ইন্দ্রকৃত লক্ষ্মীস্তোত্রম্ Meaning — Line by Line
इन्द्रकृत लक्ष्मीस्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ইন্দ্রকৃত লক্ষ্মীস্তোত্রম্ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Om Namah Kamala Vasinyai Narayanyai Namo Namah
- Verse 2. Padma Patrekshanayai Cha Padmasyayai Namo Namah
- Verse 3. Sarva Sampat Svarupayai Sarvadatryai Namo Namah
- Verse 4. Haribhakti Pradatryai Cha Harshadatryai Namo Namah
- Verse 5. Krishna Shobha Svarupayai Ratnadhyayai Namo Namah
- Verse 6. Sasya Adhishthatru Devyai Cha Sasya Lakshmyai Namo Namah
- Verse 7. Vaikunthe Cha Mahalakshmir Lakshmih Kshiroda Sagare
- Verse 8. Griha Lakshmish Cha Grihinam Gehe Cha Griha Devata
- Verse 9. Aditir Deva Mata Tvam Kamala Kamalalaye
- Verse 10. Tvam Hi Vishnu Svarupa Cha Sarvadhara Vasundhara
- Verse 11. Krodha Himsa Varjita Cha Varada Cha Shubhanana
- Verse 12. Yaya Vina Jagat Sarvam Bhasmibhutam Asarakam
- Verse 13. Sarvesham Cha Para Tvam Hi Sarva Bandhava Rupini
- Verse 14. Tvaya Hino Bandhuhinas Tvaya Yuktah Sabandhavah
- Verse 15. Stanandhayanam Tvam Mata Shishunam Shaishave Yatha
- Verse 16. Tyakta Stano Matruhinah Sa Chej Jivati Daivatah
- Verse 17. Suprasanna Svarupa Tvam Me Prasanna Bhava Ambike
- Verse 18. Vayam Yavat Tvaya Hina Bandhuhinash Cha Bhikshukah
- Verse 19. Rajyam Dehi Shriyam Dehi Balam Dehi Sureshvari
- Verse 20. Kamam Dehi Matim Dehi Bhogan Dehi Haripriye
- Verse 21. Sarva Adhikaram Evam Vai Prabhavam Cha Pratapakam
Om Namah Kamala Vasinyai Narayanyai Namo Namah
ॐ नमः कमलवासिन्यै नारायण्यै नमो नमः। कृष्णप्रियायै सारायै पद्मायै च नमो नमः॥
Om Namah Kamala Vasinyai Narayanyai Namo Namah Krishnapriyayai Sarayai Padmayai Cha Namo Namah
Meaningওঁ, কমলে নিবাসকারিণী নারায়ণীকে বারংবার নমস্কার; কৃষ্ণপ্রিয়া, সারস্বরূপা, পদ্মাকে নমস্কার।
Padma Patrekshanayai Cha Padmasyayai Namo Namah
पद्मपत्रेक्षणायै च पद्मास्यायै नमो नमः। पद्मासनायै पद्मिन्यै वैष्णव्यै च नमो नमः॥
Padma Patrekshanayai Cha Padmasyayai Namo Namah Padmasanayai Padminyai Vaishnavyai Cha Namo Namah
Meaningকমল-নয়না, কমল-মুখী, কমলাসনা, পদ্মিনী, বৈষ্ণবীকে বারংবার নমস্কার।
Sarva Sampat Svarupayai Sarvadatryai Namo Namah
सर्वसम्पत्स्वरूपायै सर्वदात्र्यै नमो नमः। सुखदायै मोक्षदायै सिद्धिदायै नमो नमः॥
Sarva Sampat Svarupayai Sarvadatryai Namo Namah Sukhadayai Mokshadayai Siddhidayai Namo Namah
Meaningসমস্ত সম্পত্তির স্বরূপা, সকলকে দানকারিণী; সুখ, মোক্ষ ও সিদ্ধি দানকারিণীকে নমস্কার।
Haribhakti Pradatryai Cha Harshadatryai Namo Namah
हरिभक्तिप्रदात्र्यै च हर्षदात्र्यै नमो नमः। कृष्णवक्षस्थितायै च कृष्णेशायै नमो नमः॥
Haribhakti Pradatryai Cha Harshadatryai Namo Namah Krishna Vakshasthitayai Cha Krishneshayai Namo Namah
Meaningহরির ভক্তি ও হর্ষ দানকারিণী; কৃষ্ণের বক্ষে স্থিতা, কৃষ্ণের ঈশ্বরীকে নমস্কার।
Krishna Shobha Svarupayai Ratnadhyayai Namo Namah
कृष्णशोभास्वरूपायै रत्नाढ्यायै नमो नमः। सम्पत्त्यधिष्ठातृदेव्यै महादेव्यै नमो नमः॥
Krishna Shobha Svarupayai Ratnadhyayai Namo Namah Sampatti Adhishthatru Devyai Mahadevyai Namo Namah
Meaningকৃষ্ণের শোভাস্বরূপা, রত্নে সম্পন্না; সম্পত্তির অধিষ্ঠাত্রী দেবী, মহাদেবীকে নমস্কার।
Sasya Adhishthatru Devyai Cha Sasya Lakshmyai Namo Namah
सस्याधिष्ठातृदेव्यै च सस्यलक्ष्म्यै नमो नमः। नमो बुद्धिस्वरूपायै बुद्धिदायै नमो नमः॥
Sasya Adhishthatru Devyai Cha Sasya Lakshmyai Namo Namah Namo Buddhi Svarupayai Buddhidayai Namo Namah
Meaningসস্য (শস্য) -এর অধিষ্ঠাত্রী দেবী, সস্যলক্ষ্মী; বুদ্ধিস্বরূপা, বুদ্ধি দানকারিণীকে নমস্কার।
Vaikunthe Cha Mahalakshmir Lakshmih Kshiroda Sagare
वैकुण्ठे च महालक्ष्मीर्लक्ष्मीः क्षीरोदसागरे। स्वर्गलक्ष्मीरिन्द्रगेहे राजलक्ष्मीर्नृपालये॥
Vaikunthe Cha Mahalakshmir Lakshmih Kshiroda Sagare Svarga Lakshmir Indra Gehe Raja Lakshmir Nripalaye
Meaningবৈকুণ্ঠে আপনি মহালক্ষ্মী, ক্ষীরসাগরে লক্ষ্মী; ইন্দ্রের ভবনে স্বর্গলক্ষ্মী, রাজার প্রাসাদে রাজলক্ষ্মী।
Griha Lakshmish Cha Grihinam Gehe Cha Griha Devata
गृहलक्ष्मीश्च गृहिणां गेहे च गृहदेवता। सुरभिस्सा गवां माता दक्षिणा यज्ञकामिनी॥
Griha Lakshmish Cha Grihinam Gehe Cha Griha Devata Surabhih Sa Gavam Mata Dakshina Yajna Kamini
Meaningগৃহস্থদের গৃহে গৃহলক্ষ্মী ও গৃহদেবতা; গাভীদের মাতা সুরভি, ও যজ্ঞের দক্ষিণা।
Aditir Deva Mata Tvam Kamala Kamalalaye
अदितिर्देवमाता त्वं कमला कमलालये। स्वाहा त्वं च हविर्दाने कव्यदाने स्वधा स्मृता॥
Aditir Deva Mata Tvam Kamala Kamalalaye Svaha Tvam Cha Havirdane Kavyadane Svadha Smrita
Meaningআপনি দেবগণের মাতা অদিতি, কমলালয়ে কমলা; হবির্দানে স্বাহা ও কব্যদানে স্বধা বলিয়া কথিতা।
Tvam Hi Vishnu Svarupa Cha Sarvadhara Vasundhara
त्वं हि विष्णुस्वरूपा च सर्वाधारा वसुन्धरा। शुद्धसत्त्वस्वरूपा त्वं नारायणपरायणा॥
Tvam Hi Vishnu Svarupa Cha Sarvadhara Vasundhara Shuddha Sattva Svarupa Tvam Narayana Parayana
Meaningআপনিই বিষ্ণুস্বরূপা, সর্বাধার বসুন্ধরা; শুদ্ধসত্ত্বস্বরূপা, নারায়ণে পরায়ণা।
Krodha Himsa Varjita Cha Varada Cha Shubhanana
क्रोधहिंसावर्जिता च वरदा च शुभानना। परमार्थप्रदा त्वं च हरिदास्यप्रदा परा॥
Krodha Himsa Varjita Cha Varada Cha Shubhanana Paramartha Prada Tvam Cha Haridasya Prada Para
Meaningক্রোধ ও হিংসা রহিতা, বরদায়িনী, শুভাননা; পরমার্থ দানকারিণী ও হরির সেবা দানকারিণী পরা।
Yaya Vina Jagat Sarvam Bhasmibhutam Asarakam
यया विना जगत्सर्वं भस्मीभूतमसारकम्। जीवन्मृतं च विश्वं च शवतुल्यं यया विना॥
Yaya Vina Jagat Sarvam Bhasmibhutam Asarakam Jivanmritam Cha Vishvam Cha Shava Tulyam Yaya Vina
Meaningযাঁহা বিনা সমস্ত জগৎ ভস্মীভূত ও সারহীন হইয়া যায়; যাঁহা বিনা বিশ্ব জীবিত হইয়াও মৃত, শব-তুল্য।
Sarvesham Cha Para Tvam Hi Sarva Bandhava Rupini
सर्वेषां च परा त्वं हि सर्वबान्धवरूपिणी। यया विना न सम्भाष्यो बान्धवैर्बान्धवः सदा॥
Sarvesham Cha Para Tvam Hi Sarva Bandhava Rupini Yaya Vina Na Sambhashyo Bandhavair Bandhavah Sada
Meaningআপনি সকলের পরা ও সমস্ত বন্ধুত্বের স্বরূপা; যাঁহা বিনা বন্ধুর সহিত বন্ধুর সম্ভাষণও হয় না।
Tvaya Hino Bandhuhinas Tvaya Yuktah Sabandhavah
त्वया हीनो बन्धुहीनस्त्वया युक्तः सबान्धवः। धर्मार्थकाममोक्षाणां त्वं च कारणरूपिणी॥
Tvaya Hino Bandhuhinas Tvaya Yuktah Sabandhavah Dharma Artha Kama Mokshanam Tvam Cha Karana Rupini
Meaningআপনা বিহীন মানুষ বন্ধুহীন, আপনায় যুক্ত সবন্ধু; আপনিই ধর্ম, অর্থ, কাম ও মোক্ষের কারণরূপিণী।
Stanandhayanam Tvam Mata Shishunam Shaishave Yatha
स्तनन्धयानां त्वं माता शिशूनां शैशवे यथा। तथा त्वं सर्वदा माता सर्वेषां सर्वविश्वतः॥
Stanandhayanam Tvam Mata Shishunam Shaishave Yatha Tatha Tvam Sarvada Mata Sarvesham Sarva Vishvatah
Meaningযেমন শৈশবে স্তন্যপানকারী শিশুদের মাতা হন, তেমনই আপনি সমস্ত বিশ্বে সকলের সদা মাতা।
Tyakta Stano Matruhinah Sa Chej Jivati Daivatah
त्यक्तस्तनो मातृहीनः स चेज्जीवति दैवतः। त्वया हीनो जनः कोऽपि न जीवत्येव निश्चितम्॥
Tyakta Stano Matruhinah Sa Chej Jivati Daivatah Tvaya Hino Janah Kopi Na Jivatyeva Nishchitam
Meaningমাতৃহীন, স্তনহীন শিশুও দৈববশে জীবিত থাকিতে পারে, কিন্তু আপনা বিহীন কোনও জন নিশ্চয়ই জীবিত থাকে না।
Suprasanna Svarupa Tvam Me Prasanna Bhava Ambike
सुप्रसन्नस्वरूपा त्वं मे प्रसन्ना भवाम्बिके। वैरिग्रहस्तद्विषयं देहि मह्यं सनातनि॥
Suprasanna Svarupa Tvam Me Prasanna Bhava Ambike Vairigrahas Tad Vishayam Dehi Mahyam Sanatani
Meaningআপনি সুপ্রসন্ন স্বরূপা; হে মাতা, আমার প্রতি প্রসন্ন হউন। হে সনাতনী, শত্রুদের অধীন হওয়া সেই সম্পদ আমাকে ফিরাইয়া দিন।
Vayam Yavat Tvaya Hina Bandhuhinash Cha Bhikshukah
वयं यावत्त्वया हीना बन्धुहीनाश्च भिक्षुकाः। सर्वसम्पद्विहीनाश्च तावदेव हरिप्रिये॥
Vayam Yavat Tvaya Hina Bandhuhinash Cha Bhikshukah Sarva Sampad Vihinash Cha Tavadeva Haripriye
Meaningযতক্ষণ আমরা আপনা বিহীন, ততক্ষণ বন্ধুহীন, ভিক্ষুক ও সমস্ত সম্পত্তি বিহীন, হে হরিপ্রিয়ে।
Rajyam Dehi Shriyam Dehi Balam Dehi Sureshvari
राज्यं देहि श्रियं देहि बलं देहि सुरेश्वरि। कीर्तिं देहि धनं देहि पुत्रान्मह्यं च देहि वै॥
Rajyam Dehi Shriyam Dehi Balam Dehi Sureshvari Kirtim Dehi Dhanam Dehi Putran Mahyam Cha Dehi Vai
Meaningহে সুরেশ্বরী! আমাকে রাজ্য দিন, শ্রী দিন, বল দিন; কীর্তি দিন, ধন দিন ও পুত্র দিন।
Kamam Dehi Matim Dehi Bhogan Dehi Haripriye
कामं देहि मतिं देहि भोगान्देहि हरिप्रिये। ज्ञानं देहि च धर्मं च सर्वसौभाग्यमीप्सितम्॥
Kamam Dehi Matim Dehi Bhogan Dehi Haripriye Jnanam Dehi Cha Dharmam Cha Sarva Saubhagyam Ipsitam
Meaningহে হরিপ্রিয়ে! আমাকে কাম, মতি ও ভোগ দিন; জ্ঞান, ধর্ম ও সমস্ত বাঞ্ছিত সৌভাগ্য দিন।
Sarva Adhikaram Evam Vai Prabhavam Cha Pratapakam
सर्वाधिकारमेवं वै प्रभावं च प्रतापकम्। जयं पराक्रमं युद्धे परमैश्वर्यमेव च॥
Sarva Adhikaram Evam Vai Prabhavam Cha Pratapakam Jayam Parakramam Yuddhe Paramaishvaryam Eva Cha
Meaningএইভাবে আমাকে সমস্ত অধিকার, প্রভাব ও প্রতাপ; যুদ্ধে জয়, পরাক্রম ও পরম ঐশ্বর্য দিন।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Brahmavaivarta Purana (Prakriti Khanda, Adhyaya 39); parallel in Devi Bhagavata Purana (Skandha 9, Adhyaya 42)
Author: Attributed to Indra (Devaraja)
Period: Puranic
যখন দেবতারা তাঁহাদের ভাগ্য, বৈভব ও রাজ্য হারাইয়া বসিলেন, তখন ইন্দ্র দেবী মহালক্ষ্মীর নিকট পৌঁছাইলেন এবং এই স্তুতি অর্পণ করিলেন। ব্রহ্মবৈবর্ত পুরাণে (এবং দেবীভাগবতে প্রতিধ্বনিত) বর্ণিত এই স্তোত্র প্রথমে 'নমো নমঃ'-এর মালায় দেবীকে প্রণাম করে, তারপর তাঁহাকে প্রতিটি লোকে নিবাসকারিণী সমৃদ্ধি রূপে চিনিয়া লয়, এবং অবশেষে তাঁহাকে হারানো ধন, শক্তি ও বিজয় ফিরাইয়া দিবার প্রার্থনা করে। প্রসন্ন হইয়া লক্ষ্মী দেবতাদের তাঁহাদের বর প্রদান করিলেন। সেই হইতে এই স্তোত্র সমৃদ্ধি পুনরায় পাইবার ও বৃদ্ধি করিবার একটি প্রসিদ্ধ প্রার্থনা হইয়া উঠিয়াছে।
Frequently Asked Questions
ইন্দ্রকৃত লক্ষ্মীস্তোত্রম্ কে রচনা করিয়াছিলেন?▼
এই লক্ষ্মী স্তোত্রের বিশেষত্ব কী?▼
ইন্দ্রকৃত লক্ষ্মীস্তোত্রম্ কী যাচনা করে?▼
ইহা কখন পাঠ করা উচিত?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →