Mantra.Tips

হরিবরাসনম্ Meaning — Line by Line

हरिवरासनम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of হরিবরাসনম্ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Harivarasanam Vishwamohanam
  2. Verse 2. Sharanakirtanam Shaktamanasam
  3. Verse 3. Pranayasatyakam Prananayakam
  4. Verse 4. Turagavahanam Sundarananam
  5. Verse 5. Tribhuvanarchitam Devatatmakam
  6. Verse 6. Bhavabhayapaham Bhavukavaham
  7. Verse 7. Kalamridusmitam Sundarananam
  8. Verse 8. Shritajanapriyam Chintitapradam
Verse 1#

Harivarasanam Vishwamohanam

हरिवरासनं विश्वमोहनं हरिदधीश्वरं आराध्यपादुकम्। अरिविमर्दनं नित्यनर्तनं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Harivarasanam Vishwamohanam Haridadhishwaram Aradhyapadukam Arivimardanam Nityanartanam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningআমি হরিহরাত্মজ (অয়্যপ্পা)-এর শরণ নিই — যিনি হরির শ্রেষ্ঠ আসনে বিরাজমান, বিশ্বকে মোহিত করেন, যাঁর চরণ-পাদুকা পূজ্য, শত্রুদের বিনাশকারী এবং নিত্য আনন্দ-নর্তনে লীন।

Verse 2#

Sharanakirtanam Shaktamanasam

शरणकीर्तनं शक्तमानसं भजनमानसं नर्तनालसम्। अरुणभासुरं भूतनायकं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Sharanakirtanam Shaktamanasam Bhajanamanasam Nartanalasam Arunabhasuram Bhutanayakam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningআমি সেই দেবের শরণ নিই যিনি 'শরণম্' কীর্তনে স্তুত, ভক্তদের মনে সদা বিরাজমান, অরুণোদয়-সম দীপ্তিমান এবং সমস্ত ভূতের নায়ক।

Verse 3#

Pranayasatyakam Prananayakam

प्रणयसत्यकं प्राणनायकं प्रणतकल्पकं सुप्रभाञ्चितम्। प्रणवमन्दिरं कीर्तनप्रियं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Pranayasatyakam Prananayakam Pranatakalpakam Suprabhanchitam Pranavamandiram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningআমি সেই দেবের শরণ নিই যিনি সত্য প্রেমের স্বরূপ, প্রাণের নায়ক, প্রণামকারীদের কামনা পূর্ণকারী, সদা সুপ্রভায় প্রকাশিত, ওঁকারে নিবাসকারী এবং কীর্তনপ্রিয়।

Verse 4#

Turagavahanam Sundarananam

तुरगवाहनं सुन्दराननं वरगदायुधं देववर्णितम्। गुरुकृपाकरं कीर्तनप्रियं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Turagavahanam Sundarananam Varagadayudham Devavarnitam Gurukripakaram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningআমি সেই দেবের শরণ নিই যিনি অশ্বে আরূঢ়, সুন্দর মুখবিশিষ্ট, শ্রেষ্ঠ গদা ধারণকারী, দেবতাদের দ্বারা বর্ণিত, গুরু-কৃপা প্রদানকারী এবং কীর্তনপ্রিয়।

Verse 5#

Tribhuvanarchitam Devatatmakam

त्रिभुवनार्चितं देवतात्मकं त्रिनयनं प्रभुं दिव्यदेशिकम्। त्रिदशपूजितं चिन्तितप्रदं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Tribhuvanarchitam Devatatmakam Trinayanam Prabhum Divyadeshikam Tridashapujitam Chintitapradam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningআমি সেই দেবের শরণ নিই যিনি ত্রিভুবনে পূজিত, দেবতাদের আত্মস্বরূপ, ত্রিনয়ন প্রভু, দিব্য দেশিক (গুরু), দেবগণ দ্বারা পূজিত এবং চিন্তিত ফল প্রদানকারী।

Verse 6#

Bhavabhayapaham Bhavukavaham

भवभयापहं भावुकावहं भुवनमोहनं भूतिभूषणम्। धवलवाहनं दिव्यवारणं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Bhavabhayapaham Bhavukavaham Bhuvanamohanam Bhutibhushanam Dhavalavahanam Divyavaranam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningআমি সেই দেবের শরণ নিই যিনি সংসারের ভয় দূরকারী, মঙ্গল আনয়নকারী, ভুবনসমূহকে মোহিতকারী, বিভূতিতে বিভূষিত, শ্বেত বাহন ও দিব্য গজবিশিষ্ট।

Verse 7#

Kalamridusmitam Sundarananam

कलमृदुस्मितं सुन्दराननं कलभकोमलं गात्रमोहनम्। कलभकेसरी वाजिवाहनं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Kalamridusmitam Sundarananam Kalabhakomalam Gatramohanam Kalabhakesari Vajivahanam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningআমি সেই দেবের শরণ নিই যিনি মধুর মন্দ হাস্যবিশিষ্ট, সুন্দর মুখবিশিষ্ট, গজশিশুর মতো কোমল, মনোহর অঙ্গবিশিষ্ট, সিংহসদৃশ এবং অশ্ববাহন।

Verse 8#

Shritajanapriyam Chintitapradam

श्रितजनप्रियं चिन्तितप्रदं श्रुतिविभूषणं साधुजीवनम्। श्रुतिमनोहरं गीतलालसं हरिहरात्मजं देवमाश्रये॥

Shritajanapriyam Chintitapradam Shrutivibhushanam Sadhujivanam Shrutimanoharam Gitalalasam Hariharatmajam Devamashraye

Meaningআমি সেই দেবের শরণ নিই যিনি শরণাগত জনের প্রিয়, চিন্তিত ফল প্রদানকারী, বেদের আভরণ, সাধুদের জীবন, শ্রুতির মতো মনোহর এবং গীতপ্রিয়।

Word-by-Word Breakdown

हरिवरासनं
Harivarasanam
হরি (বিষ্ণু)-এর শ্রেষ্ঠ আসনে বিরাজমান
विश्वमोहनं
Vishwamohanam
সমস্ত বিশ্বকে মোহিতকারী
अरिविमर्दनं
Arivimardanam
শত্রুদের (ও অভ্যন্তরীণ দোষের) বিনাশকারী
हरिहरात्मजं
Hariharatmajam
হরি ও হর (বিষ্ণু ও শিব)-এর পুত্র — অয়্যপ্পা
देवमाश्रये
Devamashraye
সেই দেবের আমি শরণ নিই
शरणकीर्तनं
Sharanakirtanam
ভক্তদের 'শরণম্' কীর্তনে স্তুত
अरुणभासुरं
Arunabhasuram
উদিত সূর্যের মতো দীপ্তিমান
प्रणवमन्दिरं
Pranavamandiram
পবিত্র ওঁকারে (প্রণবে) নিবাসকারী
कीर्तनप्रियं
Kirtanapriyam
ভক্তি-গীতের প্রেমিক
त्रिभुवनार्चितं
Tribhuvanarchitam
ত্রিভুবনে পূজিত
भवभयापहं
Bhavabhayapaham
সাংসারিক অস্তিত্বের ভয় দূরকারী
चिन्तितप्रदं
Chintitapradam
যা কিছু শ্রদ্ধাভরে কামনা করা হয় তা প্রদানকারী

Origin & History

Source: Devotional Sanskrit stotra to Lord Ayyappa; sung as the nightly closing prayer at Sabarimala

Author: Attributed to Kambakudi Kulathur Srinivasa Iyer

Period: Traditional; popularised in the 20th century

অয়্যপ্পা হরিহরাত্মজ, যিনি বিষ্ণু (মোহিনী রূপে) ও শিবের মিলন থেকে জন্মেছেন — হিন্দু ভক্তির দুই মহান ধারাকে যুক্ত করে। হরিবরাসনম্ শবরীমালায় 'উরক্ক পাট্টু' রূপে গাওয়া হয়, সেই ঘুমপাড়ানি গান যা প্রভুকে শয়ন করায়: যেই অন্তিম শ্লোক মন্দ হয়, গর্ভগৃহের প্রদীপ ম্লান করে দেওয়া হয় এবং রাতের জন্য দ্বার বন্ধ করে দেওয়া হয়। কে. জে. যেসুদাসের কণ্ঠে বিশ্বজুড়ে পৌঁছে এটি প্রতিটি অয়্যপ্পা ভক্তের প্রতীক-প্রার্থনা হয়ে উঠেছে।

Frequently Asked Questions

হরিবরাসনম্ কী?
হরিবরাসনম্ ভগবান অয়্যপ্পার (হরিহরাত্মজ, বিষ্ণু ও শিবের পুত্র) স্তুতিতে আটটি শ্লোকের সংস্কৃত স্তোত্র। এটি 'উরক্ক পাট্টু' — সেই ঘুম-গান যা প্রতিদিন রাতে শবরীমালা মন্দিরের দ্বার বন্ধ হওয়ার সময় এবং দেবকে শয়ন করানোর সময় গাওয়া হয়।
হরিবরাসনম্ কে রচনা করেছেন এবং একে কে প্রসিদ্ধ করেছেন?
এই শ্লোকগুলির কৃতিত্ব কম্বকুডি কুলত্তুর শ্রীনিবাস আইয়ারকে দেওয়া হয়। এই স্তোত্র গায়ক কে. জে. যেসুদাসের ভাবপূর্ণ গায়নে সর্বপ্রিয় হয়ে ওঠে, যা এখন প্রতিদিন রাতে শবরীমালা ও বিশ্বজুড়ে অয়্যপ্পা মন্দিরে বাজানো হয়।
'হরিহরাত্মজং দেবমাশ্রয়ে' মানে কী?
'আমি সেই দেবের শরণ নিই যিনি হরি ও হরের পুত্র।' প্রতিটি শ্লোক এই পঙ্‌ক্তিতেই শেষ হয়, যার ফলে সম্পূর্ণ স্তোত্র বিষ্ণু ও শিবের মিলন-স্বরূপ অয়্যপ্পার প্রতি বারবার সমর্পণের কর্ম হয়ে ওঠে।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →