ಭಕ್ತಾಮರ ಸ್ತೋತ್ರ
భక్తామర స్తోత్రం in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಭಕ್ತಾಮರ ಸ್ತೋತ್ರ ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜನೀಯ ಭಕ್ತಿ ಸ್ತೋತ್ರ, ಇದನ್ನು ಆಚಾರ್ಯ ಮಾನತುಂಗರು ಪ್ರಥಮ ತೀರ್ಥಂಕರ ಋಷಭನಾಥನ (ಆದಿನಾಥನ) ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು. ವಸಂತತಿಲಕ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಅದರ ನಲವತ್ತನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಭಗವಂತನ ಅನಂತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನ ನಾಮದ ರಕ್ಷಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾನತುಂಗರು ಇದನ್ನು ಸಂಕೋಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ರಚಿಸಿದರೆಂದೂ, ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಕೋಲೆ ತುಂಡಾಯಿತೆಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Bhaktamara Stotra (Jain devotional literature) · Acharya Manatunga · c. 6th–7th century CE
ಮಹಾನ್ ಜೈನ ಮುನಿ ಆಚಾರ್ಯ ಮಾನತುಂಗರು ಪ್ರಥಮ ತೀರ್ಥಂಕರ ಆದಿನಾಥನ ಸ್ತುತಿ-ಗಾನವಾಗಿ ಭಕ್ತಾಮರ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಭಕ್ತಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸವಾಲು ಮಾಡಲು ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಅವರನ್ನು ಸಂಕೋಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದನು. ಮಾನತುಂಗರು ಜಿನನ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕೂಡಲೇ ಒಂದು ಸಂಕೋಲೆ ತುಂಡಾಯಿತು, ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಮತ್ತು ದಿಗಂಬರ ಎರಡೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಜೈನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂದೇಹಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿಂದ ಸಂಕೋಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಚಾರ್ಯ ಮಾನತುಂಗರು ಭಕ್ತಾಮರ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಶ್ಲೋಕ ಪಠಿಸಿದರೆಂದು — ಪ್ರತಿ ಸತತ ಶ್ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಂಕೋಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತುಂಡಾಯಿತೆಂದೂ, ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ಮುಕ್ತರಾಗಿ ನಡೆದರೆಂದೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಜಿನನ ಬಗ್ಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಭಕ್ತಾಮರ-ಪ್ರಣತ-ಮೌಲಿ-ಮಣಿ-ಪ್ರಭಾಣಾ- ಮುದ್ಯೋತಕಂ ದಲಿತ-ಪಾಪ-ತಮೋ-ವಿತಾನಮ್। ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಜಿನ-ಪಾದ-ಯುಗಂ ಯುಗಾದಾ- ವಾಲಮ್ಬನಂ ಭವ-ಜಲೇ ಪತತಾಂ ಜನಾನಾಮ್॥
Bhaktamara-praṇata-mauli-maṇi-prabhāṇā- mudyotakaṁ dalita-pāpa-tamo-vitānam। Samyak praṇamya jina-pāda-yugaṁ yugādā- vālambanaṁ bhava-jale patatāṁ janānām॥
ಅರ್ಥ:ನಮಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ಕಿರೀಟಗಳ ಚೂಡಾಮಣಿಗಳ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಪಾಪವೆಂಬ ಕತ್ತಲೆಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾ, ಯುಗದ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಸಂಸಾರ-ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಲಂಬನವಾಗಿರುವ ಜಿನೇಂದ್ರನ ಪಾದ-ಯುಗಳಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಮಿಸಿ:
ಯಃ ಸಂಸ್ತುತಃ ಸಕಲ-ವಾಙ್ಮಯ-ತತ್ತ್ವ-ಬೋಧಾ- ದುದ್ಭೂತ-ಬುದ್ಧಿ-ಪಟುಭಿಃ ಸುರ-ಲೋಕ-ನಾಥೈಃ। ಸ್ತೋತ್ರೈರ್ಜಗತ್-ತ್ರಿತಯ-ಚಿತ್ತ-ಹರೈರುದಾರೈಃ ಸ್ತೋಷ್ಯೇ ಕಿಲಾಹಮಪಿ ತಂ ಪ್ರಥಮಂ ಜಿನೇನ್ದ್ರಮ್॥
Yaḥ saṁstutaḥ sakala-vāṅmaya-tattva-bodhā- dudbhūta-buddhi-paṭubhiḥ sura-loka-nāthaiḥ। Stotrairjagat-tritaya-chitta-harairudāraiḥ stoṣye kilāhamapi taṁ prathamaṁ jinendram॥
ಅರ್ಥ:ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ದೇವಲೋಕದ ಅಧಿಪತಿಗಳು (ಇಂದ್ರಾದಿಗಳು) ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹರಿಸುವ ಉದಾರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಯಾರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರೋ — ಆ ಪ್ರಥಮ ಜಿನೇಂದ್ರನನ್ನು (ಋಷಭದೇವನನ್ನು) ನಾನೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿನಾಪಿ ವಿಬುಧಾರ್ಚಿತ-ಪಾದ-ಪೀಠ! ಸ್ತೋತುಂ ಸಮುದ್ಯತ-ಮತಿರ್ವಿಗತ-ತ್ರಪೋಽಹಮ್। ಬಾಲಂ ವಿಹಾಯ ಜಲ-ಸಂಸ್ಥಿತ-ಮಿನ್ದು-ಬಿಮ್ಬ- ಮನ್ಯಃ ಕ ಇಚ್ಛತಿ ಜನಃ ಸಹಸಾ ಗ್ರಹೀತುಮ್॥
Buddhyā vināpi vibudhārchita-pāda-pīṭha! stotuṁ samudyata-matirvigata-trapo'ham। Bālaṁ vihāya jala-saṁsthita-mindu-bimba- manyaḥ ka ichchhati janaḥ sahasā grahītum॥
ಅರ್ಥ:ಓ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಾದ-ಪೀಠವುಳ್ಳ ಪ್ರಭುವೇ! ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಗೆ ನಾನು ಮುಂದಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದ ಚಂದ್ರ-ಬಿಂಬವನ್ನು ಮಗುವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾರು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?
ವಕ್ತುಂ ಗುಣಾನ್ ಗುಣ-ಸಮುದ್ರ! ಶಶಾಙ್ಕ-ಕಾನ್ತಾನ್ ಕಸ್ತೇ ಕ್ಷಮಃ ಸುರ-ಗುರು-ಪ್ರತಿಮೋಽಪಿ ಬುದ್ಧ್ಯಾ। ಕಲ್ಪಾನ್ತ-ಕಾಲ-ಪವನೋದ್ಧತ-ನಕ್ರ-ಚಕ್ರಂ ಕೋ ವಾ ತರೀತುಮಲಮಮ್ಬು-ನಿಧಿಂ ಭುಜಾಭ್ಯಾಮ್॥
Vaktuṁ guṇān guṇa-samudra! śaśāṅka-kāntān kaste kṣamaḥ sura-guru-pratimo'pi buddhyā। Kalpānta-kāla-pavanoddhata-nakra-chakraṁ ko vā tarītumalamambu-nidhiṁ bhujābhyām॥
ಅರ್ಥ:ಓ ಗುಣ ಸಾಗರನೇ! ನಿನ್ನ ಚಂದ್ರನಂತಹ ಕಾಂತಿಯುತ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಂತಹ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನೂ ಯಾರು ಸಮರ್ಥ? ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಪ್ರಚಂಡ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡ ಮೊಸಳೆಗಳ ಸಮೂಹವುಳ್ಳ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಭುಜಗಳಿಂದ ಯಾರು ಈಜಬಲ್ಲರು?
ಸೋಽಹಂ ತಥಾಪಿ ತವ ಭಕ್ತಿ-ವಶಾನ್ಮುನೀಶ! ಕರ್ತುಂ ಸ್ತವಂ ವಿಗತ-ಶಕ್ತಿರಪಿ ಪ್ರವೃತ್ತಃ। ಪ್ರೀತ್ಯಾತ್ಮ-ವೀರ್ಯಮವಿಚಾರ್ಯ ಮೃಗೋ ಮೃಗೇನ್ದ್ರಂ ನಾಭ್ಯೇತಿ ಕಿಂ ನಿಜ-ಶಿಶೋಃ ಪರಿಪಾಲನಾರ್ಥಮ್॥
So'haṁ tathāpi tava bhakti-vaśānmunīśa! kartuṁ stavaṁ vigata-śaktirapi pravṛttaḥ। Prītyātma-vīryamavichārya mṛgo mṛgendraṁ nābhyeti kiṁ nija-śiśoḥ paripālanārtham॥
ಅರ್ಥ:ಆದರೂ, ಓ ಮುನೀಶನೇ! ಭಕ್ತಿ ವಶನಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಯೋಚಿಸದೆ, ಜಿಂಕೆ ತನ್ನ ಶಿಶುವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಿಂಹದ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ಓಂ ಹ್ರೀಂ ಶ್ರೀಂ ಋಷಭದೇವಾಯ ನಮಃ॥
Oṁ hrīṁ śrīṁ ṛṣabhadevāya namaḥ॥
ಅರ್ಥ:ಓಂ ಹ್ರೀಂ ಶ್ರೀಂ ಋಷಭದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
భక్తామర స్తోత్రం ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಪ್ರಥಮ ತೀರ್ಥಂಕರ ಆದಿನಾಥನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭಯ, ಬಂಧನ, ಕಾರಾಗೃಹ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಜಿನನ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಢ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಪಠಣ ಕಷ್ಟ, ರೋಗ ಮತ್ತು ದುರದೃಷ್ಟವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಬುದ್ಧ ಆತ್ಮದ ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾವ್ಯಮಯ ಧ್ಯಾನ.
భక్తామర స్తోత్రం ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಶಾಂತ, ಪವಿತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಆದಿನಾಥನ ವಿಗ್ರಹದ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ 44 ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇತರರು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಆರಂಭಿಕ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾಹಮಯ ವಸಂತತಿಲಕ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ. ಋಷಭದೇವನಿಗೆ ಬೀಜ-ಮಂತ್ರ ನಮಸ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿ. ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ భక్తామర స్తోత్రంವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ