bhagavad-gitagitakrishnaself-mastery

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૬.૬ — બન્ધુરાત્માઽઽત્મનસ્તસ્ય

Bhagavad Gita 6.6 — Bandhur Atmatmanas Tasya in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 સવારે ધ્યાન પહેલાં, અથવા જ્યારે પણ મન અશાંત કે આત્મ-વિનાશી જણાય·📜 Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 6

તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો

हिन्दी / देवनागरी తెలుగు தமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളംગુજરાતીবাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ અર્થ

જ્યાં શ્રીકૃષ્ણે હમણાં જ કહ્યું કે મનુષ્યે પોતે જ પોતાનો ઉદ્ધાર કરવો જોઈએ, તેના તરત જ પછી આ શ્લોક તેનું કારણ સમજાવે છે. મન બેધારી શક્તિ છે: જે વ્યક્તિએ ઉચ્ચ આત્મા દ્વારા તેને વશ કરી લીધું છે, તેને માટે મન માર્ગનો સાચો મિત્ર બની જાય છે; પરંતુ જે તેને અનિયંત્રિત છોડી દે છે, તેને માટે એ જ મન બાહ્ય શત્રુની જેમ સતત શત્રુ બની જાય છે. તેથી આત્મવિજય જ સમસ્ત યોગ અને આંતરિક શાંતિનો આધાર છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 6 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

છઠ્ઠા અધ્યાય ધ્યાનયોગમાં (ધ્યાનનો યોગ) શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને મનને સ્થિર કરવાનું શીખવે છે. પહેલાં તેઓ કહે છે 'પોતે પોતાને ઉપર ઉઠાવો', કારણ કે આત્મા પોતાનો જ મિત્ર કે શત્રુ હોઈ શકે છે. આ શ્લોક રહસ્ય સ્પષ્ટ કરે છે — મન ત્યારે જ સાચો મિત્ર બને છે જ્યારે તેને ઉચ્ચ આત્મા દ્વારા જીતી લેવાયું હોય, અન્યથા તે શત્રુતાપૂર્ણ શત્રુની જેમ વર્તે છે.

✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

મહાન યોગીઓ અને સંતો એક સમયના અશાંત મનને પોતાનો સૌથી નિકટ સહયોગી બનાવવા માટે યાદ કરાય છે; આ શ્લોકની શિક્ષા અનુસાર મન પર વિજય મેળવીને તેઓ સુખ અને દુઃખ બંનેમાં અવિચળ રહ્યા, એ સાબિત કરતા કે જીતેલું મન માર્ગ પર સૌથી વિશ્વસનીય મિત્ર છે.

0કુલ જપ

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

બન્ધુરાત્માઽઽત્મનસ્તસ્ય યેનાત્મૈવાત્મના જિતઃ। અનાત્મનસ્તુ શત્રુત્વે વર્તેતાત્મૈવ શત્રુવત્॥

bandhur ātmātmanas tasya yenātmaivātmanā jitaḥ anātmanas tu śhatrutve vartetātmaiva śhatru-vat

અર્થ:જેણે આત્મા (ઉચ્ચ સ્વ) દ્વારા મનને જીતી લીધું છે, તેને માટે એ જ મન શ્રેષ્ઠ મિત્ર છે; પરંતુ જેણે તેને જીત્યું નથી, તેને માટે એ જ મન બાહ્ય શત્રુની જેમ સૌથી મોટો શત્રુ બની રહે છે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

બન્ધુઃ🔊bandhuḥમિત્ર

આત્મા🔊ātmāમન / આત્મા

આત્મનઃ🔊ātmanaḥએ વ્યક્તિ માટે, સ્વનું

તસ્ય🔊tasyaતેનું

યેન🔊yenaજેના દ્વારા

આત્મા🔊ātmāમન / નિમ્ન સ્વ

એવ🔊evaનિશ્ચય જ

આત્મના🔊ātmanāઆત્મા દ્વારા

જિતઃ🔊jitaḥજીતાયું

અનાત્મનઃ🔊anātmanaḥજેણે મનને જીત્યું નથી તેનું

તુ🔊tuપરંતુ

શત્રુત્વે🔊śhatrutveશત્રુતામાં, શત્રુ તરીકે

વર્તેત🔊vartetaરહે છે, વર્તે છે

શત્રુવત્🔊śhatru-vatબાહ્ય શત્રુની જેમ

Bhagavad Gita 6.6 — Bandhur Atmatmanas Tasya પાઠના લાભ

✦

આત્મ-વિજયની પ્રેરણા આપે છે — મનને શત્રુ નહીં, મિત્ર બનાવવાની

✦

આધ્યાત્મિક માર્ગ પર ઇચ્છાશક્તિ અને આંતરિક અનુશાસનને દૃઢ કરે છે

✦

પોતાના જ હિતને નષ્ટ કરતા અનિયંત્રિત મન સામે ચેતવે છે

✦

નિયંત્રિત મન સ્થાપીને ધ્યાન અને યોગમાં સહાયક બને છે

✦

પોતાના ઉત્થાન કે પતન માટે વ્યક્તિગત જવાબદારીને પ્રોત્સાહિત કરે છે

✦

મનને ઉચ્ચ આત્મા સાથે જોડીને સ્થાયી શાંતિ લાવે છે

Bhagavad Gita 6.6 — Bandhur Atmatmanas Tasya જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર

ઉત્તમ સમયસવારે ધ્યાન પહેલાં, અથવા જ્યારે પણ મન અશાંત કે આત્મ-વિનાશી જણાય

આ શ્લોકનો પાઠ ધ્યાનની શરૂઆતમાં અથવા જ્યારે પણ તમારું મન તમારી વિરુદ્ધ કામ કરતું જણાય ત્યારે કરો. તે જે પસંદગી રજૂ કરે છે તેના પર ચિંતન કરો — મન તમારો સૌથી મોટો મિત્ર હોઈ શકે અથવા સૌથી ખરાબ શત્રુ, અને તફાવત છે આત્મ-વિજય. આવેગો અને ભાવોથી ખેંચાવાને બદલે સ્થિર, સાક્ષી આત્મા દ્વારા મનને કોમળતાથી શાસિત કરવા આને દૈનિક સ્મરણ તરીકે ઉપયોગ કરો.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 6.6 — Bandhur Atmatmanas Tasya ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.

હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.

શ્રીકૃષ્ણ શીખવે છે કે જેણે ઉચ્ચ આત્મા દ્વારા મનને જીતી લીધું છે તેને માટે મન મિત્ર છે, અને જેણે જીત્યું નથી તેને માટે શત્રુ છે. મન આપણને ઉપર ઉઠાવે છે કે નષ્ટ કરે છે તે સંપૂર્ણપણે આપણે તેને વશ કર્યું છે કે નહીં તેના પર આધાર રાખે છે.

તેનો અર્થ છે ઉચ્ચ આત્માનો ઉપયોગ કરવો — વિવેક, સ્થિરતા અને ધ્યાન દ્વારા — ઇચ્છાઓ, ભાવો અને આવેગો ધરાવતા નિમ્ન મનને શાસિત કરવા. જ્યારે આત્મા શાસન કરે છે, ત્યારે મન મિત્રની જેમ સહકાર આપે છે; જ્યારે મન અનિયંત્રિત શાસન કરે છે, ત્યારે તે શત્રુતાપૂર્ણ શક્તિ બની જાય છે.

શ્લોક ૬.૫ જાહેર કરે છે 'પોતે પોતાને ઉપર ઉઠાવો; પોતાને નીચે પાડો નહીં, કારણ કે આત્મા મિત્ર પણ હોઈ શકે અને શત્રુ પણ.' શ્લોક ૬.૬ તેની પાછળનો સિદ્ધાંત સમજાવે છે — નિર્ણાયક પરિબળ એ છે કે મન આત્મા દ્વારા જીતાયું છે કે નહીં.

સ્થિર આત્મ-અનુશાસનનો અભ્યાસ કરો — નિયમિત ધ્યાન, સંયમ, અને મનને વહ્યા વિના તેનું સાક્ષી બનીને જોવું. સમય જતાં મન, એક વાર પ્રશિક્ષિત થયા પછી, તમને વિક્ષેપ અને દુઃખ તરફ ખેંચવાને બદલે તમારા લક્ષ્યો અને શાંતિનો આધાર બને છે.

આ પણ વાંચો

Bhagavad Gita 6.19 — Yatha Dipo Nivata-sthoश्रीमद्भगवद्गीता ६.१९ — यथा दीपो निवातस्थो Bhagavad Gita 3.42 — Indriyani Paranyahurश्रीमद्भगवद्गीता ३.४२ — इन्द्रियाणि पराण्याहुः Uddhared Atmana Atmanam (Bhagavad Gita 6.5)उद्धरेदात्मनाऽऽत्मानम्Bhagavad Gita 3.19 — Tasmad Asaktah Satatamश्रीमद्भगवद्गीता ३.१९ — तस्मादसक्तः सततम्Gita Dhyanamगीता ध्यानम्Krishna Mantraकृष्ण मंत्र

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

ॐ

સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 6.6 — Bandhur Atmatmanas Tasya શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ

સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 6.6 — Bandhur Atmatmanas Tasya (દેવનાગરી)બધા મંત્રો હેતુ પ્રમાણે શોધો