Mantra.Tips

దినయామిన్యౌ సాయం ప్రాతః — Word-by-Word Meaning

दिनयामिन्यौ सायं प्रातः

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

दिनयामिन्यौ
Dina-yaminyau
పగలు మరియు రాత్రి
सायं प्रातः
Sayam pratah
సాయంత్రం మరియు ఉదయం, సంధ్య మరియు తెల్లవారు
शिशिरवसन्तौ
Shishira-vasantau
శిశిర మరియు వసంత (ఋతువులు)
पुनरायातः
Punar-ayatah
మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తూ పోతూ ఉంటాయి, పునః పునః తిరిగివస్తాయి
कालः
Kalah
కాలం, సమయం
क्रीडति
Kridati
క్రీడిస్తుంది, ఆడుతుంది
गच्छति
Gachchhati
గడిచిపోతుంది, జారిపోతుంది
आयुः
Ayuh
ఆయువు, జీవితకాలం
तदपि
Tadapi
అయినా, అప్పటికీ
न मुञ्चति
Na munchati
విడిచిపెట్టదు, విముక్తి చేయదు
आशावायुः
Asha-vayuh
ఆశ అనే గాలి, తృష్ణ అనే వీచిక

Complete Translation

పగలు మరియు రాత్రి, సాయంత్రం మరియు ఉదయం, శిశిర మరియు వసంత ఋతువులు మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తూ పోతూ ఉంటాయి; కాలం క్రీడిస్తుంది, ఆయువు గడిచిపోతుంది — అయినా ఆశ అనే గాలి (తృష్ణ) ఎన్నడూ విడిచిపెట్టదు.

Origin & History

Source: Bhaja Govindam (Moha Mudgara), verse on the play of Time

Author: Adi Shankaracharya

Period: 8th century CE (circa 788-820)

ఈ శ్లోకం ఆది శంకరాచార్యుల 'భజ గోవిందం'కు చెందినది, ఇది ప్రాపంచిక జీవుని మేల్కొలపడానికి కాశీలో రచించబడిన స్తోత్రం. అనిత్యత్వంపై తన బోధనల మధ్య, ఈ శ్లోకం కాలాన్ని పగలు, రాత్రి, ఋతువుల చక్రాలలో క్రీడించే ఆటగాడిగా చిత్రిస్తుంది, అదే సమయంలో మన ఆయువును హరిస్తుంది. మృత్యువు యొక్క ఈ నిరంతర గుర్తింపు ఉన్నప్పటికీ, 'ఆశ అనే గాలి' మానవ హృదయాన్ని నడిపిస్తూనే ఉంటుందని, ఆ తృష్ణను వదిలివేయడం ద్వారా మాత్రమే విశ్రాంతి లభిస్తుందని శంకరాచార్యుల దృష్టి.

Frequently Asked Questions

'దినయామిన్యౌ సాయం ప్రాతః' అర్థం ఏమిటి?
దీని అర్థం 'పగలు మరియు రాత్రి, సాయంత్రం మరియు ఉదయం' — కాలం యొక్క అంతులేని చక్రాలతో పాటు శిశిర, వసంత ఋతువులను పేర్కొంటూ, మన ఆయువు నిశ్శబ్దంగా గడిచిపోతున్నప్పుడు అవి మళ్ళీ మళ్ళీ తిరిగివస్తాయి.
ఈ శ్లోకంలో 'ఆశా-వాయువు' అంటే ఏమిటి?
'ఆశా-వాయువు' అంటే 'ఆశ మరియు తృష్ణ అనే గాలి (లేదా వీచిక).' కాలం జీవితాన్ని హరిస్తున్నప్పటికీ, ఈ నిరంతర తృష్ణా-వాయువు మానవ హృదయంపై తన పట్టును వదలదని శంకరాచార్యులు గమనిస్తారు — దాని నుండి విముక్తి పొందడమే శాంతికి మార్గం.
ఈ శ్లోకం సందేశం ఏమిటి?
ఇది జీవిత అనిత్యత్వాన్ని, తృష్ణ అలసటెరుగకపోవడాన్ని బోధిస్తుంది. కాలం ఆడుతూనే ఉంటుంది, మన సంవత్సరాలు జారిపోతాయి, అయినా మనం ఆశలను, కోరికలను అంటిపెట్టుకుని ఉంటాం. మేల్కొనమని, దీనిని గుర్తించమని, శాశ్వతమైనదాని వైపు మళ్ళమని ఈ శ్లోకం కోరుతుంది.
ఈ శ్లోకం ఎక్కడ నుండి వచ్చింది?
ఇది 8వ శతాబ్దంలో ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన 'భజ గోవిందం' (మోహ ముద్గర) నుండి వచ్చింది — కాలం, తృష్ణపై ఈ స్తోత్రంలోని అత్యంత కావ్యమయ ధ్యానాలలో ఒకటి.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →