శ్రీ కృష్ణాష్టకమ్ (భజే వ్రజైకమణ్డనమ్)
Krishnashtakam (Bhaje Vrajaika Mandanam) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
'భజే వ్రజైక మండనమ్'తో ప్రారంభమయ్యే కృష్ణాష్టకం శ్రీ కృష్ణ భగవానుని స్తుతిలో ఒక మధురమైన అష్టపది స్తోత్రం, సంప్రదాయికంగా ఆది శంకరాచార్యునికి ఆపాదించబడింది. ప్రవాహమయమైన అంత్యప్రాస ఛందస్సులో రచించబడి, ప్రతి శ్లోకం 'నమామి…' (నేను నమస్కరిస్తాను) అని ముగుస్తుంది, కృష్ణుని వ్రజ ఆభరణంగా, గోవర్ధనాన్ని ఎత్తిన పద్మనయనునిగా, గోపికల ప్రియునిగా, హృదయ చోరునిగా ఆరాధిస్తూ. ముగింపు శ్లోకం దీనిని పఠించేవారికి ప్రతి జన్మలో కృష్ణుని పట్ల శుద్ధ భక్తిని వాగ్దానం చేస్తుంది.
మూలం & కథ
Attributed to Adi Shankaracharya (Stotra literature) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE
విష్ణువు యొక్క ఎనిమిదవ అవతారమైన శ్రీ కృష్ణుడు తన బాల్యాన్ని వ్రజ (బృందావనం)లో గడిపాడు, తన అందం, తన వేణువు, తన చిలిపి లీలలతో అందరినీ మోహింపజేస్తూ — గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తుతూ, ఇంద్రుని గర్వాన్ని అణచుతూ, గోపగోపికల హృదయాలను దొంగిలిస్తూ. సంప్రదాయికంగా ఆది శంకరాచార్యునికి ఆపాదించబడిన ఈ కృష్ణాష్టకం, ఆ లీలలనే ఎనిమిది ప్రవాహమయ శ్లోకాలలో సమకూరుస్తుంది. ఇది ఆచార్యునికి ఆపాదించబడిన కృష్ణుని రెండు ప్రసిద్ధ అష్టకాలలో ఒకటి, మరొకటి 'వాసుదేవ-సుతం దేవమ్'తో ప్రారంభమవుతుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ముగింపు శ్లోకమే వాగ్దానం చేయబడిన ఫలం (ఫలం): ఈ ఎనిమిది శ్లోకాలను నిష్కల్మషంగా అధ్యయనం చేసి పఠించేవారికి జన్మజన్మ కృష్ణుని పట్ల అచంచల భక్తి ప్రసాదించబడుతుందని సంప్రదాయం చెబుతుంది — భక్తులకు ఏ లౌకిక లాభం కంటే ప్రియమైన వరం.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
భజే వ్రజైకమణ్డనం సమస్తపాపఖణ్డనం స్వభక్తచిత్తరఞ్జనం సదైవ నన్దనన్దనమ్ । సుపిచ్ఛగుచ్ఛమస్తకం సునాదవేణుహస్తకం అనఙ్గరఙ్గసాగరం నమామి కృష్ణనాగరమ్ ॥ ౧ ॥
Bhaje vrajaikamandanam samastapapakhandanam Svabhaktachittaranjanam sadaiva nandanandanam | Supicchagucchamastakam sunadavenuhastakam Anangarangasagaram namami krishnanagaram || 1 ||
అర్థం:వ్రజపు ఏకైక ఆభరణాన్ని, సమస్త పాపాలను నశింపజేసేవాడిని, తన భక్తుల చిత్తాన్ని ఆనందింపజేసేవాడిని, సదా ఆనందమయుడైన నందనందనుని నేను భజిస్తాను; ఎవరి తలపై అందమైన నెమలి ఈకల గుత్తి ఉందో, చేతిలో మధుర ధ్వని కల వేణువు ఉందో — ప్రేమ రసపు సాగరమైన — ఆ నాగర (రసిక) కృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను.
మనోజగర్వమోచనం విశాలలోలలోచనం విధూతగోపశోచనం నమామి పద్మలోచనమ్ । కరారవిన్దభూధరం స్మితావలోకసున్దరం మహేన్ద్రమానదారణం నమామి కృష్ణవారణమ్ ॥ ౨ ॥
Manojagarvamochanam vishalalolalochanam Vidhutagopashochanam namami padmalochanam | Kararavindabhudharam smitavalokasundaram Mahendramanadaranam namami krishnavaranam || 2 ||
అర్థం:మన్మథుని గర్వాన్ని చూర్ణం చేసేవాడిని, విశాల చంచల నేత్రాలు కలవాడిని, గోపాలకుల శోకాన్ని తొలగించేవాడిని — ఆ పద్మనయనునికి నేను నమస్కరిస్తాను; తన కరకమలంపై పర్వతాన్ని (గోవర్ధనాన్ని) ధరించినవాడిని, చిరునవ్వు చూపుతో అందమైనవాడిని, మహేంద్రుని (ఇంద్రుని) గర్వాన్ని అణచినవాడిని — ఆ రక్షక కృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను.
కదమ్బసూనకుణ్డలం సుచారుగణ్డమణ్డలం వ్రజాఙ్గనైకవల్లభం నమామి కృష్ణదుర్లభమ్ । యశోదయా సమోదయా సగోపయా సనన్దయా యుతం సుఖైకదాయకం నమామి గోపనాయకమ్ ॥ ౩ ॥
Kadambasunakundalam sucharugandamandalam Vrajanganaikavallabham namami krishnadurlabham | Yashodaya samodaya sagopaya sanandaya Yutam sukhaikadayakam namami gopanayakam || 3 ||
అర్థం:కడిమి పూల కుండలాలు కలవాడిని, అతి అందమైన చెక్కిళ్ళ మండలం కలవాడిని, వ్రజాంగనల ఏకైక ప్రియుడిని — ఆ దుర్లభ కృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను; యశోద, గోపాలకులు, నందునితో ఆనందమగ్నుడిని, ఏకైక సుఖదాతను — ఆ గోపనాయకునికి నేను నమస్కరిస్తాను.
సదైవ పాదపఙ్కజం మదీయమానసే నిజం దధానముక్తమాలకం నమామి నన్దబాలకమ్ । సమస్తదోషశోషణం సమస్తలోకపోషణం సమస్తగోపమానసం నమామి నన్దలాలసమ్ ॥ ౪ ॥
Sadaiva padapankajam madiyamanase nijam Dadhanamuktamalakam namami nandabalakam | Samastadoshashoshanam samastalokaposhanam Samastagopamanasam namami nandalalasam || 4 ||
అర్థం:ఎవరి చరణ కమలాలు సదా నా మనసులో తమ రూపంలో నివసించాలో — విరిసిన ముంగురులు ధరించిన ఆ నందబాలకునికి నేను నమస్కరిస్తాను; సమస్త దోషాలను ఆరిపోజేసేవాడిని, సమస్త లోకాలను పోషించేవాడిని, సమస్త గోపాలకుల మనసులో నిలిచేవాడిని — ఆ నందలాలునికి నేను నమస్కరిస్తాను.
భువో భరావతారకం భవాబ్ధికర్ణధారకం యశోమతీకిశోరకం నమామి చిత్తచోరకమ్ । దృగన్తకాన్తభఙ్గినం సదా సదాలసఙ్గినం దినే దినే నవం నవం నమామి నన్దసమ్భవమ్ ॥ ౫ ॥
Bhuvo bharavatarakam bhavabdhikarnadharakam Yashomatikishorakam namami chittachorakam | Drigantakantabhanginam sada sadalasanginam Dine dine navam navam namami nandasambhavam || 5 ||
అర్థం:భూమి భారాన్ని దించడానికి అవతరించినవాడిని, భవసాగరపు కర్ణధారుడిని, యశోద కిశోరుడిని — ఆ చిత్తచోరునికి నేను నమస్కరిస్తాను; నేత్రాల మనోహర కటాక్షాలు కలవాడిని, సదా సత్సంగిని, ప్రతిరోజూ నవ్యాతినవ్యుడిని — ఆ నందనందనునికి నేను నమస్కరిస్తాను.
గుణాకరం సుఖాకరం కృపాకరం కృపాపరం సురద్విషన్నికన్దనం నమామి గోపనన్దనమ్ । నవీనగోపనాగరం నవీనకేలిలమ్పటం నమామి మేఘసున్దరం తడిత్ప్రభాలసత్పటమ్ ॥ ౬ ॥
Gunakaram sukhakaram kripakaram kripaparam Suradvishannikandanam namami gopanandanam | Navinagopanagaram navinakelilampatam Namami meghasundaram taditprabhalasatpatam || 6 ||
అర్థం:గుణాల ఆకరాన్ని, సుఖపు ఆకరాన్ని, కృపపు ఆకరాన్ని, పరమ కృపాళువును, దేవశత్రువుల నాశకుడిని — ఆ గోపనందనునికి నేను నమస్కరిస్తాను; నిత్య నవ్య గోప-నాగరుడిని, నవ్య క్రీడలో రతుడిని, మేఘం వలె అందమైనవాడిని, మెరుపు వలె ప్రకాశించే పీతాంబరధారిని — ఆయనకు నేను నమస్కరిస్తాను.
సమస్తగోపనన్దనం హృదమ్బుజైకమోదనం నమామి కుఞ్జమధ్యగం ప్రసన్నభానుశోభనమ్ । నికామకామదాయకం దృగన్తచారుసాయకం రసాలవేణుగాయకం నమామి కుఞ్జనాయకమ్ ॥ ౭ ॥
Samastagopanandanam hridambujaikamodanam Namami kunjamadhyagam prasannabhanushobhanam | Nikamakamadayakam drigantacharusayakam Rasalavenugayakam namami kunjanayakam || 7 ||
అర్థం:సమస్త గోపాలకుల ఆనందాన్ని, హృదయ కమలపు ఏకైక హర్షాన్ని — పొదరింటి మధ్య విరాజిల్లే, ప్రసన్న సూర్యుని వలె శోభ కల ఆయనకు నేను నమస్కరిస్తాను; సమస్త కామనల దాతను, కటాక్షపు అందమైన బాణాలు కలవాడిని, మధుర వేణు గాయకుడిని — ఆ కుంజనాయకునికి నేను నమస్కరిస్తాను.
విదగ్ధగోపికామనోమనోజ్ఞతల్పశాయినం నమామి కుఞ్జకాననం ప్రవిష్టరాసమణ్డనమ్ । యదా తదా యథా తథా తథైవ కృష్ణసత్కథా మయా సదైవ గీయతాం తథా కృపా విధీయతామ్ ॥ ౮ ॥
Vidagdhagopikamanomanojnatalpashayinam Namami kunjakananam pravishtarasamandanam | Yada tada yatha tatha tathaiva krishnasatkatha Maya sadaiva giyatam tatha kripa vidhiyatam || 8 ||
అర్థం:చతుర గోపికల మనోహర శయ్యపై శయనించేవాడిని — రాసమండలంలో ప్రవేశించిన పొదరింటి ఆభరణానికి నేను నమస్కరిస్తాను; ఎప్పుడైనా, ఎలాగైనా, సదా నేను కృష్ణుని సత్కథను గానం చేస్తూ ఉండాలి — ఓ ప్రభూ, నాపై అటువంటి కృపను చూపు.
ప్రమాణికాష్టకద్వయం జపత్యధీత్య యః పుమాన్ భవేత్స నన్దనన్దనే భవే భవే సుభక్తిమాన్ ॥
Pramanikashtakadvayam japatyadhitya yah puman Bhavetsa nandanandane bhave bhave subhaktiman ||
అర్థం:ఎవరు ఈ ప్రామాణిక అష్టక జంటను అధ్యయనం చేసి జపిస్తారో, వారు జన్మజన్మాంతరాలలో నందనందనుని పట్ల ఉత్తమ భక్తితో కూడి ఉంటారు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Krishnashtakam (Bhaje Vrajaika Mandanam) పారాయణ ప్రయోజనాలు
వ్రజ మోహనునిగా శ్రీ కృష్ణుని పట్ల ప్రేమపూర్వక భక్తిని (మాధుర్య భక్తి) రగిలిస్తుంది.
కృష్ణుని రూపం, లీలలు, కృపను అందంగా వర్ణిస్తుంది, ధ్యానం మరియు గానం కోసం ఆదర్శం.
ముగింపు శ్లోకం దీనిని పఠించేవారికి జన్మజన్మలో కృష్ణుని పట్ల అచంచల భక్తిని వాగ్దానం చేస్తుంది.
మొదటి శ్లోకంలో ప్రకటించినట్లు ('సమస్త-పాప-ఖండనమ్') ఇది సర్వ పాపాలను నశింపజేస్తుందని నమ్ముతారు.
దాని ప్రవాహమయమైన, సంగీతమయమైన ఛందస్సు ద్వారా హృదయానికి శాంతి, ఆనందం, మాధుర్యాన్ని తెస్తుంది.
ఆది శంకరాచార్యునికి ఆపాదించబడినందున, ఇది మహా ఆచార్యుని కృపను వహిస్తుంది.
నిత్య పఠనం, జన్మాష్టమి మరియు కృష్ణ ఆరాధనకు శ్రేష్ఠం.
Krishnashtakam (Bhaje Vrajaika Mandanam) పారాయణ విధి
శ్రీ కృష్ణుని విగ్రహం ముందు కూర్చుని, దీపం వెలిగించి, ఎనిమిది శ్లోకాలను మధురంగా పఠించండి, అంతర్గత ప్రాస భక్తిని ముందుకు తీసుకెళ్లనివ్వండి. ప్రతి శ్లోకం వర్ణించినట్లు కృష్ణుని భావించండి — నెమలి ఈకతో, చేతిలో వేణువుతో, గోవర్ధనాన్ని ఎత్తుతూ, పొదలో నృత్యం చేస్తూ. ఇది ప్రత్యేకించి కృష్ణ జన్మాష్టమినాడు పాడబడుతుంది. ప్రతి జన్మలో కృష్ణుని పట్ల భక్తిని కోరే చివరి శ్లోకంతో ముగించండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Krishnashtakam (Bhaje Vrajaika Mandanam)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి