Mantra.Tips

శ్రీ దుర్గాష్టకం (కాత్యాయని మహామాయే) Meaning — Line by Line

श्री दुर्गाष्टकम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of శ్రీ దుర్గాష్టకం (కాత్యాయని మహామాయే) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. katyayani mahamaye khadga-bana-dhanur-dhari |
  2. Verse 2. vasudeva-sute kali vasudeva-sahodari |
  3. Verse 3. yoga-nidre maha-nidre yoga-maye maheshwari |
  4. Verse 4. shankha-chakra-gada-pane sharngadyayudha-bahave |
  5. Verse 5. rig-yajuh-samatharvanash chatuh-samanta-lokini |
  6. Verse 6. vrishninam kula-sambhute vishnu-natha-sahodari |
  7. Verse 7. sarvajne sarvage sharve sarveshe sarva-sakshini |
  8. Verse 8. ashta-bahu mahasattve ashtami-navami-priye |
  9. Verse 9. durgashtakam idam punyam bhaktito yah pathen narah |
Verse 1#

katyayani mahamaye khadga-bana-dhanur-dhari |

कात्यायनि महामाये खड्गबाणधनुर्धरि। खड्गधारिणि चण्डि दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते॥१॥

katyayani mahamaye khadga-bana-dhanur-dhari | khadga-dharini chandi durga-devi namo'stu te ||1||

Meaningఓ కాత్యాయనీ, మహామాయే, ఖడ్గ-బాణ-ధనువు ధరించినదానా, ఖడ్గధారిణీ చండీ — ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం!

Verse 2#

vasudeva-sute kali vasudeva-sahodari |

वसुदेवसुते कालि वासुदेवसहोदरि। वसुन्धरे श्रिये दुर्गे दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते॥२॥

vasudeva-sute kali vasudeva-sahodari | vasundhare shriye durge durga-devi namo'stu te ||2||

Meaningఓ వసుదేవుని పుత్రి కాళీ, వాసుదేవుని (కృష్ణుని) సహోదరీ, ఓ వసుంధరా, శ్రీ-స్వరూపా దుర్గా — ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం!

Verse 3#

yoga-nidre maha-nidre yoga-maye maheshwari |

योगनिद्रे महानिद्रे योगमाये महेश्वरि। योगसिद्धिकरि शुद्धे दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते॥३॥

yoga-nidre maha-nidre yoga-maye maheshwari | yoga-siddhi-kari shuddhe durga-devi namo'stu te ||3||

Meaningఓ యోగనిద్రా, ఓ మహానిద్రా, ఓ యోగమాయా, మహేశ్వరీ, యోగసిద్ధి ఇచ్చేదానా, శుద్ధస్వరూపా — ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం!

Verse 4#

shankha-chakra-gada-pane sharngadyayudha-bahave |

शङ्खचक्रगदापाणे शार्ङ्गाद्यायुधबाहवे। पीताम्बरधरे धन्ये दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते॥४॥

shankha-chakra-gada-pane sharngadyayudha-bahave | pitambara-dhare dhanye durga-devi namo'stu te ||4||

Meaningఓ శంఖ, చక్ర, గదలు ధరించినదానా, శార్ఙ్గ మొదలగు ఆయుధములతో కూడిన బాహువులు గలదానా, పీతాంబరధారిణీ, ధన్యా — ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం!

Verse 5#

rig-yajuh-samatharvanash chatuh-samanta-lokini |

ऋग्यजुःसामाथर्वाणश्चतुःसामन्तलोकिनि। ब्रह्मस्वरूपिणि ब्राह्मि दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते॥५॥

rig-yajuh-samatharvanash chatuh-samanta-lokini | brahma-svarupini brahmi durga-devi namo'stu te ||5||

Meaningఓ ఋక్, యజుః, సామ, అథర్వ — నాలుగు వేదస్వరూపా, సర్వ లోకములలో వ్యాప్తా, బ్రహ్మస్వరూపిణీ బ్రాహ్మీ — ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం!

Verse 6#

vrishninam kula-sambhute vishnu-natha-sahodari |

वृष्णीनां कुलसम्भूते विष्णुनाथसहोदरि। वृष्णिरूपधरे धन्ये दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते॥६॥

vrishninam kula-sambhute vishnu-natha-sahodari | vrishni-rupa-dhare dhanye durga-devi namo'stu te ||6||

Meaningఓ వృష్ణికులంలో జన్మించినదానా, విష్ణునాథుని సహోదరీ, వృష్ణిరూపధారిణీ, ధన్యా — ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం!

Verse 7#

sarvajne sarvage sharve sarveshe sarva-sakshini |

सर्वज्ञे सर्वगे शर्वे सर्वेशे सर्वसाक्षिणि। सर्वामृतजटाभारे दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते॥७॥

sarvajne sarvage sharve sarveshe sarva-sakshini | sarvamrita-jata-bhare durga-devi namo'stu te ||7||

Meaningఓ సర్వజ్ఞా, సర్వవ్యాపినీ, శర్వా, సర్వేశ్వరీ, సర్వ సాక్షిణీ, సమస్త అమృతంతో కూడిన జటను ధరించినదానా — ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం!

Verse 8#

ashta-bahu mahasattve ashtami-navami-priye |

अष्टबाहु महासत्त्वे अष्टमीनवमीप्रिये। अट्टहासप्रिये भद्रे दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते॥८॥

ashta-bahu mahasattve ashtami-navami-priye | attahasa-priye bhadre durga-devi namo'stu te ||8||

Meaningఓ అష్టభుజా మహాసత్త్వా, అష్టమీ-నవమీ తిథి ప్రియా, అట్టహాసంలో రమించేదానా, భద్రా — ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం!

Verse 9#

durgashtakam idam punyam bhaktito yah pathen narah |

दुर्गाष्टकमिदं पुण्यं भक्तितो यः पठेन्नरः। सर्वकाममवाप्नोति दुर्गालोकं गच्छति॥

durgashtakam idam punyam bhaktito yah pathen narah | sarva-kamam avapnoti durga-lokam sa gacchati ||

Meaningఏ మనుష్యుడు భక్తితో ఈ పవిత్ర దుర్గాష్టకాన్ని పఠిస్తాడో, అతడు సమస్త కామనలను పొంది దుర్గాలోకానికి వెళ్తాడు.

Word-by-Word Breakdown

कात्यायनि
katyayani
ఓ కాత్యాయనీ — కాత్యాయన ఋషి వంశంలో జన్మించిన దేవి
महामाये
mahamaye
ఓ మహామాయే — మహా మోహినీ శక్తి (మహామాయ)
खड्गबाणधनुर्धरि
khadga-bana-dhanur-dhari
ఖడ్గ, బాణం, ధనువు ధరించినదానా
चण्डि
chandi
ఓ ప్రచండ చండీ
दुर्गादेवि नमोऽस्तु ते
durga-devi namo'stu te
ఓ దేవీ దుర్గా, నీకు నమస్కారం (ప్రతి శ్లోకపు ముగింపు)
कालि
kali
ఓ కాళీ (కాలపు అంధకారమయ, సర్వ-సంహారక శక్తి)
वासुदेवसहोदरि
vasudeva-sahodari
వాసుదేవుని (కృష్ణుని) సహోదరీ — ఆయనను రక్షించుటకు జన్మించిన యోగమాయ
वसुन्धरे श्रिये
vasundhare shriye
ఓ ధనం (పృథ్వి), సమృద్ధి (శ్రీ/లక్ష్మి) ధరించేదానా
योगनिद्रे
yoga-nidre
ఓ యోగనిద్రా — విష్ణువు యొక్క కారణనిద్ర
योगमाये
yoga-maye
ఓ యోగమాయా — యోగిక మాయ యొక్క దివ్య శక్తి
योगसिद्धिकरि
yoga-siddhi-kari
యోగం, ఆధ్యాత్మిక సిద్ధిలో విజయం ఇచ్చేదానా
शङ्खचक्रगदापाणे
shankha-chakra-gada-pane
తన చేతులలో శంఖ, చక్ర, గదలు ధరించి
पीताम्बरधरे
pitambara-dhare
పీతాంబరం (పసుపు పట్టు వస్త్రం) ధరించేదానా
ऋग्यजुःसामाथर्वाण
rig-yajuh-samatharvana
నీవు ఋక్, యజుః, సామ, అథర్వ — నాలుగు వేదాలు
ब्रह्मस्वरूपिणि
brahma-svarupini
ఎవరి స్వరూపమే బ్రహ్మం / పవిత్ర వేదమో
वृष्णीनां कुलसम्भूते
vrishninam kula-sambhute
వృష్ణి కులం (కృష్ణుని వంశం)లో జన్మించినదానా
सर्वज्ञे सर्वगे
sarvajne sarvage
ఓ సర్వజ్ఞా, సర్వవ్యాపినీ
सर्वसाक्षिणि
sarva-sakshini
సర్వ సాక్షిణీ (సర్వజ్ఞ ద్రష్ట)
अष्टबाहु
ashta-bahu
అష్టభుజా దేవి
अष्टमीनवमीप्रिये
ashtami-navami-priye
అష్టమీ, నవమీ తిథుల ప్రియా (దుర్గా-పూజ తిథులు)
दुर्गालोकं स गच्छति
durga-lokam sa gacchati
అతడు దుర్గాలోకానికి (దేవీలోకానికి) వెళ్తాడు

Origin & History

Source: Traditional Shakta hymn (Durga stotra literature)

Author: Unknown (traditional)

Period: Puranic era

దుర్గాష్టకం దివ్య మాత స్తుతిలో రచింపబడిన భక్తిమయ అష్టకముల సమృద్ధ సమూహంలో భాగం. ఇది తన ప్రతీకలను దేవీ మాహాత్మ్యం, భాగవతం నుండి తీసుకుంటుంది: మహిషాసురుని వధించే కాత్యాయని రూపంలో దుర్గ, కృష్ణుని సోదరిగా జన్మించిన యోగమాయ, చతుర్వేదస్వరూప, నవరాత్రి అష్టమీ-నవమీ నాడు పూజింపబడే అష్టభుజ యోద్ధ దేవి. దీని సంక్షిప్త రూపం దీనిని నిత్య పఠనానికి, మహా శరద్ నవరాత్రి ఉత్సవానికి ప్రియమైనదిగా చేస్తుంది.

Frequently Asked Questions

దుర్గాష్టకం అంటే ఏమిటి?
ఇది దేవీ దుర్గను సంబోధించే ఎనిమిది శ్లోకాల సంస్కృత స్తోత్రం (అష్టకం), 'కాత్యాయని మహామాయే' అని ఆరంభమవుతుంది. ప్రతి శ్లోకం దేవి యొక్క ఒక భిన్న రూపాన్ని స్తుతించి 'దుర్గాదేవి నమోఽస్తు తే' అనే నమస్కారంతో ముగుస్తుంది.
ఇక్కడ దుర్గను వాసుదేవ-సహోదరి అని ఎందుకు అన్నారు?
భాగవత సంప్రదాయంలో దేవి యోగమాయ రూపంలో, కృష్ణుని (వసుదేవ-పుత్రుని) సోదరిగా జన్మించింది, తద్వారా జన్మసమయంలో ఆయనను రక్షించి కంసుని వినాశ ప్రకటన చేయగలిగింది. అందుకే ఆమెను 'వాసుదేవ/విష్ణు సహోదరి', అదే యోగమాయ, మహామాయ అని అన్నారు.
దీనిని పఠించడానికి ఉత్తమ సమయం ఏది?
నవరాత్రి సమయంలో, ముఖ్యంగా అష్టమీ, నవమీ — ఎనిమిదవ, తొమ్మిదవ తిథులు — నాడు, వీటిని స్తోత్రం దేవికి ప్రియమని చెబుతుంది (అష్టమీ-నవమీ-ప్రియే). సంవత్సరమంతా దీనిని శుక్రవారాలు, ప్రాతఃకాలంలో కూడా పఠిస్తారు.
దీనిని పఠించడం వలన ఏమి లభిస్తుంది?
ఫలశ్రుతి (ఫల-శ్లోకం), ఎవరు భక్తితో ఈ పవిత్ర దుర్గాష్టకాన్ని పఠిస్తాడో అతడు 'సమస్త కామనలను పొంది దుర్గ ధామానికి వెళ్తాడు' అని ప్రకటిస్తుంది — తద్వారా లౌకిక పూర్తి, మాతతో చివరి నివాసం, రెండింటినీ వాగ్దానం చేస్తుంది.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →