Mantra.Tips

ధనతేరస్ ధన్వంతరి మంత్రం మరియు గాయత్రి — Word-by-Word Meaning

धनतेरस धन्वन्तरि मंत्र एवं गायत्री

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

ॐ नमो भगवते
Om Namo Bhagavate
ఓం, భగవంతునికి నమస్కారం
महासुदर्शनाय
Maha-Sudarshanaya
మహాసుదర్శన చక్రాన్ని ధరించినవానికి (విష్ణువు ఒక రూపం)
वासुदेवाय धन्वन्तरये
Vasudevaya Dhanvantaraye
ధన్వంతరి — దివ్య వైద్యుడు — రూపంలో ఉన్న వాసుదేవునికి (విష్ణువు)
अमृतकलशहस्ताय
Amrita-Kalasha-Hastaya
తన చేతిలో అమృత కలశాన్ని ధరించినవానికి
सर्वामयविनाशनाय
Sarvamaya-Vinashanaya
సమస్త రోగాలను, వ్యాధులను నశింపజేసేవానికి
त्रैलोक्यनाथाय
Trailokyanathaya
మూడు లోకాలకు నాథుడైనవానికి
श्रीमहाविष्णुस्वरूप
Shri Mahavishnu-svarupa
సాక్షాత్తు మహావిష్ణు స్వరూపుడైనవానికి
औषधचक्रनारायणाय
Aushadha-chakra-Narayanaya
ఔషధ, ఆరోగ్య చక్రానికి అధిష్ఠాత అయిన నారాయణునికి
नमः
Namah
నమస్కారం, నేను ప్రణమిల్లుతున్నాను
तत्पुरुषाय विद्महे
Tat-Purushaya Vidmahe
ఆ పరమపురుషుని మనం తెలుసుకుందాం
अमृतकलशहस्ताय धीमहि
Amrita-Kalasha-Hastaya Dhimahi
అమృత-కలశధారిని మనం ధ్యానిద్దాం
तन्नो धन्वन्तरिः प्रचोदयात्
Tanno Dhanvantarih Prachodayat
ఆ ధన్వంతరి మనలను (ఆరోగ్యం వైపు) ప్రేరేపించి మార్గనిర్దేశం చేయుగాక

Complete Translation

ఓం, భగవంతునికి నమస్కారం — మహాసుదర్శనధారి, ధన్వంతరి రూపంలో ప్రకటమైన వాసుదేవుడు, తన చేతిలో అమృత-కలశం ధరించినవాడు, సమస్త రోగాలను నశింపజేసేవాడు, త్రిలోకనాథుడు; సాక్షాత్తు మహావిష్ణు స్వరూపుడు, శ్రీధన్వంతరి స్వరూపుడు, ఔషధ-చక్రానికి అధిష్ఠాత అయిన శ్రీశ్రీశ్రీ నారాయణుడు — ఆయనకు నేను నమస్కరిస్తాను. ఓం, ఆ పరమపురుషుని మనం తెలుసుకుందాం, అమృత-కలశధారిని ధ్యానిద్దాం; ఆ ధన్వంతరి మనలను (ఆరోగ్యం వైపు) ప్రేరేపించి, మార్గనిర్దేశం చేయుగాక.

Origin & History

Source: Dhanvantari worship mantras (the Maha-Dhanvantari mantra and the Dhanvantari Gayatri), recited on Dhanteras / Dhanvantari Jayanti

Author: Traditional (Puranic; Dhanvantari Gayatri from the Gayatri tradition)

Period: Puranic / classical

దేవతలు, రాక్షసులు అమరత్వ అమృతం కోసం క్షీరసాగరాన్ని మథించినప్పుడు (సముద్ర మథనం), భగవాన్ ధన్వంతరి అమృత-కలశాన్ని ధరించి జలం నుండి ఉద్భవించారు. విష్ణువు అవతారంగా, దివ్య వైద్యునిగా ఆయన ప్రపంచానికి ఆయుర్వేద విజ్ఞానాన్ని ప్రకటించారు. ఆయన ఆవిర్భావం కార్తిక కృష్ణ త్రయోదశి నాడు జరిగింది, అది ధనతేరస్ మరియు ధన్వంతరి జయంతి — దీపావళి మొదటి రోజు — గా జరుపుకుంటారు, అప్పుడు ఆరోగ్యం, చికిత్స, సంపద కోసం ఆయన మంత్రాలు జపిస్తారు, ఇంటిలోకి క్షేమాన్ని ఆహ్వానించడానికి దీపాలు వెలిగిస్తారు.

Frequently Asked Questions

ధన్వంతరి ఎవరు, ధనతేరస్ నాడు ఆయనను ఎందుకు పూజిస్తారు?
ధన్వంతరి భగవాన్ విష్ణువు అవతారం, క్షీరసాగర మథనం నుండి అమృత-కలశంతో ప్రకటమయ్యారు. ఆయన దివ్య వైద్యుడు, ఆయుర్వేద ప్రవర్తకుడు. ధనతేరస్ (ధన-త్రయోదశి) ఆయన ఆవిర్భావాన్ని సూచిస్తుంది, కనుక దీపావళి ఆరంభంలో ఆరోగ్యం, స్వస్థత కోసం ఆయనను, సంపద కోసం లక్ష్మిని పూజిస్తారు.
ధన్వంతరి మంత్రానికి, గాయత్రికి తేడా ఏమిటి?
పొడవైన మంత్రం ('ఓం నమో భగవతే మహాసుదర్శనాయ... ధన్వంతరయే') ధన్వంతరిని సమస్త రోగాల నాశకునిగా స్తుతించే పూర్ణ ఆవాహన. ధన్వంతరి గాయత్రి ('ఓం తత్పురుషాయ విద్మహే...') ఆయన ఆరోగ్యం వైపు ప్రేరేపించమని కోరే ధ్యానాత్మక బీజ-ప్రార్థన. రెండూ ధనతేరస్ నాడు జపించబడతాయి.
ధనతేరస్ నాడు మంత్రాన్ని ఎన్నిసార్లు జపించాలి?
సంప్రదాయ సంఖ్య మాలతో 108 సార్లు. రోగ సమయంలో లేదా నిరంతర ఆరోగ్య-సాధన కోసం దీనిని ప్రతిరోజు ఉదయం, సాయంత్రం జపించవచ్చు, శ్రద్ధతో తాగే నీటిపై లేదా ఔషధంపై కూడా అభిమంత్రించవచ్చు.
ధనతేరస్ ఆరోగ్యం, సంపద రెండింటితో ఎందుకు ముడిపడి ఉంది?
ధనతేరస్ ధన్వంతరి (ఆరోగ్యం) పూజను లక్ష్మి, కుబేరుల (సంపద) పూజతో కలుపుతుంది. 'ధన' అంటే సంపద, కానీ నిజమైన సంపద మంచి ఆరోగ్యంతో ఆరంభమవుతుందని సంప్రదాయం బోధిస్తుంది — కనుక ఈ రోజు ప్రజలు బంగారం, పాత్రలు లేదా కొత్త వస్తువులు కొంటారు, కుటుంబ క్షేమం కోసం కూడా ప్రార్థిస్తారు.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →