శ్రీమద్భగవద్గీత ౬.౬ — బంధురాత్మాత్మనస్తస్య — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ६.६ — बन्धुरात्माऽऽत्मनस्तस्य
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
बन्धुः
bandhuḥ
మిత్రుడు
आत्मा
ātmā
మనస్సు / ఆత్మ
आत्मनः
ātmanaḥ
ఆ వ్యక్తికి, స్వభావం యొక్క
तस्य
tasya
అతనిది
येन
yena
ఎవరి ద్వారా
आत्मा
ātmā
మనస్సు / నిమ్న స్వభావం
एव
eva
నిశ్చయంగా
आत्मना
ātmanā
ఆత్మ ద్వారా
जितः
jitaḥ
జయించబడింది
अनात्मनः
anātmanaḥ
మనస్సును జయించని వాని యొక్క
तु
tu
కానీ
शत्रुत्वे
śhatrutve
శత్రుత్వంలో, శత్రువుగా
वर्तेत
varteta
ఉంటుంది, ప్రవర్తిస్తుంది
शत्रुवत्
śhatru-vat
బాహ్య శత్రువు వలె
Complete Translation
ఎవరు ఆత్మ (ఉన్నత స్వభావం) ద్వారా మనస్సును జయించారో, వారికి అదే మనస్సు అత్యుత్తమ మిత్రుడు; కానీ ఎవరు దానిని జయించలేదో, వారికి అదే మనస్సు బాహ్య శత్రువు వలె అత్యంత పెద్ద శత్రువుగా మిగిలిపోతుంది.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 6
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ఆరవ అధ్యాయం ధ్యానయోగం (ధ్యానం యొక్క యోగం)లో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునికి మనస్సును స్థిరపరచడం బోధిస్తాడు. మొదట 'నిన్ను నీవే పైకి లేపుకో' అని చెబుతాడు, ఎందుకంటే ఆత్మ తనకే మిత్రుడు లేదా శత్రువు కావచ్చు. ఈ శ్లోకం రహస్యాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది — మనస్సు ఉన్నత ఆత్మ ద్వారా జయించబడినప్పుడే నిజమైన మిత్రుడవుతుంది, లేకుంటే శత్రుత్వ శత్రువు వలె ప్రవర్తిస్తుంది.
Frequently Asked Questions
భగవద్గీత ౬.౬ యొక్క ముఖ్య సందేశం ఏమిటి?▼
ఉన్నత ఆత్మ ద్వారా మనస్సును జయించిన వ్యక్తికి మనస్సు మిత్రుడని, జయించని వ్యక్తికి శత్రువని శ్రీకృష్ణుడు బోధిస్తాడు. మనస్సు మనల్ని పైకి లేపుతుందో నాశనం చేస్తుందో అనేది మనం దానిని వశం చేసుకున్నామా లేదా అనే దానిపై పూర్తిగా ఆధారపడి ఉంటుంది.
'ఆత్మ ద్వారా మనస్సును జయించడం' అంటే ఏమిటి?▼
దీని అర్థం ఉన్నత ఆత్మను ఉపయోగించడం — వివేకం, స్థిరత్వం, ధ్యానం ద్వారా — కోరికలు, భావాలు, ఉద్రేకాలు గల నిమ్న మనస్సును శాసించడం. ఆత్మ పాలించినప్పుడు మనస్సు మిత్రునిగా సహకరిస్తుంది; మనస్సు అదుపు లేకుండా పాలించినప్పుడు అది శత్రుత్వ శక్తి అవుతుంది.
ఈ శ్లోకం మునుపటి శ్లోకం (౬.౫)తో ఎలా అనుసంధానమవుతుంది?▼
శ్లోకం ౬.౫ ప్రకటిస్తుంది 'నిన్ను నీవే పైకి లేపుకో; నిన్ను నీవే పడవేయకు, ఎందుకంటే ఆత్మ మిత్రుడూ కావచ్చు, శత్రువూ కావచ్చు.' శ్లోకం ౬.౬ దాని వెనుక ఉన్న సూత్రాన్ని వివరిస్తుంది — నిర్ణాయక అంశం మనస్సు ఆత్మ ద్వారా జయించబడిందా లేదా అనేది.
నేను దైనందిన జీవితంలో నా మనస్సును మిత్రునిగా ఎలా చేసుకోగలను?▼
స్థిర ఆత్మ-క్రమశిక్షణను అభ్యసించండి — క్రమమైన ధ్యానం, మితత్వం, మనస్సును కొట్టుకుపోకుండా దాని సాక్షిగా చూడటం. కాలక్రమంలో మనస్సు, ఒకసారి శిక్షణ పొందిన తర్వాత, మిమ్మల్ని పరధ్యానం, దుఃఖం వైపు లాగే బదులు మీ లక్ష్యాలకు, శాంతికి ఆసరా అవుతుంది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →