వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం — Word-by-Word Meaning
वेंकटेश्वर सुप्रभातम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वासंध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकं ॥ 1 ॥
Kausalya Supraja Rama Purvasandhya Pravartate |
Uttishtha Narashardula Kartavyam Daivamahnikam || 1 ||
ఓ కౌసల్యా సుపుత్రుడవైన రామా — తూర్పున సంధ్య (ఉష) ఉదయిస్తోంది; లెమ్ము, ఓ నరశార్దూలా (నరులలో సింహమా), ఇప్పుడు దేవతలకు చేయవలసిన నిత్యకర్మల సమయం. (మేల్కొలుపు శ్లోకం, రామాయణం నుండి.)
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गोविंद उत्तिष्ठ गरुडध्वज ।
उत्तिष्ठ कमलाकांत त्रैलोक्यं मंगळं कुरु ॥ 2 ॥
Uttishthottishtha Govinda Uttishtha Garudadhvaja |
Uttishtha Kamalakanta Trailokyam Mangal̤am Kuru || 2 ||
లెమ్ము, లెమ్ము ఓ గోవిందా; లెమ్ము, ఓ గరుడధ్వజా; లెమ్ము, ఓ కమల (లక్ష్మి) ప్రియా — ముల్లోకాలకు మంగళం చేయుము.
मातस्समस्त जगतां मधुकैटभारेः
वक्षोविहारिणि मनोहर दिव्यमूर्ते ।
श्रीस्वामिनि श्रितजनप्रिय दानशीले
श्री वेंकटेश दयिते तव सुप्रभातं ॥ 3 ॥
Matassamasta Jagatam Madhukaitabhareh
Vakshoviharini Manohara Divyamurte |
Shrisvamini Shritajanapriya Danashile
Shri Venkatesha Dayite Tava Suprabhatam || 3 ||
ఓ సమస్త లోకాల మాతా, మధు-కైటభుల శత్రువు (విష్ణువు) వక్షస్థలమున విహరించుదానా, మనోహర దివ్యరూపిణీ; ఓ స్వామిని శ్రీ, శరణాగతులకు ప్రియమైనదానా, దానశీలా — ఓ శ్రీ వేంకటేశ ప్రియా, నీకు సుప్రభాతమగుగాక.
तव सुप्रभातमरविंद लोचने
भवतु प्रसन्नमुख चंद्रमंडले ।
विधि शंकरेंद्र वनिताभिरर्चिते
वृश शैलनाथ दयिते दयानिधे ॥ 4 ॥
Tava Suprabhatamaravinda Locane
Bhavatu Prasannamukha Candramamdale |
Vidhi Shankarendra Vanitabhirarcite
Vrisha Shailanatha Dayite Dayanidhe || 4 ||
నీకు సుప్రభాతమగుగాక, ఓ కమలనయనా, ప్రసన్నమైన చంద్రసమ ముఖముగలదానా, బ్రహ్మ-శంకర-ఇంద్రుల దేవేరులచే పూజితురాలా — ఓ వృష పర్వత నాథుని ప్రియా, దయానిధీ.
अत्र्यादि सप्त ऋषयस्समुपास्य संध्यां
आकाश सिंधु कमलानि मनोहराणि ।
आदाय पादयुग मर्चयितुं प्रपन्नाः
शेषाद्रि शेखर विभो तव सुप्रभातं ॥ 5 ॥
Atryadi Sapta Rishayassamupasya Sandhyam
Akasha Sindhu Kamalani Manoharani |
Adaya Padayuga Marcayitum Prapannah
Sheshadri Shekhara Vibho Tava Suprabhatam || 5 ||
అత్రి మొదలగు సప్తఋషులు తమ సంధ్యావందనం పూర్తిచేసి ఆకాశగంగ మనోహర తామరలను తెచ్చి నీ పాదయుగళిని పూజించుటకు సమీపించారు — ఓ శేషాద్రి శిఖర నాథుడవైన విభో, నీకు సుప్రభాతమగుగాక.
Complete Translation
వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరుని (బాలాజీ) ఉదయకాల “మేల్కొలుపు” స్తోత్రం — ప్రతిరోజు తెల్లవారుజామున తిరుమల తిరుపతి ఆలయంలో స్వామిని నిద్ర నుండి మేల్కొలిపేందుకు గానం చేయబడుతుంది. ఇది రామాయణంలోని ప్రసిద్ధ శ్లోకంతో మొదలవుతుంది — దానితో విశ్వామిత్ర మహర్షి రాముని మేల్కొలుపుతారు — “కౌసల్యా సుపుత్రుడవైన రామా, తెల్లవారుతోంది; లెమ్ము, ఓ నరోత్తమా” — ఆపై శ్లోకం వెంట శ్లోకం శ్రీనివాసుని మేల్కొనమని ప్రార్థిస్తుంది: ఆకాశగంగ తామరలతో ఋషులు సిద్ధంగా నిలిచారు, దేవతలు, వారి దేవేరులు ఆయన పాదపూజకై వేచియున్నారు, పక్షులు పాడుతున్నాయి, దీపాలు వెలిగాయి. ప్రతివాది భయంకర అన్నంగరాచార్యులచే రచితమైన ఇది దక్షిణ భారతదేశపు అత్యంత ప్రియమైన భక్తి-ఉదయగీతాలలో ఒకటి; అసంఖ్యాక భక్తులు తమ దినమును స్వామితో ఆరంభించేందుకు ప్రతిదినం పఠిస్తారు.
Origin & History
Source: Sri Venkatesha Suprabhatam — sung daily at the Tirumala Tirupati temple
Author: Prativadi Bhayankara Annangaracharya (15th century)
Period: Medieval (c. 15th century)
వేంకటేశ్వర సుప్రభాతాన్ని గొప్ప వైష్ణవ ఆచార్యుడైన ప్రతివాది భయంకర అణ్ణంగరాచార్యుడు తిరుమలలో భగవానుడైన వేంకటేశ్వరుని ప్రతిరోజూ ఉదయం మేల్కొలపడానికి రచించాడు. ఇది రామాయణంలో ఋషి విశ్వామిత్రుడు శ్రీరాముని మేల్కొలిపిన అదే శ్లోకాన్ని స్వీకరించి ప్రారంభమవుతుంది, మరియు శతాబ్దాలుగా ఆలయంలో రోజులోని మొదటి సేవగా పాడబడుతోంది — ప్రతి తిరుపతి యాత్రికుని పెదవులపై నిలిచిన ఉదయ-గీతం.
Frequently Asked Questions
వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం అంటే ఏమిటి?▼
ఇది తిరుమల వేంకటేశ్వరుని (తిరుపతి బాలాజీ) ఉదయ "మేల్కొలుపు" (సుప్రభాతం) స్తోత్రం, ఇది ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఉదయం భగవంతుని మేల్కొలపడానికి పాడబడుతుంది. ఇది రామాయణంలోని ప్రసిద్ధ శ్లోకం "కౌసల్యా సుప్రజా రామ" తో ప్రారంభమై ప్రతివాది భయంకర అణ్ణంగరాచార్యునిచే రచించబడింది.
సుప్రభాతం ఎప్పుడు పఠించబడుతుంది?▼
రోజును ప్రారంభించడానికి ఉదయం (బ్రహ్మ ముహూర్తం), స్నానం తర్వాత, బాలాజీ ప్రతిమ ముందు — మరియు ముఖ్యంగా వేంకటేశ్వరుని దినమైన శనివారాలలో. ఇది తిరుమల ఆలయంలో ఉదయపు మొదటి సేవగా నిత్యం పాడబడుతుంది.
"కౌసల్యా సుప్రజా రామ" అంటే అర్థం ఏమిటి?▼
ఇది రామాయణంలో ఋషి విశ్వామిత్రుడు రాముని మేల్కొలిపే శ్లోకం: "ఓ రామా, కౌసల్య నోబుల్ పుత్రా, తూర్పున ఉదయం అవుతోంది; లెమ్ము, ఓ నరోత్తమా, దేవతలకు చేయవలసిన నిత్య కర్తవ్యాలు ఇప్పుడు చేయాలి." సుప్రభాతం దీనిని వేంకటేశ్వరుని మేల్కొలపడానికి స్వీకరిస్తుంది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →