Mantra.Tips

శ్రీ దుర్గా ఆపదుద్ధారక స్తోత్రం (త్రాహి దుర్గే) — Word-by-Word Meaning

श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम्

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

नमस्ते
namaste
నీకు నమస్కారం
शरण्ये
sharanye
ఓ సర్వులకు శరణ్య, ఆశ్రయమిచ్చుదానా
शिवे
shive
ఓ కల్యాణీ, శివుని ప్రియురాలా
सानुकम्पे
sanukampe
ఓ కరుణ, దయతో నిండినదానా
जगद्व्यापिके
jagad-vyapike
సమస్త జగత్తును వ్యాపించి ఉన్నదానా
विश्वरूपे
vishva-rupe
ఎవరి స్వరూపమే బ్రహ్మాండమో
जगद्वन्द्यपादारविन्दे
jagad-vandya-padaravinde
ఎవరి చరణకమలములు సమస్త జగత్తుచే వంద్యమో
जगत्तारिणि
jagat-tarini
ఓ జగత్తారిణీ (సంసార-సాగరం నుండి తరింపజేయుదానా)
त्राहि दुर्गे
trahi durge
నన్ను రక్షించు, ఓ దుర్గా! (ప్రతి శ్లోకపు ముగింపు)
अनाथस्य
anathasya
అనాథుడు / రక్షకుడు లేనివాడు
तृष्णातुरस्य
trishnaturasya
తృష్ణ/దాహంతో వ్యాకులుడు
त्वमेका गतिर्देवि
tvam eka gatir devi
ఓ దేవీ, నీవే ఏకైక గతి/ఆశ్రయం
निस्तारकर्त्री
nistara-kartri
ముక్తి, ఉద్ధరణ చేయుదానవు
अरण्ये रणे
aranye rane
అడవిలో, యుద్ధంలో
शत्रुमध्ये
shatru-madhye
శత్రువుల మధ్య
निस्तारनौका
nistara-nauka
ఉద్ధరణ నౌక (విపత్తి-సాగరం నుండి దాటించుదానా)
विपत्सागरे
vipat-sagare
విపత్తి సాగరంలో
इडा पिङ्गला सुषुम्ना
ida pingala sushumna
నీవే మూడు నాడులు — ఇడా, పింగళా, సుషుమ్నా
कालरात्रिस्वरूपे
kala-ratri-svarupe
ఎవరి స్వరూపం కాళరాత్రి (ప్రళయ రాత్రి)
आपदुद्धारहेतुकम्
apad-uddhara-hetukam
ఆపత్తి నుండి ఉద్ధరణ కోసం రచింపబడినది
परमं पदम्
paramam padam
పరమ పదం / మోక్షం

Complete Translation

ఓ శరణ్యురాలా, ఓ కల్యాణీ, కరుణామయీ, నీకు నమస్కారం; ఓ జగత్తును వ్యాపించి ఉన్నదానా, ఓ విశ్వరూపిణీ, నీకు నమస్కారం. ఎవరి చరణకమలములు సమస్త జగత్తుచే వంద్యమో, ఓ జగత్తును తరింపజేయుదానా, నన్ను రక్షించు, ఓ దుర్గా! ఎవరి స్వరూపం జగత్తు ఊహకు అతీతమో, ఎవరు మహాయోగుల విజ్ఞానస్వరూపమో, ఎవరు సదా ఆనందస్వరూపమో — ఆమెకు మరల మరల నమస్కారం; ఓ జగత్తారిణీ, త్రాహి దుర్గే! అనాథునికి, దీనునికి, తృష్ణతో వ్యాకులునికి, భయపీడితునికి, భీతునికి, బంధనంలో పడిన ప్రాణికి, ఓ దేవీ, నీవే ఏకైక గతి, ఉద్ధరించుదానవు — ఓ జగత్తారిణీ, త్రాహి దుర్గే! అడవిలో, యుద్ధంలో, భయంకర శత్రువుల మధ్య, నీటిలో, సంకటంలో, రాజభవనంలో, తుఫానులో — ఓ దేవీ, నీవే ఏకైక రక్షణ సాధనం — ఓ జగత్తారిణీ, త్రాహి దుర్గే! అపార, అత్యంత దుస్తర, ఘోర విపత్తి-సాగరంలో మునిగే దేహధారులకు, ఓ దేవీ, నీవే ఉద్ధరణ నౌక — ఓ జగత్తారిణీ, త్రాహి దుర్గే! ఓ చండికా, నీ ప్రచండ భుజముల లీలతో సమస్త శత్రువులను నశింపజేసినదానా, నీవే విఘ్నముల సమూహాన్ని హరించు ఏకైక గతి — ఓ జగత్తారిణీ, త్రాహి దుర్గే! నీవే సదా ఆరాధితవు, సత్యవాదినివి; నీవే ఇడా, పింగళా, సుషుమ్నా నాడివి — ఓ జగత్తారిణీ, త్రాహి దుర్గే! ఓ దేవీ దుర్గా, ఓ శివా, ఓ భీమనాదా, నీవు సరస్వతి, అరుంధతి, అమోఘస్వరూపవు; సత్పురుషుల విభూతివి, కాళరాత్రి-స్వరూపవు — ఓ జగత్తారిణీ, త్రాహి దుర్గే! నీవు దేవతలకు, సిద్ధులకు, విద్యాధరులకు, మునులకు, శ్రేష్ఠ మనుష్యులకు, రోగపీడితులకు, రాజభవనంలో బంధితులకు, దస్యువులచే భయపెట్టబడిన జనులకు ఏకైక శరణవు — ఓ దేవీ దుర్గా, ప్రసన్నవవు అగుము! ఈ ఆపత్తి నుండి ఉద్ధరించు స్తోత్రాన్ని నేను చెప్పాను. దీనిని మూడు సంధ్యలలో అథవా ఒక్కసారైనా పఠించేవాడు ఘోర సంకటం నుండి విముక్తుడవుతాడు — ఇందులో సందేహం లేదు. ఎవడు భక్తితో దీని సంపూర్ణాన్ని అథవా ఒక శ్లోకాన్నైనా సదా పఠిస్తాడో, అతడు సమస్త పాపాలను త్యజించి పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.

Origin & History

Source: Siddheshwari Tantra (Uma-Maheshwara Samvada)

Author: Traditional — revealed by Lord Shiva to Goddess Parvati

Period: Tantric/Puranic era

ఈ స్తోత్రం సిద్ధేశ్వరీ తంత్రంలో శివుడు (మహేశ్వరుడు) మరియు పార్వతి (ఉమ)ల సంవాద రూపంలో వస్తుంది. సంసార దుఃఖాలలో చిక్కుకున్న ప్రాణులపై కరుణతో ప్రేరితుడై శివుడు దేవికి ఒక స్తోత్రాన్ని ప్రకటిస్తాడు, దాని ప్రయోజనమే (ఆపద్-ఉద్ధార-హేతుకం) భక్తులను ప్రతి రకమైన ఆపత్తి నుండి కాపాడటం. ప్రతి శ్లోకం దివ్య మాతను ఏకైక, అనన్య శరణుగా చేసే ప్రత్యక్ష పిలుపు, 'త్రాహి దుర్గే' — 'నన్ను కాపాడు, ఓ దుర్గా' — అనే ముగింపుతో ముగుస్తుంది.

Frequently Asked Questions

'ఆపదుద్ధారక' అంటే అర్థమేమిటి?
ఆపద్-ఉద్ధారక అంటే 'ఆపత్తి నుండి ఉద్ధరించువాడు'. ఆపద్ = విపత్తి/సంకటం, ఉద్ధారక = ఉద్ధరించువాడు. ఈ స్తోత్రం ప్రతి రకమైన హఠాత్ సంకటం, ఆపద, ఘోర విపత్తి నుండి విముక్తి కోసం పఠించబడుతుంది.
ఈ స్తోత్రం ఎక్కడ నుండి వచ్చింది?
ఇది సిద్ధేశ్వరీ తంత్రం నుండి తీసుకోబడింది, ఇది ఉమా-మహేశ్వర సంవాద రూపంలో రచింపబడింది, ఇందులో శివుడు పార్వతీదేవికి ఈ స్తోత్రాన్ని బోధిస్తాడు. కావున దీనిని సాక్షాత్తు శివుని నుండి వచ్చినదిగా భావిస్తారు.
దుర్గా ఆపదుద్ధారక స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పఠించాలి?
సంప్రదాయికంగా దీనిని మూడు సంధ్యలలో (ప్రాతః, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం), అథవా కనీసం రోజుకు ఒకసారి పఠిస్తారు. ముఖ్యంగా ఏదైనా సంకటం — రోగం, ప్రయాణం, ఘర్షణ, చట్టపరమైన ఆపత్తి లేదా ప్రకృతి విపత్తు — సమయంలో దీనిని పఠిస్తారు.
ఒక్క శ్లోకం పఠించడం సరిపోతుందా?
అవును. చివరి ఫలశ్రుతి, ఎవడు సంపూర్ణ స్తోత్రాన్ని అథవా ఒక్క శ్లోకాన్నైనా భక్తితో పఠిస్తాడో అతడు విపత్తి, పాపాల నుండి విముక్తుడై పరమ పదాన్ని పొందుతాడని చెబుతుంది, కావున శ్రద్ధతో పఠించిన ఒక్క శ్లోకం కూడా ఫలదాయకమని భావిస్తారు.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →