Mantra.Tips

శ్రీమద్భగవద్గీత ౬.౧౬ — నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता 6.16 — नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

na
కాదు
अति
ati
అధికంగా
अश्नतः
aśhnataḥ
తినేవాని
तु
tu
కానీ, నిశ్చయంగా
योगः
yogaḥ
యోగం
अस्ति
asti
ఉంటుంది
न च एकान्तम्
na cha ekāntam
అసలు కాదు
अनश्नतः
anaśhnataḥ
తినని వాని
अतिस्वप्नशीलस्य
ati-svapna-śhīlasya
అధికంగా నిద్రించేవాని
जाग्रतः
jāgrataḥ
అధికంగా మెలకువగా ఉండేవాని
न एव च
na eva cha
నిశ్చయంగా కాదు, మరియు
अर्जुन
arjuna
ఓ అర్జునా

Complete Translation

ఓ అర్జునా! ఈ యోగం అధికంగా తినేవానికి సాధ్యం కాదు, అసలు తినని వానికీ కాదు, అధికంగా నిద్రించేవానికీ కాదు, ఎల్లప్పుడూ మెలకువగా ఉండేవానికీ కాదు.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 16

Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)

Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

ధ్యాన యోగ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ధ్యానం యొక్క ఆసనం, స్థలం నుండి ముందుకు సాగి, ధ్యానానికి తోడ్పడే జీవనశైలి వైపు వస్తాడు. ఈ శ్లోకం, దాని తరువాతి శ్లోకం కలిసి గీత యొక్క సంయమ 'మధ్యమ మార్గాన్ని' అందిస్తాయి, దీన్ని సాధకుడు చంచల మనస్సును స్థిరపరచాలని ఆశించటానికి చాలా ముందుగానే అలవరచుకుంటాడు. దేహం ఈ మార్గంలో శత్రువు కాక సమతుల్య సహచరుడిగా ఉండాలనే శాశ్వత జ్ఞానాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.

Frequently Asked Questions

భగవద్గీత ౬.౧౬ సందేశం ఏమిటి?
యోగం సంయమంతోనే సిద్ధిస్తుందని శ్రీకృష్ణుడు బోధిస్తాడు. అధికంగా తినేవాడు లేదా అతిగా ఉపవాసం చేసేవాడు, అధికంగా నిద్రించేవాడు లేదా చాలాసేపు మెలకువగా ఉండేవాడు, ధ్యానానికి అవసరమైన స్థిరత్వాన్ని పొందలేడు. దైనందిన అలవాట్లలో సమతుల్యత అత్యవసరం.
యోగం కోసం గీత ఉపవాసాన్ని సిఫారసు చేస్తుందా?
అతి ఉపవాసాన్ని కాదు. అసలు తినని వానికి యోగం అసాధ్యం, అధికంగా తినేవానికి ఎలాగో అలాగే అని ఈ శ్లోకం స్పష్టంగా చెబుతుంది. గీత సమతుల్యమైన, మధ్యమ ఆహారానికి మొగ్గు చూపుతుంది (తరువాతి శ్లోకం ౬.౧౭లో మరింత వర్ణించబడింది).
ధ్యానానికి ఆహారం, నిద్ర ఎందుకు ముఖ్యం?
దేహం, మనస్సు యోగానికి సాధనాలు. అధికంగా తినడం జడత్వం తెస్తుంది, ఆకలితో ఉండటం బలహీనత తెస్తుంది, అధికంగా నిద్రించడం సోమరితనం తెస్తుంది, నిద్రలేమి ఆందోళన తెస్తుంది. సంయమం మనస్సును స్వచ్ఛంగా, తేలికగా, అంతరంగ సాధనకు స్థిరంగా ఉంచుతుంది.
ఈ శ్లోకాన్ని ఆచరణాత్మకంగా ఎలా అన్వయించుకోవాలి?
క్రమబద్ధమైన దినచర్యను ఏర్పరచుకోండి: నిర్ణీత సమయాలలో సమతుల్య సాత్త్విక భోజనం, తగినంత కానీ అధికం కాని నిద్ర, కర్మ-విశ్రాంతుల మధ్య సమతుల్యత. యుక్త-ఆహార-విహారం అని పిలువబడే ఈ నియమిత జీవనశైలే శ్రీకృష్ణుడు ధ్యానానికి నిర్దేశించిన పునాది.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →