Mantra.Tips

দুর্গা কবচ Meaning — Line by Line

दुर्गा कवच

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of দুর্গা কবচ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Om Asya Shri Chandi Kavachasya Brahma Rishiph
  2. Verse 2. Om Namash Chandikayai
  3. Verse 3. Brahma Uvacha —
  4. Verse 4. Prathamam Shailaputri Cha Dvitiyam Brahmacharini
  5. Verse 5. Panchamam Skanda Mateti Shashtham Katyayani Ti Cha
  6. Verse 6. Navamam Siddhidatri Cha Nava Durgah Prakirtitah
  7. Verse 7. Shulena Pahi No Devi Pahi Khadgena Chambike
  8. Verse 8. Prachyam Rakshatu Mam Aindri Agneyam Agni Devata
  9. Verse 9. Pratichyam Varuni Rakshed Vayavyam Mrigavahini
  10. Verse 10. Urdhvam Brahmani Me Rakshed Adhastad Vaishnavi Tatha
  11. Verse 11. Jaya Me Chagratah Patu Vijaya Patu Prishthatah
  12. Verse 12. Shikham Udyotini Rakshed Uma Murdhni Vyavasthita
  13. Verse 13. Trinetra Cha Bhruvor Madhye Yamaghanta Cha Nasike
  14. Verse 14. Kapolau Kalika Rakshet Karnamule Tu Shankari
  15. Verse 15. Adhare Chamrita Kala Jihvayam Cha Saraswati
  16. Verse 16. Ghantikam Chitraghanta Cha Mahamaya Cha Taluke
  17. Verse 17. Grivayam Bhadrakali cha prishthavamshe Dhanurdhari;
  18. Verse 18. Skandhayoh Khadgini rakshed bahu me Vajradharini;
  19. Verse 19. Nakhanchhuleshwari rakshet kukshau rakshen Naleshwari;
  20. Verse 20. Hridaye Lalita Devi udare Shuladharini;
  21. Verse 21. Putana Kamika medhram gude Mahishavahini;
  22. Verse 22. Janghe Mahabala prokta sarvakamapradayini;
  23. Verse 23. Padangulih Shrir me rakshet padadhastalavasini;
  24. Verse 24. Romakupeshu Kauberi tvacham Vagishwari tatha;
  25. Verse 25. Antrani Kalaratrishcha pittam cha Mukuteshwari;
  26. Verse 26. Jvalamukhi nakhajvala Abhedya sarvasandhishu;
  27. Verse 27. Ahankaram mano buddhim raksha me Dharmacharini;
  28. Verse 28. Vajrahasta cha me rakshet pranam Kalyanashobhana;
  29. Verse 29. Sattvam rajastamashchaiva rakshen Narayani sada;
  30. Verse 30. Yashah kirtim cha Lakshmim cha dhanam vidyam cha Chakrini;
  31. Verse 31. Putran rakshen Mahalakshmir bharyam rakshatu Bhairavi;
  32. Verse 32. Rajadvare Mahalakshmir Vijaya sarvatah sthita;
  33. Verse 33. Tatsarvam raksha me Devi Jayanti papanashini;
  34. Verse 34. Kavachenavrito nityam yatra yatradhigachchhati;
  35. Verse 35. Yam yam kamayate kamam tam tam prapnoti nishchitam;
  36. Verse 36. Nirbhayo jayate martyah sangrameshvaparajitah;
  37. Verse 37. Idam tu Devyah kavacham devanamapi durlabham;
  38. Verse 38. Daivi kala bhavet tasya trailokyeshvaparajitah;
  39. Verse 39. Nashyanti vyadhayah sarve lutavisphotakadayah;
  40. Verse 40. Abhicharani sarvani mantrayantrani bhutale;
  41. Verse 41. Sahajah kulaja malah Shakini Dakini tatha;
  42. Verse 42. Grahabhutapishachashcha yakshagandharvarakshasah;
  43. Verse 43. Nashyanti darshanat tasya kavache hridi samsthite;
  44. Verse 44. Yashasa vardhate so'pi kirtimanditabhutale;
  45. Verse 45. Yavad bhumandalam dhatte sashailavanakananam;
  46. Verse 46. Dehante paramam sthanam yatsurairapi durlabham;
  47. Verse 47. Labhate paramam rupam Shivena saha modate.
Verse 1#

Om Asya Shri Chandi Kavachasya Brahma Rishiph

अस्य श्री चण्डी कवचस्य ब्रह्मा ऋषिः। अनुष्टुप् छन्दः। चामुण्डा देवता। अंगन्यासोक्तमातरो बीजम्। दिग्बन्धदेवतास्तत्त्वम्। श्री जगदम्बाप्रीत्यर्थे सप्तशतीपाठाङ्गत्वेन जपे विनियोगः॥

Om Asya Shri Chandi Kavachasya Brahma Rishiph Anushtup Chhandah Chamunda Devata Anganyasokta Mataro Bijam Digbandha Devatas Tattvam Shri Jagadamba Prityarthe Saptashati Pathangtvena Jape Viniyogah

Meaningॐ। এই শ্রীচণ্ডী কবচের ঋষি ব্রহ্মা, ছন্দ অনুষ্টুপ, দেবতা চামুণ্ডা; বীজ অঙ্গন্যাসে কথিত মাতৃকাগণ, তত্ত্ব দিগ্বন্ধের দেবতাগণ; শ্রী জগদম্বার প্রীত্যর্থে সপ্তশতী-পাঠের অঙ্গরূপে এর জপে বিনিয়োগ।

Verse 2#

Om Namash Chandikayai

नमश्चण्डिकायै मार्कण्डेय उवाच यद्गुह्यं परमं लोके सर्वरक्षाकरं नृणाम्। यन्न कस्यचिदाख्यातं तन्मे ब्रूहि पितामह॥

Om Namash Chandikayai Markandeya Uvacha — Yad Guhyam Paramam Loke Sarva Raksha Karam Nrinam Yanna Kasyachid Akhyatam Tanme Bruhi Pitamaha

Meaningॐ, চণ্ডিকাকে নমস্কার। মার্কণ্ডেয় বললেন: এই জগতে সেই পরম গুহ্য কী যা সমস্ত মনুষ্যকে রক্ষা করে, যা এ পর্যন্ত কাউকে বলা হয়নি — হে পিতামহ (ব্রহ্মা), তা আমাকে বলুন।

Verse 3#

Brahma Uvacha —

ब्रह्मोवाच अस्ति गुह्यतमं विप्र सर्वभूतोपकारकम्। देव्यास्तु कवचं पुण्यं तच्छृणुष्व महामुने॥

Brahma Uvacha — Asti Guhyatamam Vipra Sarva Bhutopakaarakam Devyas Tu Kavacham Punyam Tat Shrinushva Mahamune

Meaningব্রহ্মা বললেন: হে বিপ্র! দেবীর একটি অতি গুহ্য এবং সমস্ত প্রাণীর উপকারী পুণ্য কবচ আছে। হে মহামুনি, তা শুনুন।

Verse 4#

Prathamam Shailaputri Cha Dvitiyam Brahmacharini

प्रथमं शैलपुत्री द्वितीयं ब्रह्मचारिणी। तृतीयं चन्द्रघण्टेति कूष्माण्डेति चतुर्थकम्॥

Prathamam Shailaputri Cha Dvitiyam Brahmacharini Tritiyam Chandraghanteti Kushmandeti Chaturthakam

Meaningপ্রথমা শৈলপুত্রী, দ্বিতীয়া ব্রহ্মচারিণী; তৃতীয়া চন্দ্রঘণ্টা, চতুর্থী কূষ্মাণ্ডা।

Verse 5#

Panchamam Skanda Mateti Shashtham Katyayani Ti Cha

पञ्चमं स्कन्दमातेति षष्ठं कात्यायनीति च। सप्तमं कालरात्रीति महागौरीति चाष्टमम्॥

Panchamam Skanda Mateti Shashtham Katyayani Ti Cha Saptamam Kalaratri Ti Mahagauri Ti Chashtamam

Meaningপঞ্চমী স্কন্দমাতা, ষষ্ঠী কাত্যায়নী; সপ্তমী কালরাত্রি, অষ্টমী মহাগৌরী।

Verse 6#

Navamam Siddhidatri Cha Nava Durgah Prakirtitah

नवमं सिद्धिदात्री नवदुर्गाः प्रकीर्तिताः। उक्तान्येतानि नामानि ब्रह्मणैव महात्मना॥

Navamam Siddhidatri Cha Nava Durgah Prakirtitah Uktanyetani Namani Brahmanaiva Mahatmana

Meaningনবমী সিদ্ধিদাত্রী — এই নয় দুর্গা প্রকীর্তিত হয়েছেন। এই নামগুলি মহাত্মা ব্রহ্মা স্বয়ং বলেছেন।

Verse 7#

Shulena Pahi No Devi Pahi Khadgena Chambike

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके। घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च॥

Shulena Pahi No Devi Pahi Khadgena Chambike Ghanta Swanena Nah Pahi Chapajya Nihswanena Cha

Meaningহে দেবী, শূল দিয়ে আমাদের রক্ষা করো! হে অম্বিকা, খড়্গ দিয়ে রক্ষা করো! ঘণ্টার ধ্বনি দিয়ে এবং ধনুকের টংকার দিয়ে আমাদের রক্ষা করো!

Verse 8#

Prachyam Rakshatu Mam Aindri Agneyam Agni Devata

प्राच्यां रक्षतु मामैन्द्री आग्नेय्यामग्निदेवता। दक्षिणे चावतु वाराही नैऋत्यामसिधारिणी॥

Prachyam Rakshatu Mam Aindri Agneyam Agni Devata Dakshine Chavatu Varahi Nairityam Asi Dharini

Meaningপূর্বে ঐন্দ্রী আমাকে রক্ষা করুন, অগ্নিকোণে অগ্নিদেবতা। দক্ষিণে বারাহী রক্ষা করুন, নৈঋত কোণে খড়্গধারিণী।

Verse 9#

Pratichyam Varuni Rakshed Vayavyam Mrigavahini

प्रतीच्यां वारुणी रक्षेद्वायव्यां मृगवाहिनी। उदीच्यां पातु कौमारी ऐशान्यां शूलधारिणी॥

Pratichyam Varuni Rakshed Vayavyam Mrigavahini Udichyam Patu Kaumari Aishanyam Shuladharini

Meaningপশ্চিমে বারুণী রক্ষা করুন, বায়ুকোণে মৃগবাহিনী। উত্তরে কৌমারী রক্ষা করুন, ঈশান কোণে শূলধারিণী।

Verse 10#

Urdhvam Brahmani Me Rakshed Adhastad Vaishnavi Tatha

ऊर्ध्वं ब्रह्माणी मे रक्षेदधस्ताद्वैष्णवी तथा। एवं दश दिशो रक्षेच्चामुण्डा शववाहना॥

Urdhvam Brahmani Me Rakshed Adhastad Vaishnavi Tatha Evam Dasha Disho Rakshet Chamunda Shava Vahana

Meaningউপরে ব্রহ্মাণী আমাকে রক্ষা করুন, নিচে বৈষ্ণবী। এইভাবে শববাহনা চামুণ্ডা দশ দিক রক্ষা করুন।

Verse 11#

Jaya Me Chagratah Patu Vijaya Patu Prishthatah

जया मे चाग्रतः पातु विजया पातु पृष्ठतः। अजिता वामपार्श्वे तु दक्षिणे चापराजिता॥

Jaya Me Chagratah Patu Vijaya Patu Prishthatah Ajita Vama Parshve Tu Dakshine Cha Aparajita

Meaningসামনে থেকে জয়া আমাকে রক্ষা করুন, পিছনে বিজয়া। বাম পাশে অজিতা এবং ডান পাশে অপরাজিতা রক্ষা করুন।

Verse 12#

Shikham Udyotini Rakshed Uma Murdhni Vyavasthita

शिखामुद्योतिनी रक्षेदुमा मूर्ध्नि व्यवस्थिता। मालाधरी ललाटे भ्रुवौ रक्षेद्यशस्विनी॥

Shikham Udyotini Rakshed Uma Murdhni Vyavasthita Maladhari Lalate Cha Bhruvau Rakshed Yashaswini

Meaningশিখা (চূড়া) রক্ষা করুন উদ্যোতিনী। মস্তকে স্থিতা উমা শির রক্ষা করুন। ললাট রক্ষা করুন মালাধরী এবং ভ্রূ যশস্বিনী।

Verse 13#

Trinetra Cha Bhruvor Madhye Yamaghanta Cha Nasike

त्रिनेत्रा भ्रुवोर्मध्ये यमघण्टा नासिके। शंखिनी चक्षुषोर्मध्ये श्रोत्रयोर्द्वारवासिनी॥

Trinetra Cha Bhruvor Madhye Yamaghanta Cha Nasike Shankhini Chakshushor Madhye Shrotrayor Dvaravasini

Meaningভ্রূর মধ্যে ত্রিনেত্রা (তিন নয়না) রক্ষা করুন। নাক রক্ষা করুন যমঘণ্টা। চোখের মধ্যে শঙ্খিনী এবং কান দ্বারবাসিনী রক্ষা করুন।

Verse 14#

Kapolau Kalika Rakshet Karnamule Tu Shankari

कपोलौ कालिका रक्षेत्कर्णमूले तु शांकरी। नासिकायां सुगन्धा उत्तरोष्ठे चर्चिका॥

Kapolau Kalika Rakshet Karnamule Tu Shankari Nasikayam Sugandha Cha Uttaroshthe Cha Charchika

Meaningগাল রক্ষা করুন কালিকা এবং কানের মূল শাঙ্করী। নাকের ছিদ্র রক্ষা করুন সুগন্ধা এবং উপরের ঠোঁট চর্চিকা।

Verse 15#

Adhare Chamrita Kala Jihvayam Cha Saraswati

अधरे चामृतकला जिह्वायां सरस्वती। दन्तान् रक्षतु कौमारी कण्ठदेशे तु चण्डिका॥

Adhare Chamrita Kala Jihvayam Cha Saraswati Dantan Rakshatu Kaumari Kantha Deshe Tu Chandika

Meaningনিচের ঠোঁট রক্ষা করুন অমৃতকলা এবং জিহ্বা সরস্বতী। দাঁত রক্ষা করুন কৌমারী এবং কণ্ঠপ্রদেশ চণ্ডিকা।

Verse 16#

Ghantikam Chitraghanta Cha Mahamaya Cha Taluke

घण्टिकां चित्रघण्टा महामाया तालुके। कामाक्षी चिबुकं रक्षेद्वाचं मे सर्वमंगला॥

Ghantikam Chitraghanta Cha Mahamaya Cha Taluke Kamakshi Chibukam Rakshed Vacham Me Sarvamangala

Meaningকণ্ঠনালী রক্ষা করুন চিত্রঘণ্টা এবং তালু মহামায়া। চিবুক রক্ষা করুন কামাক্ষী এবং আমার বাণী সর্বমঙ্গলা।

Verse 17#

Grivayam Bhadrakali cha prishthavamshe Dhanurdhari;

ग्रीवायां भद्रकाली पृष्ठवंशे धनुर्धरी। नीलग्रीवा बहिःकण्ठे नलिकां नलकूबरी॥

Grivayam Bhadrakali cha prishthavamshe Dhanurdhari; Nilagriva bahihkanthe nalikam Nalakubari.

Meaningগ্রীবা রক্ষা করুন ভদ্রকালী এবং মেরুদণ্ড ধনুর্ধরী; বাইরের কণ্ঠ নীলগ্রীবা এবং শ্বাসনালী নলকূবরী রক্ষা করুন।

Verse 18#

Skandhayoh Khadgini rakshed bahu me Vajradharini;

स्कन्धयोः खड्गिनी रक्षेद् बाहू मे वज्रधारिणी। हस्तयोर्दण्डिनी रक्षेदम्बिका चाङ्गुलीस्तथा॥

Skandhayoh Khadgini rakshed bahu me Vajradharini; Hastayor Dandini rakshed Ambika changulistatha.

Meaningকাঁধ রক্ষা করুন খড়্গিনী এবং বাহু বজ্রধারিণী; হাত দণ্ডিনী এবং আঙুল অম্বিকা রক্ষা করুন।

Verse 19#

Nakhanchhuleshwari rakshet kukshau rakshen Naleshwari;

नखाञ्छूलेश्वरी रक्षेत् कुक्षौ रक्षेन्नलेश्वरी। स्तनौ रक्षेन्महालक्ष्मीर्मनःशोकविनाशिनी॥

Nakhanchhuleshwari rakshet kukshau rakshen Naleshwari; Stanau rakshen Mahalakshmir manahshokavinashini.

Meaningনখ রক্ষা করুন শূলেশ্বরী এবং উদর নলেশ্বরী; স্তন মহালক্ষ্মী এবং হৃদয় মনঃশোকবিনাশিনী রক্ষা করুন।

Verse 20#

Hridaye Lalita Devi udare Shuladharini;

हृदये ललिता देवी उदरे शूलधारिणी। नाभौ कामिनी रक्षेद्गुह्यं गुह्येश्वरी तथा॥

Hridaye Lalita Devi udare Shuladharini; Nabhau cha Kamini rakshed guhyam Guhyeshwari tatha.

Meaningহৃদয়ে ললিতা দেবী এবং উদরে শূলধারিণী বাস করুন; নাভি কামিনী এবং গুহ্য অঙ্গ গুহ্যেশ্বরী রক্ষা করুন।

Verse 21#

Putana Kamika medhram gude Mahishavahini;

पूतना कामिका मेढ्रं गुदे महिषवाहिनी। कट्यां भगवती रक्षेज्जानुनी विन्ध्यवासिनी॥

Putana Kamika medhram gude Mahishavahini; Katyam Bhagavati rakshej januni Vindhyavasini.

Meaningজননেন্দ্রিয় রক্ষা করুন কামিকা এবং গুদ মহিষবাহিনী; কটি ভগবতী এবং হাঁটু বিন্ধ্যবাসিনী রক্ষা করুন।

Verse 22#

Janghe Mahabala prokta sarvakamapradayini;

जङ्घे महाबला प्रोक्ता सर्वकामप्रदायिनी। गुल्फयोर्नारसिंही पादौ चामिततेजसी॥

Janghe Mahabala prokta sarvakamapradayini; Gulphayor Narasimhi cha padau chamitatejasi.

Meaningজঙ্ঘা রক্ষা করুন সর্বকামপ্রদায়িনী মহাবলা; গোড়ালি নারসিংহী এবং পা অমিততেজসী রক্ষা করুন।

Verse 23#

Padangulih Shrir me rakshet padadhastalavasini;

पादाङ्गुलीः श्रीर्मे रक्षेत्पादाधस्तलवासिनी। नखान्दंष्ट्राकराली केशांश्चैवोर्ध्वकेशिनी॥

Padangulih Shrir me rakshet padadhastalavasini; Nakhan Damshtrakarali cha keshanshchaivordhvakeshini.

Meaningপায়ের আঙুল রক্ষা করুন শ্রী এবং তলা তলবাসিনী; নখ দংষ্ট্রাকরালী এবং কেশ ঊর্ধ্বকেশিনী রক্ষা করুন।

Verse 24#

Romakupeshu Kauberi tvacham Vagishwari tatha;

रोमकूपेषु कौबेरी त्वचं वागीश्वरी तथा। रक्तमज्जावसामांसान्यस्थिमेदांसि पार्वती॥

Romakupeshu Kauberi tvacham Vagishwari tatha; Raktamajjavasamamsanyasthimedamsi Parvati.

Meaningরোমকূপ রক্ষা করুন কৌবেরী এবং ত্বক বাগীশ্বরী; রক্ত, মজ্জা, বসা, মাংস, অস্থি ও মেদ পার্বতী রক্ষা করুন।

Verse 25#

Antrani Kalaratrishcha pittam cha Mukuteshwari;

अन्त्राणि कालरात्रिश्च पित्तं मुकुटेश्वरी। पद्मावती पद्मकोशे कफे चूडामणिस्तथा॥

Antrani Kalaratrishcha pittam cha Mukuteshwari; Padmavati padmakoshe kaphe Chudamanistatha.

Meaningঅন্ত্র রক্ষা করুন কালরাত্রি এবং পিত্ত মুকুটেশ্বরী; পদ্মকোশে পদ্মাবতী এবং কফে চূড়ামণি বাস করুন।

Verse 26#

Jvalamukhi nakhajvala Abhedya sarvasandhishu;

ज्वालामुखी नखज्वाला अभेद्या सर्वसन्धिषु। शुक्रं ब्रह्माणी मे रक्षेच्छायां छत्रेश्वरी तथा॥

Jvalamukhi nakhajvala Abhedya sarvasandhishu; Shukram Brahmani me rakshech chhayam Chhatreshwari tatha.

Meaningনখের জ্বালা (কান্তি) রক্ষা করুন জ্বালামুখী এবং সমস্ত সন্ধি অভেদ্যা; বীর্য ব্রহ্মাণী এবং ছায়া ছত্রেশ্বরী রক্ষা করুন।

Verse 27#

Ahankaram mano buddhim raksha me Dharmacharini;

अहङ्कारं मनो बुद्धिं रक्ष मे धर्मचारिणि। प्राणापानौ तथा व्यानं समानोदानमेव च॥

Ahankaram mano buddhim raksha me Dharmacharini; Pranapanau tatha vyanam samanodanameva cha.

Meaningহে ধর্মচারিণী, আমার অহংকার, মন ও বুদ্ধি রক্ষা করো; এবং প্রাণ, অপান, ব্যান, সমান ও উদান (পঞ্চপ্রাণ) রক্ষা করো।

Verse 28#

Vajrahasta cha me rakshet pranam Kalyanashobhana;

वज्रहस्ता मे रक्षेत्प्राणं कल्याणशोभना। रसे रूपे गन्धे शब्दे स्पर्शे योगिनी॥

Vajrahasta cha me rakshet pranam Kalyanashobhana; Rase rupe cha gandhe cha shabde sparshe cha Yogini.

Meaningকল্যাণময়ী, শোভনা বজ্রহস্তা আমার প্রাণ রক্ষা করুন; যোগিনী আমার রস, রূপ, গন্ধ, শব্দ ও স্পর্শ (ইন্দ্রিয়) রক্ষা করুন।

Verse 29#

Sattvam rajastamashchaiva rakshen Narayani sada;

सत्त्वं रजस्तमश्चैव रक्षेन्नारायणी सदा। आयू रक्षतु वाराही धर्मं रक्षतु वैष्णवी॥

Sattvam rajastamashchaiva rakshen Narayani sada; Ayu rakshatu Varahi dharmam rakshatu Vaishnavi.

Meaningসত্ত্ব, রজঃ ও তমঃ সদা নারায়ণী রক্ষা করুন; আয়ু বারাহী এবং ধর্ম বৈষ্ণবী রক্ষা করুন।

Verse 30#

Yashah kirtim cha Lakshmim cha dhanam vidyam cha Chakrini;

यशः कीर्तिं लक्ष्मीं धनं विद्यां चक्रिणी। गोत्रमिन्द्राणी मे रक्षेत्पशून्मे रक्ष चण्डिके॥

Yashah kirtim cha Lakshmim cha dhanam vidyam cha Chakrini; Gotram Indrani me rakshet pashun me raksha Chandike.

Meaningযশ, কীর্তি, লক্ষ্মী, ধন ও বিদ্যা চক্রিণী রক্ষা করুন; গোত্র ইন্দ্রাণী রক্ষা করুন, এবং হে চণ্ডিকে, আমার পশু রক্ষা করো।

Verse 31#

Putran rakshen Mahalakshmir bharyam rakshatu Bhairavi;

पुत्रान् रक्षेन्महालक्ष्मीर्भार्यां रक्षतु भैरवी। पन्थानं सुपथा रक्षेन्मार्गं क्षेमकरी तथा॥

Putran rakshen Mahalakshmir bharyam rakshatu Bhairavi; Panthanam Supatha rakshen margam Kshemakari tatha.

Meaningপুত্র রক্ষা করুন মহালক্ষ্মী এবং পত্নী ভৈরবী; পথ সুপথা এবং রাস্তা ক্ষেমকরী রক্ষা করুন।

Verse 32#

Rajadvare Mahalakshmir Vijaya sarvatah sthita;

राजद्वारे महालक्ष्मीर्विजया सर्वतः स्थिता। रक्षाहीनं तु यत्स्थानं वर्जितं कवचेन तु॥

Rajadvare Mahalakshmir Vijaya sarvatah sthita; Rakshahinam tu yatsthanam varjitam kavachena tu.

Meaningরাজদ্বারে মহালক্ষ্মী আমাকে রক্ষা করুন, এবং সর্বত্র বিদ্যমান বিজয়া — এবং যে স্থান এই কবচে বাদ পড়ল, অরক্ষিত রইল,

Verse 33#

Tatsarvam raksha me Devi Jayanti papanashini;

तत्सर्वं रक्ष मे देवि जयन्ती पापनाशिनी। पदमेकं गच्छेत्तु यदीच्छेच्छुभमात्मनः॥

Tatsarvam raksha me Devi Jayanti papanashini; Padamekam na gachchhet tu yadichchhech chubhamatmanah.

Meaning— হে পাপনাশিনী দেবী জয়ন্তী, সে সবের রক্ষা করো। যে নিজের কল্যাণ চায়, সে এক পা-ও না যাক

Verse 34#

Kavachenavrito nityam yatra yatradhigachchhati;

कवचेनावृतो नित्यं यत्र यत्राधिगच्छति। तत्र तत्रार्थलाभश्च विजयः सार्वकामिकः॥

Kavachenavrito nityam yatra yatradhigachchhati; Tatra tatrarthalabhashcha vijayah sarvakamikah.

Meaningএই কবচে সদা আবৃত না হয়ে; তখন সে যেখানে যেখানে যায়, সেখানে সেখানে ধন ও বিজয় এবং সমস্ত কামনার পূর্তি পায়।

Verse 35#

Yam yam kamayate kamam tam tam prapnoti nishchitam;

यं यं कामयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम्। परमैश्वर्यमतुलं प्राप्स्यते भूतले पुमान्॥

Yam yam kamayate kamam tam tam prapnoti nishchitam; Paramaishvaryamatulam prapsyate bhutale puman.

Meaningসে যে যে কামনা ইচ্ছা করে, তা নিশ্চয়ই পায়; এমন মানুষ পৃথিবীতে অতুলনীয়, পরম ঐশ্বর্য লাভ করে।

Verse 36#

Nirbhayo jayate martyah sangrameshvaparajitah;

निर्भयो जायते मर्त्यः सङ्ग्रामेष्वपराजितः। त्रैलोक्ये तु भवेत्पूज्यः कवचेनावृतः पुमान्॥

Nirbhayo jayate martyah sangrameshvaparajitah; Trailokye tu bhavet pujyah kavachenavritah puman.

Meaningসেই মর্ত্য নির্ভয় হয়ে যায় এবং সংগ্রামে অপরাজিত; এই কবচে আবৃত পুরুষ তিন লোকে পূজ্য হয়ে যায়।

Verse 37#

Idam tu Devyah kavacham devanamapi durlabham;

इदं तु देव्याः कवचं देवानामपि दुर्लभम्। यः पठेत्प्रयतो नित्यं त्रिसन्ध्यं श्रद्धयान्वितः॥

Idam tu Devyah kavacham devanamapi durlabham; Yah pathet prayato nityam trisandhyam shraddhayanvitah.

Meaningদেবীর এই কবচ দেবতাদের জন্যও দুর্লভ। যে সংযমী হয়ে শ্রদ্ধাপূর্বক প্রতিদিন তিন সন্ধ্যায় এর পাঠ করে,

Verse 38#

Daivi kala bhavet tasya trailokyeshvaparajitah;

दैवी कला भवेत्तस्य त्रैलोक्येष्वपराजितः। जीवेद्वर्षशतं साग्रमपमृत्युविवर्जितः॥

Daivi kala bhavet tasya trailokyeshvaparajitah; Jived varshashatam sagram apamrityuvivarjitah.

Meaningসে দিব্য কান্তি লাভ করে, সে তিন লোকে অপরাজিত হয়, এবং অপমৃত্যু রহিত হয়ে পূর্ণ একশো বছরেরও বেশি বাঁচে।

Verse 39#

Nashyanti vyadhayah sarve lutavisphotakadayah;

नश्यन्ति व्याधयः सर्वे लूताविस्फोटकादयः। स्थावरं जङ्गमं वापि कृत्रिमं चापि यद्विषम्॥

Nashyanti vyadhayah sarve lutavisphotakadayah; Sthavaram jangamam vapi kritrimam chapi yadvisham.

Meaningফোড়া, ফুসকুড়ি প্রভৃতি সমস্ত রোগ নষ্ট হয়ে যায়; এবং স্থাবর, জঙ্গম অথবা কৃত্রিম যে কোনো বিষ হোক,

Verse 40#

Abhicharani sarvani mantrayantrani bhutale;

अभिचाराणि सर्वाणि मन्त्रयन्त्राणि भूतले। भूचराः खेचराश्चैव जलजाश्चोपदेशिकाः॥

Abhicharani sarvani mantrayantrani bhutale; Bhucharah khecharashchaiva jalajashchopadeshikah.

Meaningপৃথিবীতে সমস্ত অভিচার (তুকতাক), মন্ত্র-যন্ত্র, ভূচর, খেচর, জলচর এবং উপদেশে উৎপন্ন (প্রাণী),

Verse 41#

Sahajah kulaja malah Shakini Dakini tatha;

सहजाः कुलजा मालाः शाकिनी डाकिनी तथा। अन्तरिक्षचरा घोरा डाकिन्यश्च महाबलाः॥

Sahajah kulaja malah Shakini Dakini tatha; Antarikshachara ghora Dakinyashcha mahabalah.

Meaningসহজ ও কুলে উৎপন্ন দুষ্ট আত্মা, শাকিনী ও ডাকিনী, এবং অন্তরিক্ষে বিচরণকারী ঘোর, মহাবলী ডাকিনীগণ —

Verse 42#

Grahabhutapishachashcha yakshagandharvarakshasah;

ग्रहभूतपिशाचाश्च यक्षगन्धर्वराक्षसाः। ब्रह्मराक्षसवेतालाः कूष्माण्डा भैरवादयः॥

Grahabhutapishachashcha yakshagandharvarakshasah; Brahmarakshasavetalah kushmanda Bhairavadayah.

Meaningগ্রহ, ভূত, পিশাচ, যক্ষ, গন্ধর্ব, রাক্ষস, ব্রহ্মরাক্ষস, বেতাল, কূষ্মাণ্ড, ভৈরব প্রভৃতি —

Verse 43#

Nashyanti darshanat tasya kavache hridi samsthite;

नश्यन्ति दर्शनात्तस्य कवचे हृदि संस्थिते। मानोन्नतिर्भवेद्राज्ञस्तेजोवृद्धिकरं परम्॥

Nashyanti darshanat tasya kavache hridi samsthite; Manonnatirbhaved rajnastejovriddhikaram param.

Meaningযার হৃদয়ে এই কবচ স্থিত, তার দর্শনমাত্রে সকলে নষ্ট হয়ে যায়। এ রাজাদের থেকে পরম সম্মান এবং তেজের মহান বৃদ্ধি দেয়।

Verse 44#

Yashasa vardhate so'pi kirtimanditabhutale;

यशसा वर्धते सोऽपि कीर्तिमण्डितभूतले। जपेत्सप्तशतीं चण्डीं कृत्वा तु कवचं पुरा॥

Yashasa vardhate so'pi kirtimanditabhutale; Japet saptashatim Chandim kritva tu kavacham pura.

Meaningসেও যশে বৃদ্ধি পায় এবং কীর্তিতে পৃথিবীকে সুশোভিত করে। প্রথমে এই কবচ পাঠ করেই চণ্ডী সপ্তশতীর পাঠ করা উচিত।

Verse 45#

Yavad bhumandalam dhatte sashailavanakananam;

यावद्भूमण्डलं धत्ते सशैलवनकाननम्। तावत्तिष्ठति मेदिन्यां सन्ततिः पुत्रपौत्रकी॥

Yavad bhumandalam dhatte sashailavanakananam; Tavat tishthati medinyam santatih putrapautraki.

Meaningযতক্ষণ এই ভূমণ্ডল পর্বত, বন ও কানন সহ স্থিত, ততক্ষণ তার পুত্র-পৌত্রের সন্ততি পৃথিবীতে বজায় থাকে।

Verse 46#

Dehante paramam sthanam yatsurairapi durlabham;

देहान्ते परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम्। प्राप्नोति पुरुषो नित्यं महामायाप्रसादतः॥

Dehante paramam sthanam yatsurairapi durlabham; Prapnoti purusho nityam Mahamayaprasadatah.

Meaningদেহান্তে সে সেই পরম স্থান লাভ করে, যা দেবতাদের জন্যও দুর্লভ — এমন মানুষ মহামায়ার কৃপায় সদা এ পায়;

Verse 47#

Labhate paramam rupam Shivena saha modate.

लभते परमं रूपं शिवेन सह मोदते॥ इति श्रीवाराहपुराणे हरिहरब्रह्मविरचितं देव्याः कवचं सम्पूर्णम्

Labhate paramam rupam Shivena saha modate. Iti shri Varahapurane Hariharabrahmavirachitam Devyah kavacham sampurnam.

Meaningসে পরম রূপ লাভ করে এবং শিবের সঙ্গে সদা আনন্দ করে। এইভাবে বরাহপুরাণে হরি, হর ও ব্রহ্মা দ্বারা রচিত দেবীর কবচ সম্পূর্ণ হল।

Word-by-Word Breakdown

कवच
Kavach
কবচ — কবচ, রক্ষা-কবচ (আর্মর)
चण्डिका
Chandika
চণ্ডিকা — উগ্র দেবী দুর্গা
शैलपुत्री
Shailaputri
শৈলপুত্রী — পর্বতের কন্যা (প্রথম নবদুর্গা)
ब्रह्मचारिणी
Brahmacharini
ব্রহ্মচারিণী — তপস্বিনী দেবী (দ্বিতীয় নবদুর্গা)
चन्द्रघण्टा
Chandraghanta
চন্দ্রঘণ্টা — চন্দ্র-ঘণ্টা ধারণকারিণী (তৃতীয় নবদুর্গা)
कूष्माण्डा
Kushmanda
কূষ্মাণ্ডা — ব্রহ্মাণ্ডের (কসমিক ডিম) রচয়িত্রী (চতুর্থ নবদুর্গা)
स्कन्दमाता
Skandamata
স্কন্দমাতা — স্কন্দ/কার্তিকেয়ের মাতা (পঞ্চম নবদুর্গা)
कात्यायनी
Katyayani
কাত্যায়নী — কাত্যায়নের আশ্রমে জাত (ষষ্ঠ নবদুর্গা)
कालरात्री
Kalaratri
কালরাত্রি — বিনাশের অন্ধকার রাত্রি (সপ্তম নবদুর্গা)
महागौरी
Mahagauri
মহাগৌরী — পরম গৌরবর্ণা (অষ্টম নবদুর্গা)
सिद्धिदात्री
Siddhidatri
সিদ্ধিদাত্রী — অলৌকিক সিদ্ধি প্রদানকারিণী (নবম নবদুর্গা)
शूलेन
Shulena
শূলেন — ত্রিশূল দিয়ে
खड्गेन
Khadgena
খড়্গেন — খড়্গ (তরবারি) দিয়ে
चामुण्डा
Chamunda
চামুণ্ডা — চণ্ড ও মুণ্ড নামক অসুরের বধকারিণী
ऐन्द्री
Aindri
ঐন্দ্রী — ইন্দ্রের শক্তি
वाराही
Varahi
বারাহী — বিষ্ণুর শক্তি (বরাহ রূপ)
कौमारी
Kaumari
কৌমারী — কার্তিকেয়ের শক্তি
ब्रह्माणी
Brahmani
ব্রহ্মাণী — ব্রহ্মার শক্তি
वैष्णवी
Vaishnavi
বৈষ্ণবী — বিষ্ণুর শক্তি
सरस्वती
Saraswati
সরস্বতী — বাণী ও জ্ঞানের দেবী
कामाक्षी
Kamakshi
কামাক্ষী — প্রেমপূর্ণ নয়না দেবী
सर्वमंगला
Sarvamangala
সর্বমঙ্গলা — যিনি সর্বমঙ্গলময়ী

Origin & History

Source: Markandeya Purana, Devi Mahatmyam (Durga Saptashati)

Author: Sage Markandeya

Period: Ancient (c. 400-500 CE for the text; story set in mythological time)

দুর্গা কবচ মার্কণ্ডেয় পুরাণে মার্কণ্ডেয় ঋষি ও ব্রহ্মার সংলাপ রূপে আসে। যখন মার্কণ্ডেয় ব্রহ্মাকে সমস্ত মানুষের রক্ষাকারী পরম রহস্য সম্পর্কে জিজ্ঞাসা করলেন, তখন ব্রহ্মা দেবী কবচ — দেবীর দিব্য কবচ — প্রকাশ করলেন। তিনি জানালেন যে এই স্তোত্র আগে কখনো কাউকে প্রকাশ করা হয়নি, এবং যে এর পাঠ করে সে দিব্য শক্তির এক অভেদ্য আবরণে আচ্ছাদিত হয়, যেখানে প্রতিটি দেবী শরীরের একটি বিশিষ্ট অঙ্গে অবস্থান করে সকল ক্ষতি থেকে রক্ষা করে।

Frequently Asked Questions

দুর্গা কবচ কী?
দুর্গা কবচ (দেবী কবচ) মার্কণ্ডেয় পুরাণের একটি রক্ষাকারী স্তোত্র, যেখানে দেবী দুর্গার বিশিষ্ট রূপগুলির আহ্বান করে ভক্তের শরীরের প্রতিটি অঙ্গের রক্ষা করা হয়। এর আক্ষরিক অর্থ 'দুর্গার কবচ' এবং এটি একটি আধ্যাত্মিক ঢাল রচনা করে।
দুর্গা কবচ কখন পাঠ করা উচিত?
এটি সবচেয়ে বেশি নবরাত্রিতে দুর্গা সপ্তশতীর অঙ্গ হিসেবে পাঠ করা হয়। এটি শুক্রবার, মঙ্গলবার অথবা যখনই দিব্য রক্ষার প্রয়োজন হয় — যাত্রার আগে, অসুস্থতায় বা বিপদের সময় — পাঠ করা যায়।
দুর্গা কবচ কি দুর্গা সপ্তশতীর অঙ্গ?
হ্যাঁ, দুর্গা কবচ সেই তিনটি প্রারম্ভিক স্তোত্রের একটি যা দুর্গা সপ্তশতী (দেবী মাহাত্ম্য)-র মূল ৭০০ শ্লোকের আগে পড়া হয়। অন্য দুটি হল অর্গলা স্তোত্র ও কীলক স্তোত্র।
কবচে উল্লিখিত নয় দুর্গার তাৎপর্য কী?
নয় দুর্গা (নবদুর্গা) দেবী দুর্গার সেই নয়টি রূপকে নির্দেশ করে যাদের নবরাত্রির নয় রাতে পূজা হয়। প্রতিটি রূপের বিশিষ্ট শক্তি রয়েছে এবং তা ভক্তদের ভিন্ন ভিন্ন উপায়ে রক্ষা করে। কবচ পূর্ণ রক্ষার জন্য এই সকল নয়টিকে আহ্বান করে।
মহিলারা কি দুর্গা কবচ পাঠ করতে পারেন?
অবশ্যই। দেবী দুর্গা শক্তির (দিব্য নারী-শক্তির) প্রতীক। কবচ পাঠে মহিলাদের জন্য কোনো বিধিনিষেধ নেই। প্রকৃতপক্ষে রক্ষা ও শক্তি প্রার্থনাকারী নারীদের জন্য এটি বিশেষভাবে সশক্তকারী বলে গণ্য।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →