Mantra.Tips

శివ మానస పూజ Meaning — Line by Line

शिव मानस पूजा

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of శివ మానస పూజ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Ratnaih kalpitamasanam himajalaih snanam cha divyambaram nanaratnavibhushitam mrigamadamodankitam chandanam
  2. Verse 2. Sauvarne navaratnakhandarachite patre ghritam payasam bhakshyam panchavidham payodadhiyutam rambhaphalam panakam
  3. Verse 3. Chhatram chamarayoryugam vyajanakam chadarshakam nirmalam vinabherimridangakahalakala gitam cha nrityam tatha
  4. Verse 4. Atma tvam girija matih sahacharah pranah shariram griham puja te vishayopabhogarachana nidra samadhisthitih
  5. Verse 5. Karacharanakritam vakkayajam karmajam va shravananayanajam va manasam vaparadham
Verse 1#

Ratnaih kalpitamasanam himajalaih snanam cha divyambaram nanaratnavibhushitam mrigamadamodankitam chandanam

रत्नैः कल्पितमासनं हिमजलैः स्नानं दिव्याम्बरं नानारत्नविभूषितं मृगमदामोदाङ्कितं चन्दनम्। जातीचम्पकबिल्वपत्ररचितं पुष्पं धूपं तथा दीपं देव दयानिधे पशुपते हृत्कल्पितं गृह्यताम्॥

Ratnaih kalpitamasanam himajalaih snanam cha divyambaram nanaratnavibhushitam mrigamadamodankitam chandanam Jatichampakabilvapatrarachitam pushpam cha dhupam tatha dipam deva dayanidhe pashupate hritkalpitam grihyatam

Meaningరత్నాలతో రచించిన సింహాసనం, శీతల హిమజలంతో స్నానం, అనేక రత్నాలతో అలంకరించిన దివ్య వస్త్రం, కస్తూరి సుగంధ చందనం; మల్లె, సంపంగి, బిల్వపత్రాలతో కూర్చిన పుష్పం, ధూపం, దీపం — ఓ ప్రభూ, కరుణానిధీ, పశుపతీ, నా హృదయంలో రచించిన ఈ పూజను స్వీకరించు.

Verse 2#

Sauvarne navaratnakhandarachite patre ghritam payasam bhakshyam panchavidham payodadhiyutam rambhaphalam panakam

सौवर्णे नवरत्नखण्डरचिते पात्रे घृतं पायसं भक्ष्यं पञ्चविधं पयोदधियुतं रम्भाफलं पानकम्। शाकानामयुतं जलं रुचिकरं कर्पूरखण्डोज्ज्वलं ताम्बूलं मनसा मया विरचितं भक्त्या प्रभो स्वीकुरु॥

Sauvarne navaratnakhandarachite patre ghritam payasam bhakshyam panchavidham payodadhiyutam rambhaphalam panakam Shakanamayutam jalam ruchikaram karpurakhandojjvalam tambulam manasa maya virachitam bhaktya prabho svikuru

Meaningనవరత్నాలు పొదిగిన స్వర్ణ పాత్రలో నెయ్యి, తీపి పాయసం, ఐదు రకాల భక్ష్యాలు, పాలు, పెరుగు, అరటిపండ్లు, తీపి పానకం; అనేక శాకాలు, కర్పూర కణాలతో ప్రకాశించే రుచికర జలం, తాంబూలం — ఇదంతా నా మనస్సులో భక్తితో రచించినది, ఓ ప్రభూ, స్వీకరించు.

Verse 3#

Chhatram chamarayoryugam vyajanakam chadarshakam nirmalam vinabherimridangakahalakala gitam cha nrityam tatha

छत्रं चामरयोर्युगं व्यजनकं चादर्शकं निर्मलं वीणाभेरिमृदङ्गकाहलकला गीतं नृत्यं तथा। साष्टाङ्गं प्रणतिः स्तुतिर्बहुविधा ह्येतत्समस्तं मया सङ्कल्पेन समर्पितं तव विभो पूजां गृहाण प्रभो॥

Chhatram chamarayoryugam vyajanakam chadarshakam nirmalam vinabherimridangakahalakala gitam cha nrityam tatha Sashtangam pranatih stutirbahuvidha hyetatsamastam maya sankalpena samarpitam tava vibho pujam grihana prabho

Meaningఛత్రం, చామరాల జంట, విసనకర్ర, నిర్మల అద్దం; వీణ, భేరి, మృదంగం, కాహళ సంగీత కళ, గీతం, నృత్యం; అష్టాంగ ప్రణామం, అనేక విధ స్తుతి — ఇదంతా నా హృదయపూర్వక సంకల్పంతో నీకు సమర్పించాను, ఓ విభూ; ఈ పూజను గ్రహించు, ఓ ప్రభూ.

Verse 4#

Atma tvam girija matih sahacharah pranah shariram griham puja te vishayopabhogarachana nidra samadhisthitih

आत्मा त्वं गिरिजा मतिः सहचराः प्राणाः शरीरं गृहं पूजा ते विषयोपभोगरचना निद्रा समाधिस्थितिः। सञ्चारः पदयोः प्रदक्षिणविधिः स्तोत्राणि सर्वा गिरो यद्यत्कर्म करोमि तत्तदखिलं शम्भो तवाराधनम्॥

Atma tvam girija matih sahacharah pranah shariram griham puja te vishayopabhogarachana nidra samadhisthitih Sancharah padayoh pradakshinavidhih stotrani sarva giro yadyatkarma karomi tattadakhilam shambho tavaradhanam

Meaningనీవే నా ఆత్మ; పార్వతి (గిరిజ) నా బుద్ధి; నా ప్రాణాలు నీ సహచరులు; నా శరీరం నీ గృహం; నా సమస్త విషయ భోగం నీ పూజ; నా నిద్ర సమాధి స్థితి; నా ప్రతి అడుగు నీ ప్రదక్షిణ, నా సమస్త వాక్కు నీ స్తుతి — ఓ శంభో, నేను చేసే ప్రతి కర్మ నీ ఆరాధనే.

Verse 5#

Karacharanakritam vakkayajam karmajam va shravananayanajam va manasam vaparadham

करचरणकृतं वाक्कायजं कर्मजं वा श्रवणनयनजं वा मानसं वापराधम्। विहितमविहितं वा सर्वमेतत्क्षमस्व जय जय करुणाब्धे श्रीमहादेव शम्भो॥

Karacharanakritam vakkayajam karmajam va shravananayanajam va manasam vaparadham Vihitamavihitam va sarvametatkshamasva jaya jaya karunabdhe shrimahadeva shambho

Meaningచేతితో లేదా కాలితో, వాక్కు, కాయ లేదా కర్మతో, చెవి లేదా కంటితో, లేదా మనస్సుతో చేసిన — ఏ అపరాధమైనా, విహితమైనా అవిహితమైనా, దానినంతా క్షమించు, ఓ కరుణాసాగరా; జయము, జయము, శ్రీ మహాదేవా, శంభో!

Word-by-Word Breakdown

मानस पूजा
Manasa Puja
మానస పూజ — పూర్తిగా మనస్సు (మానస)లో చేసే పూజ, అన్ని వస్తువులను మానసికంగా సమర్పించడం
पशुपते
Pashupate
పశుపతే — ఓ పశుపతీ — శివుడు, సమస్త ప్రాణుల (పశు) ప్రభువు (పతి)
हृत्कल्पितम्
Hrit-kalpitam
హృత్కల్పితమ్ — హృదయం (హృత్)లో రచించిన (కల్పిత) — భక్తితో ఊహించిన అర్పణలు
साष्टाङ्गं प्रणतिः
Sashtanga Pranati
సాష్టాంగం ప్రణతిః — శరీరం ఎనిమిది అంగాలతో నేలను తాకే ప్రణామం
क्षमस्व
Kshamasva
క్షమస్వ — 'క్షమించు' — ప్రతి దోషాన్ని క్షమించమని చివరి శ్లోకపు ప్రార్థన

Origin & History

Source: Composed by Adi Shankaracharya

Author: Adi Shankaracharya

Period: 8th century CE

శంకరాచార్యుల శివ మానస పూజ సకల 'మానసిక పూజల'లో అత్యంత ప్రియమైనది. ఐదు శ్లోకాలలో భక్తుడు శివునికి ఒక రత్నఖచిత సింహాసనం, హిమాలయ స్నానం, దివ్య వస్త్రాలు, స్వర్ణ పాత్రలో విందు, సంగీతం, నృత్యం మరియు ప్రణామం సమర్పిస్తాడు — అన్నీ హృదయంలో ఊహించుకుంటూ — తర్వాత తన ఆత్మే శివుడని, తన ప్రతి కర్మ ఒక పూజ అని గ్రహిస్తాడు, చివరగా తన సకల దోషాలకు క్షమ కోరుతాడు. ఇది ఇవ్వడానికి కేవలం ప్రేమ మాత్రమే ఉన్న భక్తునికి సంపూర్ణ ప్రార్థన.

Frequently Asked Questions

శివ మానస పూజ అంటే ఏమిటి?
శివ మానస పూజ ('శివుని మానసిక పూజ') ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన ఐదు-శ్లోకాల స్తోత్రం, ఇందులో పూజ యొక్క ప్రతి వస్తువు — సింహాసనం, స్నానం, వస్త్రాలు, ఆహారం, సంగీతం మరియు ప్రణామం — శివునికి పూర్తిగా మనస్సులో సమర్పించబడుతుంది. నిజమైన పూజను ఎటువంటి బాహ్య సామగ్రి లేకుండా కేవలం ప్రేమతో చేయవచ్చని ఇది బోధిస్తుంది.
మానసిక పూజ (మానస పూజ) ఎందుకు శక్తివంతమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది?
ఎందుకంటే పూజ యొక్క హృదయం భక్తి, సామగ్రి కాదు. మానస పూజ ఎవరికైనా — సమర్పించడానికి ఏమీ లేనివారికి, లేదా దేవాలయానికి చేరుకోలేనివారికి — లోపలే అత్యంత సంపూర్ణ పూజను చేయనిస్తుంది. దాని నాలుగవ శ్లోకం మరింత ముందుకు వెళ్తుంది, దైనందిన జీవితంలోని ప్రతి కర్మ, అవగాహనతో చేస్తే, అది స్వయంగా శివుని పూజే అని ప్రకటిస్తుంది.
శివ మానస పూజను ఎప్పుడు జపించాలి?
ఇది ముఖ్యంగా మహా శివరాత్రి మరియు సోమవారాలలో (శివుని రోజు), ధ్యానంలో, మరియు బాహ్య పూజ సాధ్యం కానప్పుడెల్లా జపించబడుతుంది. దాని క్షమాపణ చివరి శ్లోకం ఏ శివ పూజ ముగింపులోనైనా జపించబడుతుంది.
శివ మానస పూజ యొక్క చివరి శ్లోకం అర్థం ఏమిటి?
చివరి శ్లోకం, 'కర-చరణ-కృతం...', చేయి, పాదం, వాక్కు, శరీరం, చెవి, నేత్రం లేదా మనస్సుతో చేసిన ప్రతి అపరాధానికి, తెలిసో తెలియకో, క్షమ కోరుతుంది మరియు శివుని కరుణా సాగరంగా కీర్తిస్తుంది. ఇది హిందూ పూజలో క్షమ (క్షమ) యొక్క అత్యంత ప్రియమైన ప్రార్థనలలో ఒకటి.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →