హరితాళిక తీజ్ వ్రత కథ
పార్వతి తపస్సు ద్వారా శివుడిని భర్తగా ఎలా పొందింది
హరితాళిక తీజ్ భాద్రపద మాసపు శుక్ల పక్షపు తృతీయ నాడు వస్తుంది. అవివాహిత యువతులు మరియు ముత్తైదువలు కఠినమైన నిర్జల వ్రతం (ఆహారం, నీరు లేకుండా) పాటించి, మంచి భర్త కోసం, అఖండ దాంపత్య సౌఖ్యం కోసం శివుడిని, పార్వతీ దేవిని పూజిస్తారు. ఈ పేరు 'హరత్' (పార్వతిని తీసుకుపోయిన చెలికత్తె) మరియు 'ఆలిక' (సఖి) నుండి వచ్చింది. ఇది పార్వతి తపస్సు కథ, శివుడు స్వయంగా పార్వతికే చెప్పినది.
పార్వతి సంకల్పం మరియు చెలికత్తె సహాయం
ఒక పూర్వ జన్మలో పార్వతి పర్వతరాజు హిమవంతుని కుమార్తె. చిన్నతనం నుండే ఆమె మనసు కేవలం శివుడిపైనే లగ్నమై ఉండేది, ఆయనను భర్తగా పొందటానికి ఆమె కఠినమైన తపస్సు చేసింది — ఉపవాసం ఉండటం, ఎండ-చలి భరించడం, ఆకులపై, కొన్నిసార్లు కేవలం గాలిపై జీవించడం. ఆమె శరీరం క్షీణిస్తుండటం చూసి తండ్రి హిమవంతుడు కలత చెందాడు.
అప్పుడు నారద మహర్షి హిమవంతుని వద్దకు పార్వతిని విష్ణువుకు ఇచ్చి వివాహం చేయాలనే ప్రతిపాదనతో వచ్చాడు, తండ్రి దానిని గొప్ప సంబంధంగా భావించి అంగీకరించాడు. కానీ పార్వతి దీనిని తెలుసుకున్నప్పుడు ఆమె దుఃఖంతో నిండిపోయింది, ఎందుకంటే ఆమె కేవలం శివుడిని మాత్రమే వివాహమాడాలని వ్రతం పూనింది. ఆమె తన బాధను తన ప్రియ చెలికత్తెకు చెప్పుకుంది, ఆ చెలికత్తె ఆమెను ఇష్టం లేని వివాహం నుండి కాపాడటానికి దట్టమైన అడవిలోని ఒక ఏకాంత గుహకు తీసుకుపోయి (హరత్) దాచింది, అక్కడ పార్వతి నిరాటంకంగా తన భక్తిని కొనసాగించగలిగింది.
ఇసుక లింగం మరియు శివుని వరం
దట్టమైన అడవిలో, భాద్రపద తృతీయ నాడు, పార్వతి నదీ తీరపు ఇసుకతో ఒక శివలింగాన్ని తయారు చేసి, నిర్జల వ్రతం పాటిస్తూ, శివస్తుతిని పఠిస్తూ, పూర్ణ భక్తితో రాత్రంతా దానిని పూజించింది. ఇంతలో ఆమె తండ్రి భయంతో తన కనిపించని కుమార్తె కోసం అంతటా వెతికాడు.
ఆమె తపస్సు లోతుకు, ఆమె ప్రేమ పవిత్రతకు సంతోషించి శివుడు పార్వతి ఎదుట ప్రత్యక్షమై ఆమె కోరికను తీర్చాడు — ఆమె తన భార్య అవుతుందని. ఊరట పొంది పార్వతి తన తండ్రి వద్దకు తిరిగి వచ్చి, తాను కేవలం శివుడిని మాత్రమే వివాహమాడతానని చెప్పింది; ఆమె సంకల్పాన్ని, స్వామి ఆశీర్వాదాన్ని చూసి హిమవంతుడు ఆనందంతో అంగీకరించాడు, కాలక్రమంలో శివపార్వతుల దివ్య వివాహం జరిగింది. అప్పటి నుండి స్త్రీలు హరితాళిక తీజ్ వ్రతం పాటిస్తారు, రాత్రంతా శివపార్వతులను పూజిస్తారు, భక్తుడైన భర్త కోసం, అఖండ సుఖమయ దాంపత్యం కోసం ప్రార్థిస్తారు.
The Fruit of the Vrat
హరితాళిక తీజ్ వ్రతాన్ని అవివాహిత యువతులు మంచి, ప్రేమగల భర్త కోసం ప్రార్థిస్తూ, ముత్తైదువలు తమ భర్తల దీర్ఘాయుష్షు కోసం, అఖండ సౌభాగ్యం కోసం పాటిస్తారు. ఇది స్త్రీల కఠినతమ వ్రతాలలో ఒకటి — ఆహారం, నీరు లేకుండా రాత్రంతా జాగరణ, పూజతో పాటించబడుతుంది.
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
What does the name 'Hartalika' mean?
It combines 'harat' (carried away) and 'aalika' (female friend) — recalling how Parvati's friend carried her off to the forest so she could continue her penance for Shiva and avoid a marriage to Vishnu arranged by her father.
How is the Hartalika Teej vrat kept?
It is a nirjala (waterless) fast kept through the day and night. Women worship Shiva and Parvati — often with idols of sand or clay — through a night vigil, hear the katha, and break the fast the next morning.
When is Hartalika Teej celebrated?
On the Tritiya (third day) of the bright fortnight of Bhadrapada, a day before Ganesh Chaturthi, usually in August or September.