শ্রী কৃষ্ণাষ্টকম্ (ভজে ব্রজৈক মণ্ডনম্) Meaning — Line by Line
श्री कृष्णाष्टकम् (भजे व्रजैकमण्डनम्)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of শ্রী কৃষ্ণাষ্টকম্ (ভজে ব্রজৈক মণ্ডনম্) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Bhaje vrajaikamandanam samastapapakhandanam
- Verse 2. Manojagarvamochanam vishalalolalochanam
- Verse 3. Kadambasunakundalam sucharugandamandalam
- Verse 4. Sadaiva padapankajam madiyamanase nijam
- Verse 5. Bhuvo bharavatarakam bhavabdhikarnadharakam
- Verse 6. Gunakaram sukhakaram kripakaram kripaparam
- Verse 7. Samastagopanandanam hridambujaikamodanam
- Verse 8. Vidagdhagopikamanomanojnatalpashayinam
- Verse 9. Pramanikashtakadvayam japatyadhitya yah puman
Bhaje vrajaikamandanam samastapapakhandanam
भजे व्रजैकमण्डनं समस्तपापखण्डनं स्वभक्तचित्तरञ्जनं सदैव नन्दनन्दनम् । सुपिच्छगुच्छमस्तकं सुनादवेणुहस्तकं अनङ्गरङ्गसागरं नमामि कृष्णनागरम् ॥ १ ॥
Bhaje vrajaikamandanam samastapapakhandanam Svabhaktachittaranjanam sadaiva nandanandanam | Supicchagucchamastakam sunadavenuhastakam Anangarangasagaram namami krishnanagaram || 1 ||
Meaningব্রজের একমাত্র অলঙ্কারকে, সমস্ত পাপের নাশককে, নিজের ভক্তদের চিত্ত আনন্দিতকারীকে, সদা আনন্দময় নন্দনন্দনকে আমি ভজনা করি; যাঁর মস্তকে সুন্দর ময়ূরপুচ্ছের গুচ্ছ এবং হাতে মধুর ধ্বনিযুক্ত বেণু — যিনি প্রেম-রসের সাগর — সেই নাগর (রসিক) কৃষ্ণকে আমি নমস্কার করি।
Manojagarvamochanam vishalalolalochanam
मनोजगर्वमोचनं विशाललोललोचनं विधूतगोपशोचनं नमामि पद्मलोचनम् । करारविन्दभूधरं स्मितावलोकसुन्दरं महेन्द्रमानदारणं नमामि कृष्णवारणम् ॥ २ ॥
Manojagarvamochanam vishalalolalochanam Vidhutagopashochanam namami padmalochanam | Kararavindabhudharam smitavalokasundaram Mahendramanadaranam namami krishnavaranam || 2 ||
Meaningযিনি কামদেবের গর্ব চূর্ণ করেন, যাঁর নেত্র বিশাল ও চঞ্চল, যিনি গোপদের শোক দূর করেন — সেই কমলনয়নকে আমি নমস্কার করি; যিনি নিজের করকমলে পর্বত (গোবর্ধন) ধারণ করলেন, যিনি হাস্যময় দৃষ্টিতে সুন্দর, যিনি মহেন্দ্র (ইন্দ্র) র অভিমান দমন করলেন — সেই রক্ষক কৃষ্ণকে আমি নমস্কার করি।
Kadambasunakundalam sucharugandamandalam
कदम्बसूनकुण्डलं सुचारुगण्डमण्डलं व्रजाङ्गनैकवल्लभं नमामि कृष्णदुर्लभम् । यशोदया समोदया सगोपया सनन्दया युतं सुखैकदायकं नमामि गोपनायकम् ॥ ३ ॥
Kadambasunakundalam sucharugandamandalam Vrajanganaikavallabham namami krishnadurlabham | Yashodaya samodaya sagopaya sanandaya Yutam sukhaikadayakam namami gopanayakam || 3 ||
Meaningকদম্ব ফুলের কুণ্ডলযুক্ত, অতি সুন্দর কপোলমণ্ডলযুক্ত, ব্রজাঙ্গনাদের একমাত্র প্রিয় — সেই দুর্লভ কৃষ্ণকে আমি নমস্কার করি; যশোদা, গোপ ও নন্দের সঙ্গে আনন্দমগ্ন, একমাত্র সুখদাতা — সেই গোপনায়ককে আমি নমস্কার করি।
Sadaiva padapankajam madiyamanase nijam
सदैव पादपङ्कजं मदीयमानसे निजं दधानमुक्तमालकं नमामि नन्दबालकम् । समस्तदोषशोषणं समस्तलोकपोषणं समस्तगोपमानसं नमामि नन्दलालसम् ॥ ४ ॥
Sadaiva padapankajam madiyamanase nijam Dadhanamuktamalakam namami nandabalakam | Samastadoshashoshanam samastalokaposhanam Samastagopamanasam namami nandalalasam || 4 ||
Meaningযাঁর চরণকমল সদা আমার মনে নিজ রূপে নিবাস করুক — খোলা অলকাবলী ধারণকারী সেই নন্দবালককে আমি নমস্কার করি; সমস্ত দোষ শুষ্ককারীকে, সমস্ত লোকের পোষণকারীকে, সমস্ত গোপের মনে বাসকারীকে — সেই নন্দলালকে আমি নমস্কার করি।
Bhuvo bharavatarakam bhavabdhikarnadharakam
भुवो भरावतारकं भवाब्धिकर्णधारकं यशोमतीकिशोरकं नमामि चित्तचोरकम् । दृगन्तकान्तभङ्गिनं सदा सदालसङ्गिनं दिने दिने नवं नवं नमामि नन्दसम्भवम् ॥ ५ ॥
Bhuvo bharavatarakam bhavabdhikarnadharakam Yashomatikishorakam namami chittachorakam | Drigantakantabhanginam sada sadalasanginam Dine dine navam navam namami nandasambhavam || 5 ||
Meaningপৃথিবীর ভার নামাতে অবতরিত, ভবসাগরের কর্ণধার, যশোদার কিশোর — সেই চিত্তচোরকে আমি নমস্কার করি; নেত্রের মনোহর কটাক্ষযুক্ত, সদা সৎসঙ্গী, প্রতিদিন নবীন-থেকে-নবীন — সেই নন্দনন্দনকে আমি নমস্কার করি।
Gunakaram sukhakaram kripakaram kripaparam
गुणाकरं सुखाकरं कृपाकरं कृपापरं सुरद्विषन्निकन्दनं नमामि गोपनन्दनम् । नवीनगोपनागरं नवीनकेलिलम्पटं नमामि मेघसुन्दरं तडित्प्रभालसत्पटम् ॥ ६ ॥
Gunakaram sukhakaram kripakaram kripaparam Suradvishannikandanam namami gopanandanam | Navinagopanagaram navinakelilampatam Namami meghasundaram taditprabhalasatpatam || 6 ||
Meaningগুণের আকর, সুখের আকর, কৃপার আকর, পরম কৃপালু, দেবশত্রুদের নাশক — সেই গোপনন্দনকে আমি নমস্কার করি; নিত্য নবীন গোপ-নাগর, নবীন ক্রীড়ায় রত, মেঘের মতো সুন্দর, বিদ্যুতের মতো ঝলমলে পীতাম্বরধারী — তাঁকে আমি নমস্কার করি।
Samastagopanandanam hridambujaikamodanam
समस्तगोपनन्दनं हृदम्बुजैकमोदनं नमामि कुञ्जमध्यगं प्रसन्नभानुशोभनम् । निकामकामदायकं दृगन्तचारुसायकं रसालवेणुगायकं नमामि कुञ्जनायकम् ॥ ७ ॥
Samastagopanandanam hridambujaikamodanam Namami kunjamadhyagam prasannabhanushobhanam | Nikamakamadayakam drigantacharusayakam Rasalavenugayakam namami kunjanayakam || 7 ||
Meaningসমস্ত গোপের আনন্দ, হৃদয়কমলের একমাত্র হর্ষ — কুঞ্জের মধ্যে বিরাজমান, প্রসন্ন সূর্যের মতো শোভাযুক্ত তাঁকে আমি নমস্কার করি; সমস্ত কামনার দাতা, কটাক্ষের সুন্দর বাণযুক্ত, মধুর বেণু-গায়ক — সেই কুঞ্জনায়ককে আমি নমস্কার করি।
Vidagdhagopikamanomanojnatalpashayinam
विदग्धगोपिकामनोमनोज्ञतल्पशायिनं नमामि कुञ्जकाननं प्रविष्टरासमण्डनम् । यदा तदा यथा तथा तथैव कृष्णसत्कथा मया सदैव गीयतां तथा कृपा विधीयताम् ॥ ८ ॥
Vidagdhagopikamanomanojnatalpashayinam Namami kunjakananam pravishtarasamandanam | Yada tada yatha tatha tathaiva krishnasatkatha Maya sadaiva giyatam tatha kripa vidhiyatam || 8 ||
Meaningচতুর গোপীদের মনোহর শয্যায় শয়নকারী — রাসমণ্ডলে প্রবিষ্ট কুঞ্জবনের অলঙ্কারকে আমি নমস্কার করি; কখনও-তখনও, যেমন-তেমন, সদা আমি কৃষ্ণের সৎকথা গাইতে থাকি — হে প্রভু, আমার উপর এমনই কৃপা করুন।
Pramanikashtakadvayam japatyadhitya yah puman
प्रमाणिकाष्टकद्वयं जपत्यधीत्य यः पुमान् भवेत्स नन्दनन्दने भवे भवे सुभक्तिमान् ॥
Pramanikashtakadvayam japatyadhitya yah puman Bhavetsa nandanandane bhave bhave subhaktiman ||
Meaningযে মানুষ এই প্রামাণিক অষ্টক-যুগল অধ্যয়ন করে জপ করে, সে জন্ম-জন্মান্তরে নন্দনন্দনের প্রতি উত্তম ভক্তিতে যুক্ত হয়।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Attributed to Adi Shankaracharya (Stotra literature)
Author: Adi Shankaracharya
Period: c. 8th century CE
ভগবান কৃষ্ণ, বিষ্ণুর অষ্টম অবতার, তাঁর শৈশব ব্রজে (বৃন্দাবন) কাটিয়েছিলেন, তাঁর সৌন্দর্য, তাঁর বাঁশি ও তাঁর চঞ্চল লীলায় সবাইকে মোহিত করে — গোবর্ধন পর্বত উত্তোলন করে, ইন্দ্রের অহঙ্কার চূর্ণ করে, এবং গোপ-গোপীদের হৃদয় চুরি করে। পরম্পরাগতভাবে আদি শঙ্করাচার্যের প্রতি আরোপিত এই কৃষ্ণাষ্টকম্, সেই লীলাগুলিকেই আটটি প্রবহমান শ্লোকে গ্রথিত করে। এটি আচার্যের প্রতি আরোপিত কৃষ্ণের দুটি বিখ্যাত অষ্টকের একটি, অপরটি 'বাসুদেব-সুতং দেবম্' দিয়ে শুরু হয়।
Frequently Asked Questions
কৃষ্ণাষ্টকম্ 'ভজে ব্রজৈক মণ্ডনম্' কী?▼
'ভজে ব্রজৈক মণ্ডনম্' কে রচনা করেছিলেন?▼
প্রতিটি শ্লোকে কী সাধারণ?▼
এটি পাঠের কী উপকার?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →