ధ్యాయేదాజానుబాహుం (శ్రీరామ ధ్యానం) — Word-by-Word Meaning
ध्यायेदाजानुबाहुं (श्रीराम ध्यान)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ध्यायेत्
dhyayet
ధ్యానించాలి
आजानुबाहुं
ajanu-bahum
మోకాళ్ళవరకు పొడవైన బాహువులు కలవాడు (మహాపురుష లక్షణం)
धृतशरधनुषं
dhrita-shara-dhanusham
ధనుర్బాణములు ధరించినవాడు
बद्धपद्मासनस्थं
baddha-padmasanastham
పద్మాసనంలో దృఢంగా కూర్చున్నవాడు
पीतं वासो वसानं
pitam vaso vasanam
పీతాంబరం (పసుపు వస్త్రములు) ధరించినవాడు
नवकमलदलस्पर्धिनेत्रं
nava-kamala-dala-spardhi-netram
తాజా కమలదళాలతో పోటీపడే నేత్రములు కలవాడు
प्रसन्नम्
prasannam
ప్రసన్నుడు, సౌమ్యుడు, మనోహర ముఖముద్ర కలవాడు
वामाङ्कारूढ
vamankarudha
ఎడమ తొడపై కూర్చున్న
सीतामुखकमल
sita-mukha-kamala
సీత ముఖకమలం
मिलल्लोचनं
milal-lochanam
(సీత ముఖకమలంతో) కలిసే చూపు కలవాడు
नीरदाभं
niradabham
మేఘంవలె శ్యామల కాంతిమంతుడు
नानालङ्कारदीप्तं
nanalankara-diptam
అనేక ఆభరణములతో అలంకరించబడినవాడు
उरुजटामण्डलं
uru-jata-mandalam
విశాల జటామండలం ధరించినవాడు (కిరీటంవలె)
दधतम्
dadhatam
ధరించుచున్న, దాల్చిన
रामचन्द्रम्
ramachandram
శ్రీరామచంద్రుడు, భగవాన్ రాముడు
Complete Translation
శ్రీరామచంద్రుని ఇలా ధ్యానించాలి — మోకాళ్ళవరకు పొడవైన బాహువులు కలవాడు, ధనుర్బాణములు ధరించినవాడు, పద్మాసనంలో దృఢంగా కూర్చున్నవాడు, పీతాంబరధారి, తాజా కమలదళాలతో పోటీపడే ప్రసన్న నేత్రములు కలవాడు; ఎడమ తొడపై కూర్చున్న సీత ముఖకమలంతో కలిసే చూపు కలవాడు; మేఘంవలె శ్యామల కాంతిమంతుడు, అనేక ఆభరణములతో ప్రకాశించేవాడు, విశాల జటామండలం ధరించినవాడు అయిన శ్రీరామచంద్రుని.
Origin & History
Source: Traditional dhyana shloka of Sri Rama, recited as the meditation verse preceding the Ramaraksha Stotra and Rama worship
Author: Traditional (associated with the Ramaraksha Stotra tradition of Budha Kaushika)
Period: Classical / medieval devotional period
ధ్యాన శ్లోకాలు పూజకు ముందు దేవత రూపాన్ని మనస్సులో స్థాపిస్తాయి, ఈ శ్లోకం రాముని కోసం ఆ పాత్రను పోషిస్తుంది. ప్రసిద్ధ రామరక్షా స్తోత్రానికి ముందు ఉంచిన ఈ శ్లోకం రాముని శుభ చిహ్నాలను సమకూరుస్తుంది — ఆజాను బాహువులు, కమల నేత్రములు, ధనుర్బాణములు, పద్మాసనం, పీతాంబరం, మేఘశ్యామ వర్ణం, జటామకుటం — అలాగే ఆయన తొడపై సీతను, దీనివల్ల భక్తునికి ధ్యానించడానికి సీతా-రాముల సంపూర్ణ చిత్రం లభిస్తుంది.
Frequently Asked Questions
'ధ్యాయేదాజానుబాహుం' అంటే ఏమిటి?▼
ఇది భగవాన్ రాముని సుప్రసిద్ధ ధ్యాన శ్లోకం, సంప్రదాయంగా రామరక్షా స్తోత్రానికి, రామ పూజకు ముందు పఠిస్తారు. ఇది రాముని రూపాన్ని వివరంగా వర్ణిస్తుంది — ఆజానుబాహుడు, కమలనయనుడు, ధనుర్బాణధారి, పద్మాసనంలో ఎడమ తొడపై సీతతో కొలువైనవాడు.
రాముడు మోకాళ్ళవరకు చేరే బాహువులతో ఎందుకు వర్ణించబడ్డాడు?▼
'ఆజానుబాహు' (మోకాళ్ళవరకు చేరే బాహువులు) భారతీయ మూర్తిశాస్త్రంలో మహాపురుషుని సాంప్రదాయిక లక్షణం, ఇది బలం, ఔదార్యం, దివ్య మహిమకు సూచిక. ఇది రాముని శరీరంపై ఉండే శుభ చిహ్నాలలో ఒకటి.
ఈ ధ్యాన శ్లోకాన్ని ఎప్పుడు పఠిస్తారు?▼
దీనిని రామరక్షా స్తోత్రానికి, ఇతర రామ స్తోత్రాలకు, భజనలకు ముందు ప్రారంభ ధ్యాన శ్లోకంగా పఠిస్తారు, మరియు దైనందిన రామ పూజలో, ముఖ్యంగా రామ నవమి నాడు, భగవంతుని స్మరించడానికి పాడతారు.
సీత రాముని ఎడమ తొడపై ఎందుకు చూపబడింది?▼
సీతను 'వామాంక-ఆరూఢ' (ఎడమ తొడపై కొలువైన) గా, వారి చూపులు కలుస్తూ చూపడం దివ్య దంపతుల ప్రేమమయ సంగమాన్ని, రాముడు ఒక్కడే కాకుండా సీతా-రాముల ఉమ్మడి ఉపాసన సంపూర్ణతను వ్యక్తపరుస్తుంది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →