Mantra.Tips

ఏకో దేవః సర్వభూతేషు గూఢః (సర్వ ప్రాణులలో దాగిన ఒకే దేవుడు) — Word-by-Word Meaning

एको देवः सर्वभूतेषु गूढः

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

एकः देवः
ekaḥ devaḥ
ఒకే దేవుడు, ఏకైక దివ్యతత్త్వం
सर्वभूतेषु गूढः
sarvabhūteṣu gūḍhaḥ
సర్వ ప్రాణులలో దాగిన, రహస్యమైన
सर्वव्यापी
sarvavyāpī
సర్వవ్యాపి, అంతటా ఉన్నవాడు
सर्वभूतान्तरात्मा
sarvabhūtāntarātmā
సమస్త ప్రాణుల అంతరాత్మ
कर्माध्यक्षः
karmādhyakṣaḥ
సమస్త కర్మలకు అధ్యక్షుడు, అన్ని క్రియలను శాసించువాడు
सर्वभूताधिवासः
sarvabhūtādhivāsaḥ
అన్ని ప్రాణులలో నివసించువాడు, అందరికీ ఆశ్రయం
साक्षी
sākṣī
సాక్షి (అందరికీ ద్రష్ట)
चेता
cetā
శుద్ధ చైతన్యం, చైతన్యస్వరూపుడు
केवलः
kevalaḥ
కేవలుడు, ఏకాకి, అసంగుడు, నిరుపాధి
निर्गुणः च
nirguṇaḥ ca
మరియు నిర్గుణుడు (ప్రకృతి గుణములు లేనివాడు)

Complete Translation

ఆ ఒకే దేవుడు సమస్త ప్రాణులలో రహస్యంగా నెలకొని ఉన్నాడు, సర్వవ్యాపి, సమస్త భూతముల అంతరాత్మ; అతడే సమస్త కర్మలకు అధ్యక్షుడు, అన్ని ప్రాణులలో నివసించువాడు, సాక్షి, చైతన్యస్వరూపుడు, కేవలుడు (అసంగుడు) మరియు నిర్గుణుడు.

Origin & History

Source: Shvetashvatara Upanishad, Verse 6.11

Author: Traditional (Upanishadic); attributed to the sage Shvetashvatara

Period: Vedic / Upanishadic

శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు తన చివరి అధ్యాయములలో ఆ ఒకే పరమేశ్వరుని ఉన్నతమైన దర్శనానికి చేరుకుంటుంది — ఆయన విశ్వానికి కారణం మరియు అందరి అంతర్నివాసి ఆత్మ కూడా. ఆ ప్రభువు పైన ఎవరూ యజమాని లేరని, ఆయనే సమస్త శక్తులకు మూలమని బోధించిన తరువాత, ఋషి ఇక్కడ అదే ఒకే దేవుని ప్రతి ప్రాణిలో దాని అంతరాత్మగా, సాక్షిగా దాగినవాడిగా ప్రకటిస్తాడు — సర్వవ్యాపి అయినా కేవలుడు, ప్రకృతి గుణములకు అతీతుడు. ఇలా ఈ శ్లోకం అంతర్వ్యాపకతను, అతీతత్వాన్ని ఒకే దేవుని ఒకే చింతనలో కలిపి సమకూరుస్తుంది.

Frequently Asked Questions

ఏకో దేవః సర్వభూతేషు గూఢః అర్థం ఏమిటి?
దీని అర్థం 'సర్వ ప్రాణులలో దాగిన ఒకే దేవుడు'. ప్రతి జీవిలో ఒకే దివ్యతత్త్వం దాని అంతరాత్మగా రహస్యంగా నివసిస్తుందని ఈ శ్లోకం ప్రకటిస్తుంది — సర్వవ్యాపి, సమస్త కర్మలకు సాక్షి, శుద్ధ చైతన్యం, కేవలుడు, అన్ని గుణములు లేనివాడు.
ఈ శ్లోకం ఎక్కడి నుండి వచ్చింది?
ఇది శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు (6.11) నుండి వచ్చింది, ఇది కృష్ణ యజుర్వేదంలో భాగం. ఈ ఉపనిషత్తు ఒకే బ్రహ్మ తత్త్వజ్ఞానాన్ని పరమేశ్వరుని గాఢ భక్తితో కలపడంలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
దేవుడు 'సర్వ ప్రాణులలో' మరియు 'గుణములకు అతీతుడు' రెండూ ఎలా కాగలడు?
ఈ శ్లోకం రెండు సత్యాలను కలిపి ధరిస్తుంది: అంతరాత్మగా దివ్యతత్త్వం అన్ని ప్రాణులలో నివసించి వ్యాపించి ఉంటుంది (అంతర్వ్యాపకత); పరమ సాక్షిగా, శుద్ధ చైతన్యంగా అది అంటని, ఏకాకి, నిర్గుణంగా ఉంటుంది (అతీతత్వం). ఒకే సత్యం ఒకేసారి అందరి లోపల, అందరికీ అతీతం.
ఈ శ్లోకపు ఆచరణాత్మక బోధ ఏమిటి?
దీని ఆచరణాత్మక ఫలం అందరిలో ఒకే దేవుని చూడటం, దానివల్ల సహజంగా ప్రేమ, సమత్వం, కరుణ మేల్కొంటాయి; లోపల సాక్షి ఆత్మగా నిలవడం. అందరిలో దాగిన ఒకే దివ్యతత్త్వాన్ని తెలుసుకోవడం భేదాన్ని కరిగించి సాధకుని శాంతిలో, ఏకత్వంలో నిలబెడుతుంది.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →