Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnamoksha-sannyasa-yoga

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૮.૭૨ — કચ્ચિદેતચ્છ્રુતં પાર્થ

Bhagavad Gita 18.72 — Kachchid Etach Chhrutam Partha in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 ગીતાનું અધ્યયન કર્યા પછી, આત્મ-પરીક્ષણ અને ચિંતનની ક્ષણ રૂપે·📜 Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 72
Share:

અર્થ

પોતાના ઉપદેશના સમાપન પર શ્રીકૃષ્ણ અર્જુન તરફ એક સ્નેહપૂર્ણ પ્રશ્ન સાથે વળે છે -- શું અર્જુને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું, અને શું તેનો અજ્ઞાનજનિત મોહ દૂર થયો? આ શ્લોક ભગવાનને આદર્શ ગુરુ રૂપે પ્રગટ કરે છે, જે કેવળ જ્ઞાન જ નથી આપતા, પરંતુ એ પણ જુએ છે કે તે ખરેખર ગ્રહણ થયું કે નહીં અને તેનું પ્રયોજન -- મોહનો નાશ -- પૂર્ણ થયું કે નહીં.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 72 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

અઢારમા અધ્યાય 'મોક્ષ સંન્યાસ યોગ'માં, પોતાનો સંપૂર્ણ ઉપદેશ પૂર્ણ કરીને શ્રીકૃષ્ણ એક ગુરુના સ્નેહથી અર્જુન તરફ વળે છે. શું અર્જુને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું અને શું તેનો અજ્ઞાનનો મોહ દૂર થયો એ તેઓ પૂછે છે -- આ પ્રશ્ન અર્જુનના દૃઢ અને કૃતજ્ઞ ઉત્તરને પ્રગટ કરે છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

ગીતાના વ્યાખ્યાતા જણાવે છે કે ભગવાનનો સ્નેહમય પ્રશ્ન સાચા ગુરુનું લક્ષણ દર્શાવે છે -- જે એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે શિષ્યે ખરેખર સમજી લીધું; અને પરંપરા માને છે કે ગીતાનું નિષ્ઠાપૂર્ણ અધ્યયન, અર્જુનના શ્રવણની જેમ, નિશ્ચય જ અજ્ઞાનના મોહને દૂર કરી દે છે.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

કચ્ચિદેતચ્છ્રુતં પાર્થ ત્વયૈકાગ્રેણ ચેતસા।કચ્ચિદજ્ઞાનસંમોહઃ પ્રનષ્ટસ્તે ધનઞ્જય॥

kachchid etach chhrutaṁ pārtha tvayaikāgreṇa chetasā kachchid ajñāna-sammohaḥ pranaṣhṭas te dhanañjaya

અર્થ:હે પાર્થ! શું તેં આને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું? હે ધનંજય! શું તારો અજ્ઞાનજનિત મોહ નષ્ટ થયો?

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

કચ્ચિત્🔊kachchitશું; થયું કે
એતત્🔊etat
શ્રુતમ્🔊śhrutamસંભળાયું; શ્રવણ કરાયું
પાર્થ🔊pārthaહે પાર્થ (અર્જુન)
ત્વયા🔊tvayāતારા વડે
એકાગ્રેણ ચેતસા🔊eka-agreṇa chetasāએકાગ્ર, સ્થિર ચિત્તથી
કચ્ચિત્🔊kachchitશું; થયું કે
અજ્ઞાનસંમોહઃ🔊ajñāna-sammohaḥઅજ્ઞાનથી ઉત્પન્ન મોહ
પ્રનષ્ટઃ🔊pranaṣhṭaḥનષ્ટ થયો; દૂર થયો
તે🔊teતારો
ધનઞ્જય🔊dhanañjayaહે ધનંજય (અર્જુન, ધનને જીતનાર)

Bhagavad Gita 18.72 — Kachchid Etach Chhrutam Partha પાઠના લાભ

જ્ઞાનને એકાગ્ર, સ્થિર ચિત્તથી સાંભળવાના આદર્શને પ્રતિબિંબિત કરે છે

સમજને દૃઢ કરનાર સ્નેહમય ગુરુ રૂપે ભગવાનને પ્રગટ કરે છે

ઉપદેશનું લક્ષ્ય મોહનો નાશ છે એ સાધકને યાદ કરાવે છે

ઉપદેશ ખરેખર ગ્રહણ થયો કે નહીં એ આત્મ-પરીક્ષણને પ્રેરે છે

શાસ્ત્રોના એકાગ્ર, નિષ્ઠાપૂર્ણ અધ્યયન માટે પ્રેરણા આપે છે

પોતાનો મોહ દૂર થયો એવા અર્જુનના વિજયી ઉત્તરની ભૂમિકા રચે છે

Bhagavad Gita 18.72 — Kachchid Etach Chhrutam Partha જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર
ઉત્તમ સમયગીતાનું અધ્યયન કર્યા પછી, આત્મ-પરીક્ષણ અને ચિંતનની ક્ષણ રૂપે

તમારા ગીતા-અધ્યયનના સમાપન પર આ શ્લોકનો પાઠ કરો, અને શ્રીકૃષ્ણના પ્રશ્નને તમારા પ્રત્યેનો પ્રશ્ન બનવા દો -- શું મેં એકાગ્ર મનથી સાંભળ્યું, અને શું મારો પોતાનો મોહ દૂર થઈ રહ્યો છે? પાઠ કરતી વખતે એકાગ્ર ધ્યાનથી અધ્યયન કરવાનો અને અજ્ઞાન સ્પષ્ટતાને માર્ગ ન આપે ત્યાં સુધી ઉપદેશને આચરણમાં લાવવાનો સંકલ્પ કરો. એ સ્વાભાવિક રીતે ૧૮.૭૩માં અર્જુનના દૃઢ સમજના ઉત્તર તરફ દોરી જાય છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 18.72 — Kachchid Etach Chhrutam Partha ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
પોતાના ઉપદેશના સમાપન પર શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને પૂછે છે કે શું તેણે આને એકાગ્ર, સ્થિર ચિત્તથી સાંભળ્યું, અને શું તેનો અજ્ઞાનજનિત મોહ નષ્ટ થયો. ઉપદેશે ખરેખર પ્રભાવ પાડ્યો કે નહીં એનું ભગવાનનું આ સ્નેહપૂર્ણ નિરીક્ષણ છે.
ગૂઢતમ જ્ઞાન કેવળ એકાગ્ર, સ્થિર શ્રવણથી જ ગ્રહણ થાય છે. આ પૂછીને શ્રીકૃષ્ણ એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે પવિત્ર ઉપદેશ પૂર્ણ એકાગ્રતાથી ગ્રહણ કરવો જોઈએ, અને તેઓ દૃઢ કરે છે કે અર્જુને તેને એ રીતે આત્મસાત્ કર્યું કે નહીં.
'અજ્ઞાન-સંમોહ' એ અજ્ઞાનથી ઉત્પન્ન મોહ અથવા ભ્રમ છે -- એ જ વ્યાકુળતા જેણે આરંભમાં અર્જુનને અભિભૂત કરી દીધો હતો. સંપૂર્ણ ગીતાનું પ્રયોજન આ જ મોહનો નાશ કરવાનું છે, અને અહીં શ્રીકૃષ્ણ પૂછે છે કે તે પ્રયોજન પૂર્ણ થયું કે નહીં.
બરાબર પછીના શ્લોકમાં (૧૮.૭૩) અર્જુન હર્ષપૂર્વક ઉત્તર આપે છે કે શ્રીકૃષ્ણની કૃપાથી તેનો મોહ નષ્ટ થયો છે અને તેની સમજ પુનઃ સ્થાપિત થઈ છે, તથા તે ભગવાનના વચન અનુસાર કાર્ય કરશે -- આમ ઉપદેશની સફળતા દૃઢ થાય છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 18.72 — Kachchid Etach Chhrutam Partha શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ