Mantra.Tips

ఏకదంత స్తోత్రం (ఏకదంత శరణాగతి స్తోత్రం) — Word-by-Word Meaning

एकदन्त स्तोत्रम् (एकदन्तशरणागति स्तोत्रम्)

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

तम् एकदन्तं शरणं व्रजामः
tam ekadantaṁ śaraṇaṁ vrajāmaḥ
ఆ ఏకదంతుని (ఒకే దంతము గల ప్రభువుని) మేము శరణు వేడుచున్నాము — ప్రతి శ్లోకాంతమున వచ్చు పల్లవి
सदात्मरूपम्
sadātma-rūpam
సదాత్మస్వరూపుడు — నిత్య సత్ (ఉనికి) స్వరూపుడు
सकलादिभूतम्
sakalādi-bhūtam
సకలాదిభూతుడు — సమస్త విద్యమానమునకు ఆదిమూలము
अमायिनम्
amāyinam
అమాయి — మాయకు అతీతుడు, మాయారహితుడు
अचिन्त्यबोधम्
achintya-bodham
అచింత్యబోధుడు — అచింత్య చైతన్యుడు / ఊహకందని బోధస్వరూపుడు
अनादिमध्यान्तविहीनम्
anādi-madhyānta-vihīnam
అనాది-మధ్య-అంతరహితుడు — ఆది, మధ్య, అంతము లేనివాడు
अनन्तचिद्रूपमयम्
ananta-chid-rūpa-mayam
అనంతచిద్రూపమయుడు — అనంత శుద్ధ చైతన్య (చిత్) స్వరూపమయుడు
अभेदभेदादिविहीनम्
abheda-bhedādi-vihīnam
అభేద-భేదాది రహితుడు — భేద, అభేద, సమస్త భేదరహితుడు
समाधिसंस्थम्
samādhi-saṁstham
సమాధిసంస్థుడు — యోగుల సమాధి (గాఢ ధ్యానము)యందు స్థితుడు
निरालम्बसमाधिगम्यम्
nirālamba-samādhi-gamyam
నిరాలంబసమాధిగమ్యుడు — నిరాలంబ (నిరాధార) సమాధిచే ప్రాప్యుడు
तुरीयकम्
turīyakam
తురీయుడు — తురీయము, జాగ్రత్-స్వప్న-సుషుప్తులకు అతీత చతుర్థావస్థ
त्वदाज्ञया
tvad-ājñayā
త్వదాజ్ఞయా — నీ ఆజ్ఞ / ఆదేశముచే
सृष्टिकरो विधाता
sṛṣṭi-karo vidhātā
సృష్టికర విధాత — బ్రహ్మ సృష్టికర్త (నీ ఆజ్ఞచే కార్యము చేయును)
पालक एव विष्णुः
pālaka eva viṣṇuḥ
పాలక ఏవ విష్ణుః — విష్ణువు పాలకుడు (నీ ఆజ్ఞచే పాలించును)
संहरको हरः
saṁharako haraḥ
సంహరక హరః — హరుడు (శివుడు) సంహారకుడు (నీ ఆజ్ఞచే సంహరించును)
वरदं भो वृणुत
varadaṁ bho vṛṇuta
వరదం భో వృణుత — 'వరము కోరుడు!' — స్తోత్రముచే ప్రసన్నుడైన ఏకదంతుని సమాధానము
एकविंशतिवारम्
ekaviṁśati-vāram
ఏకవింశతివారం — ఇరువది ఒక్క సార్లు (పఠనపు విహిత సంఖ్య)
असाध्यं साधयेत्
asādhyaṁ sādhayet
అసాధ్యం సాధయేత్ — అసాధ్యమును కూడా సాధించును
ब्रह्मभूतः स वै नरः
brahma-bhūtaḥ sa vai naraḥ
బ్రహ్మభూతః స వై నరః — ఆ మనుజుడు నిశ్చయముగా బ్రహ్మరూపుడగును

Complete Translation

శ్రీగణేశునికి నమస్కారం. దేవతలు, ఋషులు పలికిరి: సదా సత్స్వరూపుడు, సమస్తమునకు ఆదికారణుడు, మాయారహితుడు, అచింత్య బోధస్వరూపుడైన 'సోఽహమ్', ఆది-మధ్య-అంతరహితుడైన ఏకైకుడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. అనంత చిద్రూపమయుడైన గణేశుడు, భేద-అభేదాది రహితుడైన ఆదిపురుషుడు, హృదయమందలి ప్రకాశమును ధరించువాడు, మా బుద్ధియందు స్థితుడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. యోగులు హృదయ సమాధియందు ప్రకాశరూపమున విభాసితముగా దర్శించువాడు, సదా నిరాలంబ సమాధి చేత ప్రాప్యుడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. తన బింబభావముతో విలాసయుక్తమైన, ప్రత్యక్ష వివిధరూపా మాయకు తన వీర్యమును (శక్తిని) ఇచ్చువాడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. ఎవని వీర్యముచే సమర్థమైన స్వమాయ ద్వారా ఈ విశ్వము రచింపబడినదో, తురీయుడు అనగా ఆత్మప్రతీతి-సంజ్ఞకుడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. నీ ఆజ్ఞచే సమస్త గ్రహములు ప్రకాశించును, ఆకాశమందు జ్యోతులు విభాసించును, నిత్యము తమ విహారకార్యమందు భ్రమించును — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. నీ ఆజ్ఞచే విధాత సృష్టి చేయును, నీ ఆజ్ఞచే విష్ణువు పాలించును, నీ ఆజ్ఞచే హరుడు (శివుడు) కూడా సంహరించును — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. ఎవని ఆజ్ఞచే స్వర్గస్థ దేవగణములు నిత్యము కర్మఫలములను ఇచ్చునో, ఎవని ఆజ్ఞచే పర్వతగణములు స్థిరముగా నిలుచునో — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. ఎవని లోపల ఏకదంతుడు స్థితుడో, ఎవని ఆజ్ఞచే ఇదంతయు విభాసించునో, అనంతరూపుడు, హృదయమందు బోధ కలిగించువాడు — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. సుయోగులు యోగబలముచే సాధ్యమును సిద్ధించుదురు, వారి స్తవనముచే ఎవరు స్తుతింపగలరు? కావున ప్రణామముచేతనే సుసిద్ధినిచ్చువాడగుగాక — ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము. ఏకదంతుడు పలికెను: ఓ దేవతలారా, ఋషిగణములారా! ఈ స్తోత్రముచే నేను ప్రసన్నుడనైతిని. వరము కోరుడు, మీ మనోవాంఛితమును ఇత్తును. మీరు రచించిన నా ఈ స్తోత్రము ప్రీతిప్రదమైనది, సమస్త సిద్ధులను ఇచ్చునది అగును — ఇందు సందేహము లేదు. ఈ ఇరువది ఒక్క శ్లోకములను ఇరువది ఒక్క సార్లు, హృదయమందు నన్ను స్మరించుచు, ఇరువది ఒక్క దినములు పఠించు మనుజునకు — మూడు లోకములందు ఏదియు దుర్లభము కాదు; అతడు అసాధ్యమును సాధించును, సర్వత్ర విజయుడగును. ఎవడు నిత్యము ఈ స్తోత్రమును పఠించునో, ఆ మనుజుడు బ్రహ్మరూపుడగును, అతని దర్శనముచే సమస్త దేవతలు పవిత్రులగుదురు. ఇట్లు శ్రీముద్గలపురాణమందలి ఏకదంత శరణాగతి స్తోత్రము సంపూర్ణము.

Origin & History

Source: Mudgala Purana (Second Khanda, Chapter 3)

Author: Traditional; spoken by the Devarshis (gods and sages), narrated by Gritsamada / Mudgala

Period: Puranic

శ్రీముద్గలపురాణమందు — గణేశుని అవతారములకు అంకితమైన మహా గాణపత్య గ్రంథమందు — దేవతలు, ఋషులు, ఏకదంతుని మాహాత్మ్యముచే అభిభూతులై, ఈ సంపూర్ణ శరణాగతి స్తోత్రమును అర్పించెదరు. ఆయనను తగినట్లు స్తుతించలేక శ్లోకము శ్లోకముగా ఎవని నుండి, ఎవని ఆజ్ఞచే సమస్త సృష్టి ప్రవర్తించునో ఆ పరబ్రహ్మముగా శరణు వేడుదురు. ప్రసన్నుడై ఏకదంతుడు ప్రకటమగును, వారి స్తుతిని స్వీకరించును, విధివిధానముగా పఠించువాడు సమస్త సిద్ధిని, బ్రహ్మముతో ఏకత్వమును పొందునని వరమిచ్చును.

Frequently Asked Questions

ఏకదంత స్తోత్రం అంటే ఏమిటి?
ఇది శ్రీముద్గలపురాణమందలి ఏకదంత శరణాగతి స్తోత్రం, ఇందులో సమావేశమైన దేవతలు, ఋషులు (దేవర్షులు) గణేశుని 'ఏకదంత', ఒకే దంతము గల పరబ్రహ్మముగా శరణు వేడుదురు. ప్రతి శ్లోకము 'తమ్ ఏకదంతం శరణం వ్రజామః' — 'ఆ ఏకదంతుని మేము శరణు వేడుచున్నాము' — తో ముగియును.
గణేశుని ఏకదంతుడు అని ఎందుకు అంటారు?
ఏకదంత అంటే 'ఒకే దంతము గలవాడు'. సంప్రదాయము ప్రకారం గణేశుడు ఒక దంతమును విరిచెను (లేదా పరశురామునితో యుద్ధమందు కోల్పోయెను), దానితో వ్యాసుని ఆదేశమున మహాభారతమును వ్రాసెను. ఈ స్తోత్రమందు ఒకే దంతము ఏకైక అద్వైత సత్యమునకు కూడా ప్రతీక.
ఫలితముల కొరకు ఏకదంత స్తోత్రమును ఎట్లు పఠించవలెను?
స్తోత్రపు స్వంత ఫలశ్రుతి దాని శ్లోకములను ఇరువది ఒక్క సార్లు ప్రతిదినము, ఇరువది ఒక్క దినములు, హృదయమందు గణేశుని స్మరించుచు పఠించవలెనని విధించును. భక్తుడు అప్పుడు అప్రాప్యమును కూడా పొందునని, సర్వత్ర విజయుడగునని వాగ్దానము చేయును.
ఈ స్తోత్రము ఇతర గణేశ స్తోత్రముల కంటే ఎట్లు భిన్నము?
ఇది అత్యంత తత్త్వపరమైనది: గణేశుని రూపమును వర్ణించుటకు బదులు, ఆయనను నిరాకార పరమ తత్త్వముగా — సత్స్వరూపుడు, అనంత చైతన్యుడు, తురీయావస్థ — చింతించును, ఎవని ఏకైక ఆజ్ఞచే బ్రహ్మ, విష్ణు, శివులు సృష్టి, పాలన, సంహారము చేయుదురో.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →