మంత్ర పుష్పం Meaning — Line by Line

मन्त्र पुष्पम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Meaning — Line by Line

Every verse of మంత్ర పుష్పం with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

ॐ यो ऽपां पुष्पं वेद पुष्पवान् प्रजावान् पशुमान् भवति। चन्द्रमा वा अपां पुष्पम्। पुष्पवान् प्रजावान् पशुमान् भवति। य एवं वेद ।

Om Yo Apaam Pushpam Veda Pushpavaan Prajavaan Pashumaan Bhavati Chandrama Va Apaam Pushpam Pushpavaan Prajavaan Pashumaan Bhavati Ya Evam Veda

Meaningనీటి పుష్పాన్ని తెలిసినవాడు పుష్పవంతుడు, ప్రజావంతుడు, పశుసంపన్నుడు అవుతాడు; చంద్రుడే నీటి పుష్పం — ఇలా తెలిసినవాడు సర్వ సంపదలను పొందుతాడు.

Verse 2#

यो ऽपामायतनं वेद आयतनवान् भवति। अग्निर्वा अपामायतनम्। आयतनवान् भवति। यो ऽग्नेरायतनं वेद आयतनवान् भवति। आपो वा अग्नेरायतनम्। आयतनवान् भवति। य एवं वेद ।

Yo Apaam Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Agnirvaa Apaam Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Yo Agner Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Aapo Vaa Agner Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Ya Evam Veda

Meaningనీటి ఆయతనాన్ని (ఆధారాన్ని) తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; అగ్నియే నీటి ఆయతనం — ఇలా తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; అగ్ని ఆయతనాన్ని తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; నీరే అగ్ని ఆయతనం — ఇలా తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు.

Verse 3#

यो ऽपामायतनं वेद आयतनवान् भवति। वायुर्वा अपामायतनम्। आयतनवान् भवति। यो वायोरायतनं वेद आयतनवान् भवति। आपो वै वायोरायतनम्। आयतनवान् भवति। य एवं वेद ।

Yo Apaam Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Vaayurvaa Apaam Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Yo Vayor Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Aapo Vai Vayor Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Ya Evam Veda

Meaningనీటి ఆయతనాన్ని తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; వాయువే నీటి ఆయతనం — ఇలా తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; వాయు ఆయతనాన్ని తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; నీరే వాయు ఆయతనం — ఇలా తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు.

Word-by-Word Breakdown

अपां

Apaam

నీటి యొక్క

पुष्पं

Pushpam

పుష్పం, సారం, వికాసం

वेद

Veda

తెలుసుకుంటాడు, అర్థం చేసుకుంటాడు

पुष्पवान्

Pushpavaan

పుష్పాన్ని/సారాన్ని కలిగినవాడు

प्रजावान्

Prajavaan

సంతానం/సమృద్ధి కలిగినవాడు

पशुमान्

Pashumaan

ధనం (పశువులు) కలిగినవాడు

चन्द्रमा

Chandrama

చంద్రుడు

आयतनं

Aayatanam

ఆయతనం, ఆధారం, మూలం

अग्निः

Agnih

అగ్ని

वायुः

Vayuh

వాయువు

आपः

Aapah

నీరు

एवं

Evam

ఈ విధంగా

भवति

Bhavati

అవుతాడు, పొందుతాడు

Origin & History

Source: Taittiriya Aranyaka (Yajurveda)

Author: Vedic Rishis

Period: 1200-800 BCE

మంత్ర పుష్పం తైత్తిరీయ ఆరణ్యకం నుండి వచ్చింది, ఇది యజుర్వేదంలోని అడవి (అరణ్యం)లో లోతైన ధ్యానం సమయంలో అధ్యయనం చేయడానికి రచించిన భాగం. ఇది విశ్వ తత్త్వాల మధ్య లోతైన పరస్పర సంబంధాన్ని అన్వేషిస్తుంది — నీరు, అగ్ని, వాయువు, చంద్రుడు, సూర్యుడు ఎలా పరస్పరం ఆధారపడి ఉన్నాయో. విశ్వ ఏకత్వం యొక్క ఈ అవగాహన జ్ఞానం యొక్క సర్వోన్నత 'పుష్పం'గా భావిస్తారు, అందుకే దీనిని దేవతకు అంతిమ, సర్వశ్రేష్ఠ సమర్పణగా అర్పిస్తారు.

Frequently Asked Questions

మంత్ర పుష్పం అంటే ఏమిటి?▼

ఇది యజుర్వేదంలోని తైత్తిరీయ ఆరణ్యకంలోని ఒక వైదిక సూక్తం. 'మంత్ర పుష్పం' అంటే 'మంత్రాల పుష్పం' — ఇది ప్రతి పూజ చివరలో చేసే పరమ సమర్పణ, ఇక్కడ ఈ సూక్తాన్ని పఠిస్తూ పుష్పాలు సమర్పిస్తారు.

దీనిని పూజ చివరలో ఎందుకు పఠిస్తారు?▼

పుష్పం దేవునికి అత్యంత అందమైన సమర్పణ అయినట్లే, ఈ మంత్రం సమస్త వైదిక మంత్రాల 'పుష్పం'గా భావిస్తారు. పూజ చివరలో దీనిని సమర్పించడం సర్వశ్రేష్ఠం — సమస్త మంత్రాల సారం — సమర్పించడం వంటిది.

దీని తాత్త్విక అర్థం ఏమిటి?▼

ఇది సమస్త తత్త్వాల చక్రీయ, పరస్పర సంబంధ స్వభావాన్ని వెల్లడిస్తుంది. నీరు చంద్రుని ఉత్పత్తి చేస్తుంది, అగ్ని నీటి మూలం, నీరు అగ్ని మూలం, వాయువు నీటి మూలం — అంతా ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ పరస్పర సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకోవడం సమస్త సమృద్ధికి తాళంచెవి.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →