ఏకదంత స్తోత్రం (ఏకదంత శరణాగతి స్తోత్రం) — Word-by-Word Meaning
एकदन्त स्तोत्रम् (एकदन्तशरणागति स्तोत्रम्)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
तम् एकदन्तं शरणं व्रजामः
tam ekadantaṁ śaraṇaṁ vrajāmaḥ
ఆ ఏకదంతుని (ఒకే దంతము గల ప్రభువుని) మేము శరణు వేడుచున్నాము — ప్రతి శ్లోకాంతమున వచ్చు పల్లవి
सदात्मरूपम्
sadātma-rūpam
సదాత్మస్వరూపుడు — నిత్య సత్ (ఉనికి) స్వరూపుడు
सकलादिभूतम्
sakalādi-bhūtam
సకలాదిభూతుడు — సమస్త విద్యమానమునకు ఆదిమూలము
अमायिनम्
amāyinam
అమాయి — మాయకు అతీతుడు, మాయారహితుడు
अचिन्त्यबोधम्
achintya-bodham
అచింత్యబోధుడు — అచింత్య చైతన్యుడు / ఊహకందని బోధస్వరూపుడు
अनादिमध्यान्तविहीनम्
anādi-madhyānta-vihīnam
అనాది-మధ్య-అంతరహితుడు — ఆది, మధ్య, అంతము లేనివాడు
अनन्तचिद्रूपमयम्
ananta-chid-rūpa-mayam
అనంతచిద్రూపమయుడు — అనంత శుద్ధ చైతన్య (చిత్) స్వరూపమయుడు
अभेदभेदादिविहीनम्
abheda-bhedādi-vihīnam
అభేద-భేదాది రహితుడు — భేద, అభేద, సమస్త భేదరహితుడు
समाधिसंस्थम्
samādhi-saṁstham
సమాధిసంస్థుడు — యోగుల సమాధి (గాఢ ధ్యానము)యందు స్థితుడు
निरालम्बसमाधिगम्यम्
nirālamba-samādhi-gamyam
నిరాలంబసమాధిగమ్యుడు — నిరాలంబ (నిరాధార) సమాధిచే ప్రాప్యుడు
तुरीयकम्
turīyakam
తురీయుడు — తురీయము, జాగ్రత్-స్వప్న-సుషుప్తులకు అతీత చతుర్థావస్థ
त्वदाज्ञया
tvad-ājñayā
త్వదాజ్ఞయా — నీ ఆజ్ఞ / ఆదేశముచే
सृष्टिकरो विधाता
sṛṣṭi-karo vidhātā
సృష్టికర విధాత — బ్రహ్మ సృష్టికర్త (నీ ఆజ్ఞచే కార్యము చేయును)
पालक एव विष्णुः
pālaka eva viṣṇuḥ
పాలక ఏవ విష్ణుః — విష్ణువు పాలకుడు (నీ ఆజ్ఞచే పాలించును)
संहरको हरः
saṁharako haraḥ
సంహరక హరః — హరుడు (శివుడు) సంహారకుడు (నీ ఆజ్ఞచే సంహరించును)
वरदं भो वृणुत
varadaṁ bho vṛṇuta
వరదం భో వృణుత — 'వరము కోరుడు!' — స్తోత్రముచే ప్రసన్నుడైన ఏకదంతుని సమాధానము
एकविंशतिवारम्
ekaviṁśati-vāram
ఏకవింశతివారం — ఇరువది ఒక్క సార్లు (పఠనపు విహిత సంఖ్య)
असाध्यं साधयेत्
asādhyaṁ sādhayet
అసాధ్యం సాధయేత్ — అసాధ్యమును కూడా సాధించును
ब्रह्मभूतः स वै नरः
brahma-bhūtaḥ sa vai naraḥ
బ్రహ్మభూతః స వై నరః — ఆ మనుజుడు నిశ్చయముగా బ్రహ్మరూపుడగును
Complete Translation
శ్రీగణేశునికి నమస్కారం. దేవతలు, ఋషులు పలికిరి:
సదా సత్స్వరూపుడు, సమస్తమునకు ఆదికారణుడు, మాయారహితుడు, అచింత్య బోధస్వరూపుడైన 'సోఽహమ్', ఆది-మధ్య-అంతరహితుడైన ఏకైకుడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
అనంత చిద్రూపమయుడైన గణేశుడు, భేద-అభేదాది రహితుడైన ఆదిపురుషుడు, హృదయమందలి ప్రకాశమును ధరించువాడు, మా బుద్ధియందు స్థితుడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
యోగులు హృదయ సమాధియందు ప్రకాశరూపమున విభాసితముగా దర్శించువాడు, సదా నిరాలంబ సమాధి చేత ప్రాప్యుడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
తన బింబభావముతో విలాసయుక్తమైన, ప్రత్యక్ష వివిధరూపా మాయకు తన వీర్యమును (శక్తిని) ఇచ్చువాడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
ఎవని వీర్యముచే సమర్థమైన స్వమాయ ద్వారా ఈ విశ్వము రచింపబడినదో, తురీయుడు అనగా ఆత్మప్రతీతి-సంజ్ఞకుడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
నీ ఆజ్ఞచే సమస్త గ్రహములు ప్రకాశించును, ఆకాశమందు జ్యోతులు విభాసించును, నిత్యము తమ విహారకార్యమందు భ్రమించును — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
నీ ఆజ్ఞచే విధాత సృష్టి చేయును, నీ ఆజ్ఞచే విష్ణువు పాలించును, నీ ఆజ్ఞచే హరుడు (శివుడు) కూడా సంహరించును — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
ఎవని ఆజ్ఞచే స్వర్గస్థ దేవగణములు నిత్యము కర్మఫలములను ఇచ్చునో, ఎవని ఆజ్ఞచే పర్వతగణములు స్థిరముగా నిలుచునో — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
ఎవని లోపల ఏకదంతుడు స్థితుడో, ఎవని ఆజ్ఞచే ఇదంతయు విభాసించునో, అనంతరూపుడు, హృదయమందు బోధ కలిగించువాడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
సుయోగులు యోగబలముచే సాధ్యమును సిద్ధించుదురు, వారి స్తవనముచే ఎవరు స్తుతింపగలరు? కావున ప్రణామముచేతనే సుసిద్ధినిచ్చువాడగుగాక — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము.
ఏకదంతుడు పలికెను: ఓ దేవతలారా, ఋషిగణములారా! ఈ స్తోత్రముచే నేను ప్రసన్నుడనైతిని. వరము కోరుడు, మీ మనోవాంఛితమును ఇత్తును.
మీరు రచించిన నా ఈ స్తోత్రము ప్రీతిప్రదమైనది, సమస్త సిద్ధులను ఇచ్చునది అగును — ఇందు సందేహము లేదు.
ఈ ఇరువది ఒక్క శ్లోకములను ఇరువది ఒక్క సార్లు, హృదయమందు నన్ను స్మరించుచు, ఇరువది ఒక్క దినములు పఠించు మనుజునకు —
మూడు లోకములందు ఏదియు దుర్లభము కాదు; అతడు అసాధ్యమును సాధించును, సర్వత్ర విజయుడగును.
ఎవడు నిత్యము ఈ స్తోత్రమును పఠించునో, ఆ మనుజుడు బ్రహ్మరూపుడగును, అతని దర్శనముచే సమస్త దేవతలు పవిత్రులగుదురు.
ఇట్లు శ్రీముద్గలపురాణమందలి ఏకదంత శరణాగతి స్తోత్రము సంపూర్ణము.
Origin & History
Source: Mudgala Purana (Second Khanda, Chapter 3)
Author: Traditional; spoken by the Devarshis (gods and sages), narrated by Gritsamada / Mudgala
Period: Puranic
శ్రీముద్గలపురాణమందు — గణేశుని అవతారములకు అంకితమైన మహా గాణపత్య గ్రంథమందు — దేవతలు, ఋషులు, ఏకదంతుని మాహాత్మ్యముచే అభిభూతులై, ఈ సంపూర్ణ శరణాగతి స్తోత్రమును అర్పించెదరు. ఆయనను తగినట్లు స్తుతించలేక శ్లోకము శ్లోకముగా ఎవని నుండి, ఎవని ఆజ్ఞచే సమస్త సృష్టి ప్రవర్తించునో ఆ పరబ్రహ్మముగా శరణు వేడుదురు. ప్రసన్నుడై ఏకదంతుడు ప్రకటమగును, వారి స్తుతిని స్వీకరించును, విధివిధానముగా పఠించువాడు సమస్త సిద్ధిని, బ్రహ్మముతో ఏకత్వమును పొందునని వరమిచ్చును.
Frequently Asked Questions
ఏకదంత స్తోత్రం అంటే ఏమిటి?▼
ఇది శ్రీముద్గలపురాణమందలి ఏకదంత శరణాగతి స్తోత్రం, ఇందులో సమావేశమైన దేవతలు, ఋషులు (దేవర్షులు) గణేశుని 'ఏకదంత', ఒకే దంతము గల పరబ్రహ్మముగా శరణు వేడుదురు. ప్రతి శ్లోకము 'తమ్ ఏకదంతం శరణం వ్రజామః' — 'ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము' — తో ముగియును.
గణేశుని ఏకదంతుడు అని ఎందుకు అంటారు?▼
ఏకదంత అంటే 'ఒకే దంతము గలవాడు'. సంప్రదాయము ప్రకారం గణేశుడు ఒక దంతమును విరిచెను (లేదా పరశురామునితో యుద్ధమందు కోల్పోయెను), దానితో వ్యాసుని ఆదేశమున మహాభారతమును వ్రాసెను. ఈ స్తోత్రమందు ఒకే దంతము ఏకైక అద్వైత సత్యమునకు కూడా ప్రతీక.
ఫలితముల కొరకు ఏకదంత స్తోత్రమును ఎట్లు పఠించవలెను?▼
స్తోత్రపు స్వంత ఫలశ్రుతి దాని శ్లోకములను ఇరువది ఒక్క సార్లు ప్రతిదినము, ఇరువది ఒక్క దినములు, హృదయమందు గణేశుని స్మరించుచు పఠించవలెనని విధించును. భక్తుడు అప్పుడు అప్రాప్యమును కూడా పొందునని, సర్వత్ర విజయుడగునని వాగ్దానము చేయును.
ఈ స్తోత్రము ఇతర గణేశ స్తోత్రముల కంటే ఎట్లు భిన్నము?▼
ఇది అత్యంత తత్త్వపరమైనది: గణేశుని రూపమును వర్ణించుటకు బదులు, ఆయనను నిరాకార పరమ తత్త్వముగా — సత్స్వరూపుడు, అనంత చైతన్యుడు, తురీయావస్థ — చింతించును, ఎవని ఏకైక ఆజ్ఞచే బ్రహ్మ, విష్ణు, శివులు సృష్టి, పాలన, సంహారము చేయుదురో.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →