమద్భగవద్గీత 2.56 — దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता 2.56 — दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
दुःखेषु
duḥkheṣhu
దుఃఖాలలో
अनुद्विग्नमनाः
anudvigna-manāḥ
ఎవరి మనసు చలించదో
सुखेषु
sukheṣhu
సుఖాలలో
विगतस्पृहः
vigata-spṛihaḥ
ఆశ లేని
वीत
vīta
విముక్తుడు
राग
rāga
రాగం, ఆసక్తి
भय
bhaya
భయం
क्रोधः
krodhaḥ
కోపం
स्थितधीः
sthita-dhīḥ
స్థిరబుద్ధి కలవాడు, ఆత్మజ్ఞాని
मुनिः
muniḥ
ముని
उच्यते
uchyate
అని చెప్పబడతాడు
Complete Translation
ఎవరి మనసు దుఃఖంలో చలించదో, ఎవరు సుఖాలను ఆశించరో, రాగం, భయం, కోపం నుండి విముక్తుడై ఉన్నాడో, అతడు స్థిరబుద్ధి కల మునిగా చెప్పబడతాడు.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 56
Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)
Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడిని స్థిరబుద్ధి కల వ్యక్తి లక్షణాలను అడిగినప్పుడు, శ్రీకృష్ణుడు దీప్తిమంతమైన శ్లోకాల పరంపరతో సమాధానమిస్తాడు, వాటిలో ఇది అత్యంత ప్రియమైనది. ఇది సమస్త యోగ లక్ష్యాన్ని సారంగా ప్రదర్శిస్తుంది — శోకమూ సుఖమూ చలింపజేయలేని అటువంటి సమతుల్య మనసు. తరతరాలుగా సాధకులు ఈ శ్లోకాలను ఆత్మపరిశీలన నిత్య అద్దంగా కంఠస్థం చేసుకుంటూ వచ్చారు.
Frequently Asked Questions
స్థితప్రజ్ఞుడు ఎవరు?▼
స్థితప్రజ్ఞుడు అంటే 'స్థిరబుద్ధి కల' వ్యక్తి, ఎవరి బుద్ధి ఆత్మలో దృఢంగా స్థిరపడి ఉంటుందో. ఈ శ్లోకం చెప్పినట్లు, అటువంటి ముని దుఃఖంతో చలించడు, సుఖంలో ఆశ పెట్టుకోడు, రాగం, భయం, కోపం నుండి విముక్తుడై ఉంటాడు.
రాగం, భయం, కోపం ఒకేసారి ఎందుకు ప్రస్తావించబడ్డాయి?▼
రాగం (ఆసక్తి) నుండే నష్ట భయం, కోరిక అడ్డుపడినప్పుడు కోపం పుడతాయి. శ్రీకృష్ణుడు మూడింటినీ పేర్కొంటాడు, ఎందుకంటే ఆసక్తి నుండి విముక్తి సహజంగా భయం, కోపాన్ని కరిగించి, శాశ్వత శాంతిని కలిగిస్తుంది.
ఈ శ్లోకం భావోద్వేగాలను నియంత్రించడంలో ఉపయోగపడుతుందా?▼
అవును. ఇది గీత యొక్క భావోద్వేగ సమత్వంపై అత్యంత స్పష్టమైన బోధనలలో ఒకటి. దీనిపై నిత్య మననం మనసును ఆపదలో శాంతంగా, విజయంలో సమతుల్యంగా ఉంచే అభ్యాసం కలిగిస్తుంది, ఇదే యోగ సారం.
ఈ శ్లోకం ఎక్కడ వస్తుంది?▼
ఇది రెండవ అధ్యాయం (సాంఖ్యయోగ) చివరి భాగానికి చెందినది, ఇక్కడ అర్జునుడు స్థిరబుద్ధి కల వ్యక్తి ఎలా మాట్లాడతాడు, కూర్చుంటాడు, నడుస్తాడు అని అడుగుతాడు, శ్రీకృష్ణుడు ఈ ప్రసిద్ధ వర్ణనతో సమాధానమిస్తాడు.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →