ଦେଵୀ ସୂକ୍ତମ୍ (ଋଗ୍ଵେଦୋକ୍ତ)
Devi Suktam (Rigvedokta) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଦେବୀ ସୂକ୍ତମ୍ (ଋଗ୍ବେଦୋକ୍ତ) ଋଗ୍ବେଦର ଦଶମ ମଣ୍ଡଳର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୂକ୍ତ (10.125), ଯାହାର ଋଷିକା ବାକ୍, ଅମ୍ଭୃଣ ଋଷିଙ୍କ କନ୍ୟା (ଏଣୁ ଏହାକୁ 'ଅମ୍ଭୃଣୀ ସୂକ୍ତ' କୁହାଯାଏ)। ଏଥିରେ ଦେବୀ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷରେ ସ୍ୱୟଂକୁ ସେହି ପରମ ବିଶ୍ୱ-ଶକ୍ତି ରୂପେ ପ୍ରକଟ କରନ୍ତି ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବ, ଲୋକ ଓ ପ୍ରାଣୀରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଧାର। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବୀ-ପୂଜାରେ ତଥା ବିଶେଷତଃ ନବରାତ୍ରିରେ ପଠିତ ହୁଏ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କୁ ପରମ ସତ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତକାରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଦିକ ସୂକ୍ତ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Rigveda, Mandala 10, Sukta 125 (the Devi Sukta / Vak Sukta / Ambhrini Sukta) · Revealed by the rishika Vak, daughter of sage Ambhrina · Vedic (ancient)
ଦେବୀ ସୂକ୍ତମ୍ ଋଗ୍ବେଦର ଦାର୍ଶନିକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗମ୍ଭୀର ସୂକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହାର ଋଷିକା ବାକ୍ ଅମ୍ଭୃଣୀ ପରମ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଏହି ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦିବ୍ୟ ମାତା ସେହି ଏକ ଆତ୍ମା ରୂପେ କହନ୍ତି ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବ, ଲୋକ ଓ ଜୀବନକୁ ଚେତନ କରନ୍ତି। ସେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁ ଚଢ଼ାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ଚାହାନ୍ତି ତାହାଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ବାୟୁ ସଦୃଶ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଗତିଶୀଳ କରନ୍ତି। ଏହି ସୂକ୍ତ ଶାକ୍ତ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ବୈଦିକ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ହୋଇଗଲା ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀ ପୂଜା-ପଦ୍ଧତିର ହୃଦୟରେ ପଠିତ ହୁଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରା ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଋଷିକା ବାକ୍ ଏହି ସାକ୍ଷାତ୍କାରର ବଳରେ ହିଁ ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଏକ ହୋଇଗଲେ ଯାହାଙ୍କ ସେ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ — ଏବଂ ଏହି ସୂକ୍ତର ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପାଠ ସାଧକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ପରିଚୟ ଜଗାଏ ଯେ ସୂକ୍ତରେ କହୁଥିବା ପରମ 'ଅହଂ' ଆଉ କେହି ନୁହେଁ, ସ୍ୱୟଂ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ହିଁ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଅହଂ ରୁଦ୍ରେଭିର୍ଵସୁଭିଶ୍ଚରାମ୍ଯହମାଦିତ୍ଯୈରୁତ ଵିଶ୍ଵଦେଵୈଃ। ଅହଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣୋଭା ବିଭର୍ମ୍ଯହମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଅହମଶ୍ଵିନୋଭା॥୧॥
Om Aham Rudrebhir-Vasubhish-Charamy-Aham-Adityair-Uta Vishva-Devaih। Aham Mitra-Varunobha Bibharmy-Aham-Indragni Aham-Ashvinobha॥1॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ରୁଦ୍ରଗଣ ଓ ବସୁଗଣଙ୍କ ସହ, ଆଦିତ୍ୟଗଣ ତଥା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଦେବଗଣଙ୍କ ସହ ବିଚରଣ କରେ। ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଉଭୟଙ୍କୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଏବଂ ଉଭୟ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ।
ଅହଂ ସୋମମାହନସଂ ବିଭର୍ମ୍ଯହଂ ତ୍ଵଷ୍ଟାରମୁତ ପୂଷଣଂ ଭଗମ୍। ଅହଂ ଦଧାମି ଦ୍ରଵିଣଂ ହଵିଷ୍ମତେ ସୁପ୍ରାଵ୍ଯେ ଯଜମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ॥୨॥
Aham Somam-Ahanasam Bibharmy-Aham Tvashtaram-Uta Pushanam Bhagam। Aham Dadhami Dravinam Havishmate Supravye Yajamanaya Sunvate॥2॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ଉଲ୍ଲାସକାରୀ ସୋମକୁ ଧାରଣ କରେ; ମୁଁ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ପୂଷା ଓ ଭଗଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ। ହବିଷ୍ମାନ୍, ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଯଜ୍ଞକାରୀ ଏବଂ ସୋମ ନିଚୋଡ଼ୁଥିବା ଯଜମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଧନ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଅହଂ ରାଷ୍ଟ୍ରୀ ସଙ୍ଗମନୀ ଵସୂନାଂ ଚିକିତୁଷୀ ପ୍ରଥମା ଯଜ୍ଞିଯାନାମ୍। ତାଂ ମା ଦେଵା ଵ୍ଯଦଧୁଃ ପୁରୁତ୍ରା ଭୂରିସ୍ଥାତ୍ରାଂ ଭୂର୍ଯାଵେଶଯନ୍ତୀମ୍॥୩॥
Aham Rashtri Sangamani Vasunam Chikitushi Prathama Yajniyanam। Tam Ma Deva Vyadadhuh Purutra Bhuristhatram Bhury-Aveshayantim॥3॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ରାଷ୍ଟ୍ରରୂପିଣୀ, ସମସ୍ତ ବସୁ (ଧନ)ର ସଂଗ୍ରହକର୍ତ୍ରୀ, ଜ୍ଞାନମୟୀ, ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ଦେବଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମା। ଦେବଗଣ ମୋତେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି, ଅନେକ ନିବାସବିଶିଷ୍ଟା କରି ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରବିଷ୍ଟ କରାଇଛନ୍ତି।
ମଯା ସୋ ଅନ୍ନମତ୍ତି ଯୋ ଵିପଶ୍ଯତି ଯଃ ପ୍ରାଣିତି ଯ ଈଂ ଶୃଣୋତ୍ଯୁକ୍ତମ୍। ଅମନ୍ତଵୋ ମାଂ ତ ଉପ କ୍ଷିଯନ୍ତି ଶ୍ରୁଧି ଶ୍ରୁତ ଶ୍ରଦ୍ଧିଵଂ ତେ ଵଦାମି॥୪॥
Maya So Annam-Atti Yo Vipashyati Yah Praniti Ya Im Shrinoty-Uktam। Amantavo Mam Ta Upa Kshiyanti Shrudhi Shruta Shraddhivam Te Vadami॥4॥
ଅର୍ଥ:ମୋ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେ ଅନ୍ନ ଖାଏ ଯିଏ ଦେଖେ, ଯିଏ ପ୍ରାଣ ନିଏ, ଯିଏ କଥିତ ଶୁଣେ। ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ବି ମୋରେ ହିଁ ନିବାସ କରନ୍ତି। ହେ ବିଖ୍ୟାତ! ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ଯୋଗ୍ୟ ବଚନ କହେ।
ଅହମେଵ ସ୍ଵଯମିଦଂ ଵଦାମି ଜୁଷ୍ଟଂ ଦେଵେଭିରୁତ ମାନୁଷେଭିଃ। ଯଂ କାମଯେ ତଂ ତମୁଗ୍ରଂ କୃଣୋମି ତଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତମୃଷିଂ ତଂ ସୁମେଧାମ୍॥୫॥
Aham-Eva Svayam-Idam Vadami Jushtam Devebhir-Uta Manushebhih। Yam Kamaye Tam Tam-Ugram Krinomi Tam Brahmanam Tam-Rishim Tam Sumedham॥5॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ଏହା କହେ, ଯାହା ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଉଭୟଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ଚାହେଁ ତାହାଙ୍କୁ ହିଁ ମୁଁ ଉଗ୍ର (ଶକ୍ତିଶାଳୀ) କରେ, ତାହାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା, ତାହାଙ୍କୁ ଋଷି, ତାହାଙ୍କୁ ସୁମେଧା (ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ) କରେ।
ଅହଂ ରୁଦ୍ରାଯ ଧନୁରା ତନୋମି ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷେ ଶରଵେ ହନ୍ତଵା ଉ। ଅହଂ ଜନାଯ ସମଦଂ କୃଣୋମ୍ଯହଂ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଆ ଵିଵେଶ॥୬॥
Aham Rudraya Dhanura Tanomi Brahma-Dvishe Sharave Hantava U। Aham Janaya Samadam Krinomy-Aham Dyava-Prithivi A Vivesha॥6॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଧନୁ ଚଢ଼ାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାହାଙ୍କ ବାଣ ବ୍ରହ୍ମଦ୍ୱେଷୀଙ୍କ ସଂହାର କରେ। ମୁଁ ଜନଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ-ଉତ୍ସାହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ; ମୁଁ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ଅହଂ ସୁଵେ ପିତରମସ୍ଯ ମୂର୍ଧନ୍ମମ ଯୋନିରପ୍ସ୍ଵନ୍ତଃ ସମୁଦ୍ରେ। ତତୋ ଵି ତିଷ୍ଠେ ଭୁଵନାନୁ ଵିଶ୍ଵୋତାମୂଂ ଦ୍ଯାଂ ଵର୍ଷ୍ମଣୋପ ସ୍ପୃଶାମି॥୭॥
Aham Suve Pitaram-Asya Murdhan-Mama Yonir-Apsv-Antah Samudre। Tato Vi Tishthe Bhuvananu Vishvota-Amum Dyam Varshmanopa Sprishami॥7॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ଏହି ଜଗତର ଶିଖରରେ ପିତା (ଦ୍ୟୁଲୋକ)ଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ; ମୋର ଉଦ୍ଗମ ଜଳରେ, ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ। ସେଠାରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଭୁବନରେ ବ୍ୟାପିଯାଏ ଏବଂ ମୋର ବିଶାଳ ସ୍ୱରୂପରେ ସେହି ଦ୍ୟୁଲୋକକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ।
ଅହମେଵ ଵାତ ଇଵ ପ୍ର ଵାମ୍ଯାରଭମାଣା ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା। ପରୋ ଦିଵା ପର ଏନା ପୃଥିଵ୍ଯୈତାଵତୀ ମହିନା ସଂ ବଭୂଵ॥୮॥
Aham-Eva Vata Iva Pra Vamy-Arabhamana Bhuvanani Vishva। Paro Diva Para Ena Prithivy-Etavati Mahina Sam Babhuva॥8॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ହିଁ ବାୟୁ ସଦୃଶ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ଆରମ୍ଭ (ଗତିଶୀଳ) କରୁ କରୁ। ଦ୍ୟୁଲୋକରୁ ଅତୀତ, ଏହି ପୃଥିବୀରୁ ଅତୀତ — ଏତେ ମହିମାମୟୀ ହୋଇ ମୁଁ ବିଦ୍ୟମାନ ହୋଇଯାଇଛି।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
Devi Suktam (Rigvedokta) ପାଠର ଲାଭ
ଦେବୀଙ୍କୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସତ୍ୟ (ବ୍ରହ୍ମ) ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତକାରୀ ପରମ ବୈଦିକ ସୂକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ନବରାତ୍ରି, ଚଣ୍ଡୀ ପାଠ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଦେବୀ-ପୂଜାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ।
ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ (ମେଧା), ସାର୍ବଭୌମତା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିର ଆବାହନ ପାଇଁ ପଠିତ।
ସାଧକଙ୍କ ବିଶ୍ୱ-ଶକ୍ତି ସହ ଏକତାକୁ ଦୃଢ଼ କରି ଆତ୍ମ-ଜ୍ଞାନକୁ ଗଭୀର କରେ।
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବାଣୀ ଓ ବିଦ୍ୟା ଉପରେ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରେ, କାରଣ ଏହା ବାକ୍ (ବାଣୀର ଦେବୀ)ଙ୍କ ସୂକ୍ତ।
ସମୃଦ୍ଧି, ରକ୍ଷା ଏବଂ ଧର୍ମ-ବିରୋଧୀଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ମନକୁ ପବିତ୍ର କରି ସାଧକଙ୍କୁ ସାର୍ବଭୌମ ମାତାଙ୍କ ସହ ସଂରେଖିତ କରେ।
Devi Suktam (Rigvedokta) ପାଠ ବିଧି
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଦେବୀ-ପୂଜାର ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ତଥା ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀ (ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ)ର ପାଠ ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ପାଠ କରାଯାଏ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି, ଶୁଦ୍ଧତା ପାଳନ କରି, ବୈଦିକ ଶବ୍ଦରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ବୈଦିକ ସୂକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିବା ଉତ୍ତମ ଯାହାଦ୍ୱାରା ସଠିକ ଉଚ୍ଚାରଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ। ଏହା ପରେ ତନ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଦେବୀ ସୂକ୍ତମ୍ ('ୟା ଦେବୀ ସର୍ବଭୂତେଷୁ') ତଥା ଅର୍ଗଳା ଓ କୀଲକ ସ୍ତୋତ୍ରର ପାଠ କରାଯାଇପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Devi Suktam (Rigvedokta) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ