bhagavad-gitagitakrishnaself-control

ધ્યાયતો વિષયાન્પુંસઃ

Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 સવારે, ધ્યાન દરમિયાન, અથવા જ્યારે પણ મન અશાંત હોય·📜 Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 62

તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો

हिन्दी / देवनागरी తెలుగు தமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളംગુજરાતીবাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ અર્થ

ભગવદ્ગીતા 2.62 મનના પતનનું મનોવિજ્ઞાન દર્શાવે છે. શ્રીકૃષ્ણ સમજાવે છે કે વિષયોનું ચિંતન આસક્તિને જન્મ આપે છે, આસક્તિથી ઇચ્છા ઉત્પન્ન થાય છે, અને અધૂરી ઇચ્છા ક્રોધમાં ફેરવાય છે. પછીના શ્લોક સાથે મળીને તે એ સાંકળને દર્શાવે છે જે ભટકતા મનથી વિનાશ સુધી લઈ જાય છે, અને સાધકને મનની રક્ષા કરવાની ચેતવણી આપે છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 62 · Veda Vyasa (Lord Krishna's teaching) · Itihasa (Mahabharata)

ભગવદ્ગીતાના બીજા અધ્યાય સાંખ્ય યોગમાં, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સ્થિતપ્રજ્ઞ પુરુષ (સ્થિર બુદ્ધિવાળા)ના લક્ષણો વર્ણવે છે. અનિયંત્રિત મનના ભયને દર્શાવવા માટે, કેવળ વિષયોનું ચિંતન કેવી રીતે આસક્તિ, પછી ઇચ્છા, પછી ક્રોધને જન્મ આપે છે તે આ શ્લોકમાં તેઓ વર્ણવે છે — એક એવી સાંકળ જે પછીના શ્લોકમાં સંપૂર્ણ વિનાશ તરફ દોરી જાય છે.

✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

આચાર્યો આ શ્લોકને આંતરિક જીવનના દર્પણ તરીકે ટાંકે છે: તેઓ કહે છે કે અસંખ્ય પતન એક જ ભોગવિલાસી વિચારથી શરૂ થાય છે; જે અહીં, સાંકળની પ્રથમ કડી પર જ મનને જોવાનું શીખે છે, તે અન્યથા પછી આવનારા ક્રોધ અને મોહથી બચી જાય છે.

0કુલ જપ

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

ધ્યાયતો વિષયાન્પુંસઃ સઙ્ગસ્તેષૂપજાયતે। સઙ્ગાત્ સંજાયતે કામઃ કામાત્ક્રોધોઽભિજાયતે॥

dhyāyato viṣhayān puṁsaḥ saṅgas teṣhūpajāyate saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodho ’bhijāyate

અર્થ:જ્યારે મનુષ્ય વિષયોનું (ઇન્દ્રિય-વિષયોનું) ચિંતન કરે છે, ત્યારે તેમાં આસક્તિ ઉત્પન્ન થાય છે; આસક્તિથી ઇચ્છા જન્મે છે, અને ઇચ્છાથી ક્રોધ ઉત્પન્ન થાય છે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

ધ્યાયતઃ🔊dhyāyataḥચિંતન કરતાં, મનન કરતાં

વિષયાન્🔊viṣhayānવિષયોનું (ઇન્દ્રિય-વિષયોનું)

પુંસઃ🔊puṁsaḥપુરુષનું, મનુષ્યનું

સઙ્ગઃ🔊saṅgaḥઆસક્તિ

તેષુ🔊teṣhuતેમાં (વિષયોમાં)

ઉપજાયતે🔊upajāyateઉત્પન્ન થાય છે

સઙ્ગાત્🔊saṅgātઆસક્તિથી

સંજાયતે🔊sañjāyateજન્મે છે, ઉત્પન્ન થાય છે

કામઃ🔊kāmaḥઇચ્છા, કામ

કામાત્🔊kāmātઇચ્છાથી

ક્રોધઃ🔊krodhaḥક્રોધ

અભિજાયતે🔊abhijāyateઉત્પન્ન થાય છે

Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) પાઠના લાભ

✦

મનના પતનની સૂક્ષ્મ સાંકળને પ્રગટ કરે છે — ચિંતન, આસક્તિ, ઇચ્છા, ક્રોધ.

✦

આત્મસંયમ માટેનું પ્રબળ સાધન, જે હાનિકારક વિચારોને તેમના મૂળમાં જ પકડવામાં મદદ કરે છે.

✦

મનને અસ્વસ્થ વાસનાઓ અને વિવેકના નાશથી બચાવવા માટે તેનો પાઠ અને ચિંતન કરવામાં આવે છે.

✦

ક્રોધ અને ઇચ્છાનું મનોવિજ્ઞાન શીખવે છે, એવી જાગૃતિ લાવે છે જે આંતરિક નિયંત્રણ તરફ દોરી જાય છે.

✦

વૈરાગ્ય (નિર્લિપ્તતા) અને આધ્યાત્મિક માર્ગ પર મનની સ્થિરતા કેળવવામાં મદદ કરે છે.

Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર

ઉત્તમ સમયસવારે, ધ્યાન દરમિયાન, અથવા જ્યારે પણ મન અશાંત હોય

આ શ્લોકનો ધીમે ધીમે પાઠ કરો અને તેમાં વર્ણવેલી દરેક કડી પર ચિંતન કરો — કેવી રીતે વિષયોનું ચિંતન તબક્કાવાર આસક્તિ, ઇચ્છા અને ક્રોધ તરફ દોરી જાય છે. હાનિકારક માનસિક વૃત્તિઓને તેમના સ્રોત પર જ ઓળખવા અને રોકવા માટે તેનું આત્મજાગૃતિના સાધન તરીકે ચિંતન કરવામાં આવે છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.

હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.

ભગવદ્ગીતા 2.62 માંથી, તેનો અર્થ છે: 'જ્યારે મનુષ્ય વિષયોનું ચિંતન કરે છે, ત્યારે તેમાં આસક્તિ ઉત્પન્ન થાય છે; આસક્તિથી ઇચ્છા જન્મે છે, અને ઇચ્છાથી ક્રોધ ઉત્પન્ન થાય છે.' તે દર્શાવે છે કે મન વિષયો પર મનન કરીને ક્રોધ સુધી લઈ જનારી સાંકળ કેવી રીતે શરૂ કરે છે.

આ શ્લોક પછીના શ્લોક (2.63) સાથે અધોગતિની સાંકળ વર્ણવે છે: વિષયોનું ચિંતન → આસક્તિ → ઇચ્છા → ક્રોધ → મોહ → સ્મૃતિનાશ → બુદ્ધિનાશ → વિનાશ. મન કેવી રીતે પતન પામે છે તે અંગે ગીતાના સૌથી વધુ ઉલ્લેખાતા ઉપદેશોમાંનો આ એક છે.

ક્રોધ અને વાસનાના મૂળને પ્રગટ કરીને, તે સાધકને શરૂઆતમાં જ હસ્તક્ષેપ કરવાની જાગૃતિ આપે છે — વિષયો પર ચિંતન કરવાના પ્રથમ તબક્કાને જ, તે ઇચ્છા અને ક્રોધમાં વધે તે પહેલાં પકડી લેવો. તે આત્મનિપુણતા અને ભાવનાત્મક સંતુલન માટેનું વ્યવહારુ માર્ગદર્શક છે.

આ પણ વાંચો

Karmanye Vadhikaraste (Bhagavad Gita 2.47)कर्मण्येवाधिकारस्ते Yogah Karmasu Kaushalam (Bhagavad Gita 2.50)योगः कर्मसु कौशलम्Yogasthah Kuru Karmani (Bhagavad Gita 2.48)योगस्थः कुरु कर्माणि Krishna Mantraकृष्ण मंत्र Sarva Dharman Parityajya (Bhagavad Gita 18.66)सर्वधर्मान्परित्यज्य

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

ॐ

સંપૂર્ણ Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ

સંપૂર્ણ Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) (દેવનાગરી)બધા મંત્રો હેતુ પ્રમાણે શોધો