অর্ধনারীনটেশ্বর স্তোত্রম্ Meaning — Line by Line
अर्धनारीनटेश्वर स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of অর্ধনারীনটেশ্বর স্তোত্রম্ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai
- Verse 2. Kasturika-Kunkuma-Charchitayai
- Verse 3. Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai
- Verse 4. Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai
- Verse 5. Mandara-Mala-Kalita-Alakayai
- Verse 6. Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai
- Verse 7. Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai
- Verse 8. Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai
- Verse 9. Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo
Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai
चाम्पेयगौरार्धशरीरकायै कर्पूरगौरार्धशरीरकाय। धम्मिल्लकायै च जटाधराय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥१॥
Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai Karpura-Gaura-Ardha-Sharira-Kaya Dhammilla-Kayai Cha Jata-Dharaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (1)
Meaningসেই দেবী ও সেই দেবকে নমস্কার — যাঁর অর্ধ শরীর চম্পক ফুলের মতো স্বর্ণবর্ণ (পার্বতী) এবং যাঁর অর্ধ শরীর কর্পূরের মতো শ্বেত (শিব); যিনি সুন্দর বেণী-কেশযুক্তা এবং যিনি জটাধারী.
Kasturika-Kunkuma-Charchitayai
कस्तूरिकाकुङ्कुमचर्चितायै चितारजःपुञ्जविचर्चिताय। कृतस्मरायै विकृतस्मराय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥२॥
Kasturika-Kunkuma-Charchitayai Chita-Rajah-Punja-Vicharchitaya Krita-Smarayai Vikrita-Smaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (2)
Meaningনমস্কার — যিনি কস্তূরী ও কুঙ্কুমে চর্চিতা এবং যিনি চিতাভস্মে লিপ্ত; যিনি কামকে উৎপন্ন করেন এবং যিনি কামদেবকে বিকৃত (ভস্ম) করেছেন.
Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai
झणत्क्वणत्कङ्कणनूपुरायै पादाब्जराजत्फणिनूपुराय। हेमाङ्गदायै भुजगाङ्गदाय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥३॥
Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai Pada-Abja-Rajat-Phani-Nupuraya Hema-Angadayai Bhujaga-Angadaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (3)
Meaningনমস্কার — যাঁর কঙ্কণ ও নূপুর ঝঙ্কৃত হয় এবং যাঁর চরণ-কমলে সর্প নূপুররূপে শোভা পায়; যিনি স্বর্ণ-অঙ্গদ ধারিণী এবং যিনি ভুজঙ্গ-অঙ্গদ ধারী.
Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai
विशालनीलोत्पललोचनायै विकासिपङ्केरुहलोचनाय। समेक्षणायै विषमेक्षणाय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥४॥
Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai Vikasi-Pankeruha-Lochanaya Samekshanayai Vishamekshanaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (4)
Meaningনমস্কার — যাঁর নেত্র বিশাল নীলকমলসদৃশ এবং যাঁর নেত্র বিকশিত কমলসদৃশ; যাঁর সম (দুই) নেত্র এবং যাঁর বিষম (তিন) নেত্র.
Mandara-Mala-Kalita-Alakayai
मन्दारमालाकलितालकायै कपालमालाङ्कितकन्धराय। दिव्याम्बरायै च दिगम्बराय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥५॥
Mandara-Mala-Kalita-Alakayai Kapala-Mala-Ankita-Kandharaya Divya-Ambarayai Cha Digambaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (5)
Meaningনমস্কার — যাঁর কেশ মন্দার-মালায় অলঙ্কৃত এবং যাঁর কণ্ঠ কপাল-মালায় অঙ্কিত; যিনি দিব্য বস্ত্র ধারিণী এবং যিনি দিগম্বর.
Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai
अम्भोधरश्यामलकुन्तलायै तडित्प्रभाताम्रजटाधराय। निरीश्वरायै निखिलेश्वराय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥६॥
Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai Tadit-Prabha-Tamra-Jata-Dharaya Nir-Ishvarayai Nikhila-Ishvaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (6)
Meaningনমস্কার — যাঁর কেশ মেঘের মতো শ্যাম এবং যাঁর জটা বিদ্যুতের মতো তাম্রবর্ণ; যিনি নিরীশ্বরা (স্বয়ং পরা) এবং যিনি নিখিলেশ্বর.
Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai
प्रपञ्चसृष्ट्युन्मुखलास्यकायै समस्तसंहारकताण्डवाय। जगज्जनन्यै जगदेकपित्रे नमः शिवायै च नमः शिवाय॥७॥
Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai Samasta-Samhara-Kata-Tandavaya Jagaj-Jananyai Jagad-Eka-Pitre Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (7)
Meaningনমস্কার — যাঁর লাস্য নৃত্যে জগতের সৃষ্টি উন্মুখ হয় এবং যাঁর তাণ্ডবে সমস্ত সংহার হয়; যিনি জগজ্জননী এবং যিনি জগতের একমাত্র পিতা.
Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai
प्रदीप्तरत्नोज्ज्वलकुण्डलायै स्फुरन्महापन्नगभूषणाय। शिवान्वितायै च शिवान्विताय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥८॥
Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai Sphuran-Maha-Pannaga-Bhushanaya Shiva-Anvitayai Cha Shiva-Anvitaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (8)
Meaningনমস্কার — যিনি প্রদীপ্ত রত্নে উজ্জ্বল কুণ্ডল ধারিণী এবং যিনি স্ফুরিত মহাসর্পে ভূষিত; যিনি শিবের সঙ্গে যুক্তা এবং যিনি শিবা (শক্তি) র সঙ্গে যুক্ত.
Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo
एतत्पठेदष्टकमिष्टदं यो भक्त्या स मान्यो भुवि दीर्घजीवी। प्राप्नोति सौभाग्यमनन्तकालं भूयात्सदा तस्य समस्तसिद्धिः॥९॥
Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo Bhaktya Sa Manyo Bhuvi Dirgha-Jivi Prapnoti Saubhagyam-Ananta-Kalam Bhuyat-Sada Tasya Samasta-Siddhih (9)
Meaningযিনি ভক্তিপূর্বক এই ইষ্টদায়ক অষ্টক পাঠ করেন তিনি পৃথিবীতে মাননীয় ও দীর্ঘজীবী হন; তিনি অনন্ত কাল সৌভাগ্য প্রাপ্ত করেন, এবং সদা তাঁর সমস্ত সিদ্ধি লাভ হোক.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Shaiva-Shakta stotra corpus attributed to Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya (traditionally)
Period: c. 8th century CE
আদি শঙ্করাচার্য, যিনি অদ্বৈতের ভিতরে শিব ও শক্তির উপাসনার সমন্বয় করেছিলেন, তিনি অর্ধনারীশ্বর — দিব্যের অর্ধ-পুরুষ, অর্ধ-নারী স্বরূপ — এর এই স্তোত্র রচনা করলেন। প্রতিটি শ্লোক একটি সুবিবেচিত যুগ্ম: একদিকে দেবী কুঙ্কুম, রত্ন ও রেশমে সুসজ্জিত; অন্যদিকে প্রভু ভস্মে লিপ্ত, কপাল-মালায় অলংকৃত ও দিগম্বর — তবু একই দেহ, এই ঘোষণা করে যে সৃষ্টির পিতা ও মাতা, সৃষ্টির নর্তক (লাস্য) ও সংহারের নর্তক (তাণ্ডব), চিরকাল এক।
Frequently Asked Questions
অর্ধনারীশ্বর কী?▼
অর্ধনারীনটেশ্বর স্তোত্র কে রচনা করেছেন?▼
'নমঃ শিবায়ৈ চ নমঃ শিবায়' ধুয়োর অর্থ কী?▼
দম্পতিদের জন্য এটি কেন সুপারিশ করা হয়?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →