శ్రీమద్భగవద్గీతా ౩.౪౨ — ఇన్ద్రియాణి పరాణ్యాహుః
Bhagavad Gita 3.42 — Indriyani Paranyahur in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఈ ప్రసిద్ధ శ్లోకం మనిషి అంతర్గత శ్రేణిని వెల్లడిస్తుంది: శరీరం బయటి ఆవరణం, ఇంద్రియాలు దాని కంటే సూక్ష్మమైనవి, శ్రేష్ఠమైనవి, మనస్సు ఇంద్రియాల కంటే శ్రేష్ఠం, బుద్ధి మనస్సు కంటే శ్రేష్ఠం, బుద్ధి కంటే కూడా పరమైన ఆత్మ ఉంటుంది. సాధకుడు సమస్త సాధనాల కంటే పైన తన నిజమైన 'నేను'ను గుర్తించగలిగేలా, ఉన్నత శక్తులతో నిమ్నమైనవాటిని వశం చేసుకోగలిగేలా శ్రీకృష్ణుడు ఈ సోపానాన్ని ఇస్తాడు — ఇదే కామం (వాసన)పై విజయానికి కీలకం.
మూలం & కథ
Bhagavad Gita Chapter 3, Verse 42 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
కర్మయోగ అధ్యాయం ముగింపుకు దగ్గరగా, మనిషిని బలవంతంగా అన్నట్లు పాపం వైపు ఏది నడిపిస్తుందని అర్జునుడు అడుగుతాడు. రజోగుణం నుండి పుట్టిన కామమే (వాసన) శత్రువని, అది జ్ఞానాన్ని కప్పి ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధిలో నివసిస్తుందని శ్రీకృష్ణుడు సమాధానం ఇస్తాడు. సాధకుడు ఆత్మను సర్వోన్నతంగా తెలుసుకుని దాని పైకి ఎదిగి కామాన్ని వశం చేసుకునేలా ఈ శ్లోకం అంతర్గత శ్రేణి మ్యాప్ ఇస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ శ్లోకం, తదుపరి శ్లోకం నిర్దేశించినట్లు ఆత్మతో మనస్సును స్థిరం చేసే సాధకులు, భీషణతమ వాసనలు కూడా తమ పట్టును కోల్పోతాయని చెబుతారు — ఏ బలమూ వశం చేయలేని కామం, బుద్ధి కంటే ఆవల ఆత్మలో నిలవగానే విలీనమవుతుంది.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఇన్ద్రియాణి పరాణ్యాహురిన్ద్రియేభ్యః పరం మనః। మనసస్తు పరా బుద్ధిర్యో బుద్ధేః పరతస్తు సః॥
indriyāṇi parāṇyāhur indriyebhyaḥ paraṁ manaḥ manasas tu parā buddhir yo buddheḥ paratas tu saḥ
అర్థం:ఇంద్రియాలను (శరీరం కంటే) శ్రేష్ఠమైనవని చెబుతారు; ఇంద్రియాల కంటే శ్రేష్ఠమైనది మనస్సు, మనస్సు కంటే శ్రేష్ఠమైనది బుద్ధి, మరియు బుద్ధి కంటే కూడా పరమైనది ఆత్మ.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Bhagavad Gita 3.42 — Indriyani Paranyahur పారాయణ ప్రయోజనాలు
నిజమైన ఆత్మను (ఆత్మన్) శరీరం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి కంటే భిన్నంగా వెల్లడిస్తుంది
ఆత్మవిచారం, అంతర్గత వివేకానికి స్పష్టమైన మార్గాన్ని ఇస్తుంది
ఉన్నత బుద్ధి, ఆత్మ ద్వారా ఇంద్రియాలను వశం చేసుకునే శక్తిని సాధకునికి ఇస్తుంది
కామం, క్రోధం, చంచల ఆవేగాలపై విజయంలో సహాయపడుతుంది
ధ్యానాన్ని మనస్సు, బుద్ధి కంటే ఆవలికి తీసుకెళ్ళి లోతుగా చేస్తుంది
అంతర్గత సాధనాలపై స్థిరత్వం, స్పష్టత, ప్రభుత్వాన్ని నిర్మిస్తుంది
Bhagavad Gita 3.42 — Indriyani Paranyahur పారాయణ విధి
శ్లోకాన్ని నెమ్మదిగా పఠించి, సోపానంలోని ప్రతి మెట్టు — శరీరం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి, ఆత్మ — పై చింతన చేయండి, ప్రతి స్థాయిలో ధ్యానాన్ని లోపలికి, పైకి మళ్ళిస్తూ, వీటన్నింటికీ ఆవల సాక్షి ఆత్మగా నిలిచేవరకు. ఇంద్రియాలు లేదా చంచల మనస్సు మిమ్మల్ని ఆక్రమించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడల్లా, దీన్ని ఉపయోగించి చేతనంగా ఉన్నత బుద్ధి, ఆత్మ శరణు పొందండి. వివేకాన్ని (భేదబుద్ధి), ఆత్మప్రభుత్వాన్ని పెంపొందించడానికి ఇది ఉత్తమ శ్లోకం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Bhagavad Gita 3.42 — Indriyani Paranyahurను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి