కర్వా చౌత్ వ్రత కథ
రాణి వీరావతి కథ — భర్త దీర్ఘాయుష్షు కోసం నిర్జల ఉపవాసం
కర్వా చౌత్ కార్తీక మాసంలోని కృష్ణ పక్షపు చతుర్థి నాడు, పౌర్ణమి తర్వాత నాలుగు రోజులకు వస్తుంది. వివాహిత స్త్రీలు సూర్యోదయం నుండి కఠోర నిర్జల ఉపవాసం (అన్నం, నీరు లేకుండా) ఉంటారు, శివుడు, పార్వతి, గణేశుడు మరియు చంద్రుని పూజిస్తారు, రాత్రి చంద్రుని చూసి, జల్లెడ ద్వారా భర్త ముఖాన్ని దర్శించిన తర్వాతే ఉపవాసాన్ని విరమిస్తారు — భర్త దీర్ఘాయుష్షు, శ్రేయస్సు కోసం ప్రార్థిస్తూ. సాయంత్రపు పూజలో చెప్పబడే కథ ఇదే.
సోదరుల కపటం
చాలా కాలం క్రితం వీరావతి అనే అందమైన రాణి ఉండేది, ఆమె ఏడుగురు సోదరులకు ఏకైక ప్రియమైన చెల్లెలు. వివాహమైన తర్వాత తన మొదటి కర్వా చౌత్ నాడు ఆమె తన పుట్టింట్లో కఠోర నిర్జల ఉపవాసం పాటించింది. రోజు గడిచేకొద్దీ ఆమె ఆకలి దప్పికలతో సొమ్మసిల్లసాగింది, తమ ప్రియమైన చెల్లెలి బాధను చూడలేక ఆమె ఏడుగురు సోదరులు ఒక ఉపాయం పన్నారు.
వారు దూరంగా ఒక రావి చెట్టు వెనుక పెద్ద అగ్నిని వెలిగించి, దాని ముందు ఒక జల్లెడను పట్టుకుని, చంద్రుడు ఉదయించినట్లు కనిపించేలా చేశారు. సోదరులు వీరావతితో, 'చెల్లీ, చంద్రుడు ఉదయించాడు — నీ ఉపవాసాన్ని విరమించు' అన్నారు. వారిని నమ్మి ఆమె ఆ నకిలీ చంద్రునికి అర్ఘ్యమిచ్చి, ఉపవాసాన్ని విరమించి భోజనం చేసింది — నిజమైన చంద్రుడు ఉదయించక ముందే, తన వ్రతం పూర్తి కాకముందే.
భక్తి కోల్పోయినదాన్ని తిరిగి ఇస్తుంది
వీరావతి నకిలీ చంద్రుని చూసి వ్రతం విరమించిన క్షణంలోనే అశుభ వార్త వచ్చింది — ఆమె భర్త తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురై మరణించాడు. శోకంతో కుంగిపోయి, తన ఉపవాసం సమయానికి ముందే భంగమైందని ఆమె గ్రహించింది, దుఃఖంతో, పశ్చాత్తాపంతో రోదించింది. పార్వతీ దేవి (కొన్ని కథనాలలో ఒక దైవిక శక్తి) ఆమె ముందు ప్రత్యక్షమై, సోదరుల కపటాన్ని వెల్లడించి, పూర్ణ విశ్వాసంతో, యథావిధిగా కర్వా చౌత్ వ్రతం చేస్తేనే ఆమె భర్త తిరిగి బ్రతుకుతాడని చెప్పిందని అంటారు.
వీరావతి మళ్ళీ సంపూర్ణ భక్తితో వ్రతం చేయాలని సంకల్పించి, ఎలాంటి ఫిర్యాదు లేకుండా బాధను సహించి, నిజమైన చంద్రుని చూసిన తర్వాతే వ్రతం విరమించింది. ఆమె నిష్కల్మష వ్రతం, అచంచల ప్రేమ శక్తితో ఆమె భర్త ప్రాణం ఆమెకు తిరిగి లభించింది, ఇద్దరూ దీర్ఘకాలం సుఖంగా జీవించారు. అప్పటి నుండి వివాహిత స్త్రీలు కర్వా చౌత్ వ్రతాన్ని యథావిధిగా పాటిస్తారు — నిజమైన చంద్రుని చూసేవరకు ఎన్నడూ విరమించరు — తమ భర్తల దీర్ఘాయుష్షు కోసం ప్రార్థిస్తూ. 'కర్వా మాతకు జయము.'
The Fruit of the Vrat
కర్వా చౌత్ వ్రతాన్ని వివాహిత స్త్రీలు తమ భర్తల దీర్ఘాయుష్షు, ఆరోగ్యం, శ్రేయస్సు మరియు అఖండ సౌభాగ్యం (అవిచ్ఛిన్నమైన, సుఖమయ దాంపత్యం) కోసం పాటిస్తారు; అవివాహిత కన్యలు కూడా మంచి భర్త కోసం ప్రార్థిస్తూ పాటిస్తారు. దీని సందేశం నిష్కల్మషమైన, యథావిధిగా పాటించిన భక్తి శక్తి — ఉపవాసాన్ని పూర్ణ విశ్వాసంతో పాటించాలి, నిజమైన చంద్రుని చూసిన తర్వాతే విరమించాలి.
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
When is Karva Chauth celebrated?
On the Chaturthi (fourth day) of the Krishna Paksha in the month of Kartik, usually in October or early November — four days after Sharad Purnima and nine days before Diwali.
Why is the husband's face seen through a sieve?
After sighting the moon, the wife views the moon and then her husband's face through a chalni (sieve) by the light of a lamp, before he gives her the first sip of water to break her fast. It is a gesture of love and of praying for his long life.
Can the fast be broken before the moon rises?
No — the heart of the katha is that the fast must not be broken until the true moon is seen. Queen Veeravati's sorrow came precisely from breaking it early before a false moon; the vrat is completed only after genuine moon-sighting and the evening puja.